పంట దిగుబడికి తొలి అడుగు: విత్తనాల మొలకశాతం లెక్కించే సులభ పద్ధతులు

        నాణ్యమైన దిగుబడికి నాణ్యమైన విత్తనమే ఆధారం. మనం పొలంలో విత్తే ప్రతి విత్తనం మొలకెత్తితేనే, చివరికి ఆశించిన స్థాయిలో మొక్కల సంఖ్య (Plant Population) ఉంటుంది. మొలకశాతం (Germination Percentage) తక్కువగా ఉంటే, పంట ప్రారంభం నుంచే దిగుబడిపై ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుంది.

        ఈ సమస్యను నివారించడానికి, మీరు కొనుగోలు చేసిన విత్తనాల నాణ్యతను మీరే సులభంగా పరీక్షించుకోవచ్చు. దీని కోసం వ్యవసాయ పరిశోధనాలయాలకు వెళ్లాల్సిన అవసరం లేదు.

        ఈ ఆర్టికల్‌లో, వివిధ రకాల విత్తనాలకు మొలకశాతాన్ని ఇంట్లోనే తెలుసుకునేందుకు వీలైన రెండు సరళమైన పద్ధతులను తెలుసుకుందాం.

1. చిన్న విత్తనాల కోసం: పేపర్ టవల్/గుడ్డ చుట్ట పద్ధతి (The Rolled Paper/Cloth Method):

        వరి, పత్తి, పొద్దుతిరుగుడు, జోన్ వంటి విత్తనాల మొలకశాతం తెలుసుకోవటానికి ఈ పద్దతి అనుకూలం,

📝 పద్ధతి మరియు దశలు

• 100 విత్తనాలు లెక్కించండి: మీరు పరీక్షించాలనుకుంటున్న విత్తనం నుంచి సరిగ్గా 100 విత్తనాలను జాగ్రత్తగా లెక్కించండి.

• తడి వస్త్రం సిద్ధం చేయండి: ఒక మందపాటి పేపర్ టవల్‌ను (లేదా గోనె సంచి వంటి మందపాటి గుడ్డను) తీసుకొని, దాన్ని నీటితో బాగా తడపాలి. ఇది తేమగా ఉండాలి, కానీ నీరు కారేంత తడిగా ఉండకూడదు.

• అమరిక: తడిపిన వస్త్రాన్ని నేలపై పరిచి, దానిపై లెక్కించిన 100 విత్తనాలను వరుసగా, ఒకదానికొకటి తాకకుండా అమర్చండి.

• చుట్టడం (Roll): విత్తనాలపై మరో తడిపిన గుడ్డ/పేపర్ టవల్‌ను కప్పి, ఈ రెండింటినీ కలిపి చాపలా గట్టిగా చుట్టండి (Roll up like a mat).

• నిల్వ మరియు తేమ: ఈ చుట్టను (రోల్‌ను) దారంతో కట్టి, లోతుగా ఉన్న ఒక పాత్రలో నిటారుగా లేదా ఏటవాలుగా ఉంచండి. అప్పుడప్పుడు నీటిని చల్లుతూ, చుట్ట ఎండిపోకుండా తేమను నిలకడగా ఉండేలా చూసుకోండి.

• ఫలితం: విత్తన రకాన్ని బట్టి 4 నుంచి 8 రోజుల్లో మొలకలు వస్తాయి.

2. లావు గింజల కోసం: ఇసుక ట్రే పద్ధతి (The Sand Tray/Pot Method)

ఆముదం, వేరుశెనగ, శనగలు, ప్రత్తి, పెసర, మినుము వంటి లావు గింజలు లేదా గుండ్రని విత్తనాలను పరీక్షించడానికి ఈ పద్ధతి అనుకూలం.

📝 పద్ధతి మరియు దశలు

• ట్రే ఎంపిక: ఒక ప్లాస్టిక్ ట్రేను లేదా చిన్న కుండను తీసుకోండి.

• మట్టి/ఇసుక: దానిని శుభ్రమైన ఇసుకతో లేదా సారవంతమైన మట్టి మిశ్రమంతో నింపాలి.

• విత్తడం: లెక్కించిన 100 విత్తనాలను సుమారుగా ఒక అంగుళం (inch) లోతుగా నిర్ణీత దూరంలో విత్తండి.

• తేమ నిర్వహణ: విత్తనాలు విత్తిన తర్వాత మట్టిని నీటితో బాగా తడిపి, ఆ తర్వాత నుంచి తేమ ఆరిపోకుండా చూసుకోండి. మట్టిని బురదగా చేయకూడదు.

• ఫలితం: సాధారణంగా 7 నుంచి 10 రోజుల్లో మొలకలు వస్తాయి.

🔬 మొలకశాతం లెక్కించడం & ఫలితాల విశ్లేషణ

రెండు పద్ధతుల్లోనూ, నిర్ణీత సమయం తర్వాత మొలకెత్తిన విత్తనాల సంఖ్యను లెక్కించాలి.

మొలకశాతం (Germination %) = (మొలకెత్తిన విత్తనాల సంఖ్య / 100) x 100

ఉదాహరణకు, మీరు వేసిన 100 విత్తనాలలో 80 విత్తనాలు మొలకెత్తితే, మొలకశాతం 80% అని అర్థం.

ప్రధాన పంటలకు కనీస మొలకశాతం (వంద విత్తనాలకు) ఎంత ఉండాలి?

 మొక్కజొన్న (సంకర రకాలు) - 90% 

శనగ -- 85% 

జొన్న, కంది, పెసర, మినుము, జీలుగ, అలసంద -- 75%

ఆముదం, వేరుశెనగ, ప్రొద్దుతిరుగుడు, సోయాచిక్కుడు -- 70%

పత్తి, బెండ, క్యాలీఫ్లవర్ - 65%

మిరప, బీర, పుచ్చ, సొరకాయ, పొట్లకాయ, పాలకూర - 60% 

        100 విత్తనాలకు పై విధంగా మొలక శతం ఉంటే ఆ విత్తనాల ద్వారా మంచి దిగుబడులకు అవకాశం ఉంటుందని అర్ధం చేసుకోవచ్చు. 

        ఈ సాధారణ పద్ధతి ద్వారా మీరు డబ్బు ఆదా చేసుకోవడమే కాకుండా, మీ పంట ప్రారంభం నుండే సరైన మొక్కల సంఖ్యను నిర్వహించగలుగుతారు. కాబట్టి, విత్తనాలు విత్తే ముందు ఈ పరీక్షను తప్పక చేయండి.

🌧️ ఉత్తర హస్తలు వృష్టికి ప్రమాణం

        భారతీయ వ్యవసాయ సంస్కృతిలో, వాతావరణ అంచనాల కోసం తరతరాలుగా నక్షత్రాల ఆధారిత సామెతలను ఉపయోగిస్తున్నారు. అలాంటి ముఖ్యమైన సామెతలలో ఒకటి: "ఉత్తర హస్తలు వృష్టికి ప్రమాణం"

🌾 సామెత వివరణ మరియు అర్థం (Proverb Explanation and Meaning)

        ఈ సామెత యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశం, సెప్టెంబర్ మరియు అక్టోబర్ నెలల్లో వచ్చే వర్షాలు ఎంత ముఖ్యమైనవో రైతులకు తెలియజేయడమే. ఈ వర్షాలు కురిస్తేనే మంచి పంట పండుతుందని పూర్వీకులు నమ్మేవారు.

ఈ సామెత గురించి వివరంగా తెలుసుకుందాం.  

        సూర్యుడు సాధారణంగా సెప్టెంబర్ మొదటి వారంలో ఉత్తర నక్షత్రంలోకి ప్రవేశిస్తాడు, హస్త నక్షత్రంలోకి సెప్టెంబర్ చివరి వారంలో (లేదా) అక్టోబర్ తోలి వారంలో ప్రవేశిస్తాడు. సాధారణంగా SEPT, OCT నెలల్లో వర్షాలు విస్తారంగా కురుస్తాయి. ఈ వర్షాలు వారి పంటకు, ఇతర ఖరీఫ్ పంటలకు చాలా కీలకం. అందుకే ఉత్తర హస్త నక్షత్రాలలో వర్షాలు కురవడం ఖాయం, అవి కురిస్తేనే పంటలకు నీరు పుష్కలంగా లభిస్తుంది. అనే అర్థంలో ఈ సామెతను పూర్వీకులు ఉపయోగించేవారు. 

ముగింపు

ఉత్తర-హస్తల వర్షాలు కేవలం వాతావరణ అంచనా మాత్రమే కాదు, శతాబ్దాల అనుభవం నుండి పుట్టిన వ్యవసాయ ప్రణాళిక.

ఈ సంప్రదాయ జ్ఞానాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, మీ ప్రాంతంలో ఈ నక్షత్రాలలో వర్షాలు ఎలా ఉన్నాయి?

మీ ప్రాంతంలో వానల గురించి ఇలాంటి మరేదైనా సామెత ఉంటే కామెంట్లలో మాతో పంచుకోండి!

💐 వయ్యారి భామ (Vayyari Bhama/Parthenium hysterophorus/Congress Grass / Carrot Weed) మొక్కలు – తొలగింపు, వ్యాధులు & నియంత్రణ మార్గాలు

పరిచయం

        Parthenium hysterophorus అనే ఈ మొక్కను సాధారణంగా Congress Grass, Carrot Weed, White Top అని పిలుస్తారు. ఇది భారతదేశంలో చాలా వేగంగా వ్యాపించే ప్రమాదకరమైన వీడ్ (కలుపు మొక్క). వ్యవసాయ పంటలు, పశువుల మేత భూములు మాత్రమే కాకుండా రోడ్డు పక్కన, ఖాళీ ప్లాట్లలో పెద్ద ఎత్తులో పెరుగుతుంది.

        ఈ కలుపు మొక్కను తాకినా, వాసన పీల్చినా అలర్జీ, చర్మవాపు, శ్వాస సమస్యలు, ఆస్తమా వంటి సమస్యలు వస్తాయి. పొలాల్లో తిరుగుతూ దీని పుప్పొడిని పీలిస్తే కళ్లు ఎర్రబడటం, కళ్లు వాయడం... ఎండిపోయిన వయ్యారిభామ మొక్కలను తగలబెట్టినప్పుడు ఆ పొగను పీలిస్తే శ్వాసకోశ వ్యాధులు వచ్చే అవకాశం ఉంది. అలాగే పంటల దిగుబడిని 40–70% వరకు తగ్గించే శక్తి కూడా ఉంది. కాబట్టి Congress grass నివారణ అత్యవసరం.

⚠️ Congress Grass (Parthenium) వల్ల కలిగే నష్టాలు

ఈ కలుపు మొక్క పంటలపై మరియు జీవాలపై తీవ్రమైన నష్టాన్ని కలిగిస్తుంది:

🌱 వ్యవసాయ నష్టాలు (Agricultural Losses):

• పోటీ ప్రభావం (Competition): Parthenium నీరు, పోషకాలు, మరియు సూర్యరశ్మి కోసం పంటలతో తీవ్రంగా పోటీ పడి, వాటి ఎదుగుదలను గణనీయంగా తగ్గిస్తుంది.

• అల్లోపతీ ప్రభావం (Allelopathy): ఇది పార్థేనిన్ (Parthenin) అనే విషపూరిత రసాయనాలను విడుదల చేస్తుంది. దీని కారణంగా పంట విత్తనాలు మొలకెత్తకుండా, మొక్కల పెరుగుదల ఆగిపోయేలా చేస్తుంది.

• నేల క్షీణత (Soil Degradation): నేలలోని ముఖ్యమైన పోషకాల శాతాన్ని తగ్గిస్తుంది, భూసారం దెబ్బతింటుంది.

👨‍⚕️ మనుషుల ఆరోగ్య నష్టాలు (Human Health Effects):

• చర్మ వ్యాధులు (Dermatitis): దీనిని తాకినప్పుడు లేదా దాని పుప్పొడి గాలిలో ఉన్నప్పుడు అలర్జిక్ కాంటాక్ట్ డెర్మటైటిస్ (Allergic Contact Dermatitis) వంటి తీవ్రమైన చర్మ దద్దుర్లు (Rashes) వస్తాయి.

• శ్వాసకోశ సమస్యలు (Respiratory Issues): పుప్పొడి (Pollen) గాలి ద్వారా ఊపిరితిత్తుల్లోకి వెళ్లి ఆస్తమా, హే ఫీవర్ (Hay Fever), బ్రాంకైటిస్ వంటి తీవ్ర శ్వాస సమస్యలకు కారణమవుతుంది.

• ఎలర్జీలు: కళ్ళు ఎర్రబడటం, కళ్ళు వాయడం వంటి అలర్జీలు సాధారణం.

🐄 పశువులపై ప్రభావం (Impact on Livestock):

• విషపూరితం (Toxicity): ఇది పశువులకు విషపూరితమైనది. పశువులు ఈ మొక్కను తింటే జీర్ణ సమస్యలు, పాల ఉత్పత్తి తగ్గడం మరియు పశువుల ఆరోగ్యం దెబ్బతినడం జరుగుతుంది.

🧹 Parthenium Removal – నియంత్రణ & తొలగింపు పద్ధతులు

1️⃣ Manual Removal (చేతితో తొలగింపు)

• మొక్కలు పూతకు రాకముందే 6–8 వారాల వయస్సులో రూటుతో సహా తీసేయాలి

• చేతులకు గ్లౌవ్స్, మాస్క్ తప్పనిసరి

• తీసిన మొక్కలను కాల్చేయాలి లేదా 3–4 రోజులు ఎండలో వదిలిపెట్టాలి. 

2️⃣ Chemical Control (రసాయన నివారణ)

        వయ్యారిభామ నిర్మూలనకు పంట మొలకెత్తక ముందు అట్రాజిన్ రసాయన మందును లీటర్ నీటికి 4 గ్రాములు కలిపి పిచికారీ చేయాలి. పంట మొలకెత్తిన 15 నుండి 20 రోజులకు... లీటరు నీటికి 2 గ్రాముల 2,4-డి సోడియం సాల్ట్ కలిపి పిచికారీ చేయాలి. బంజరు భూముల్లో లీటరు నీటికి 5 గ్రాముల అట్రాజిన్ మందు కలిపి పిచికారీ చేసి వయ్యారిభామను నివారించవచ్చు. 

కలుపు నివారణ మందులను పిచికారీ చేసేటప్పుడు పక్క పంటలపై పడకుండా జాగ్రత్తపడాలి.   

మందు	మోతాదు	వాడే సమయం
Glyphosate 1%	10ml/litre	చిన్న మొక్కలపై
2,4-D sodium salt 1kg/acre	స్ప్రే	పుష్పం రావడానికి ముందు
Metsulfuron methyl + Chlorimuron	4g/acre	రోడ్డు పక్కల ప్రాంతాల్లో

3️⃣ Biological Control (జీవ నియంత్రణ)

• Zygogramma bicolorata అనే పానామా బీటిల్‌ను విడుదల చేస్తారు

• ఇది Parthenium ఆకులను తింటుంది & మొక్క మరణిస్తుంది

4️⃣ Mulching & Soil covering

• పండ్లతోటల్లో ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్, సన్నపురుగు దాడి తగ్గిస్తుంది.

5️⃣ Competitive Crops

• Stylo, Lucerne, Guinea grass విత్తితే Parthenium పెరగదు.

• పొలం గట్లు, బంజరు భూముల్లో జొన్న, జీలుగ మొక్కలు, తంగేడు చెట్లు పెంచాలి. 

🌳 Prevention / Future Control

• విత్తనాలు రాకముందే తొలగించాలి

• పంటల మధ్య ఖాళీ ప్రదేశాలు ఉండకూడదు

• రోడ్డు పక్కల, కాలువల ప్రాంతాలు తరచూ శుభ్రపరచాలి

• గ్రామ స్థాయిలో అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలి.

🔚 ముగింపు

        Parthenium hysterophorus పంటలకు, పశువులకు మరియు మన ఆరోగ్యానికి చాలా ప్రమాదకరమైన కలుపు మొక్క. సమయానికి తొలగింపు, రసాయన నియంత్రణ & జీవ నియంత్రణ పద్ధతులు పాటిస్తే దీనిని పూర్తిగా తగ్గించవచ్చు. ఖాళీ భూములు ఈ కలుపు చెత్త మొక్కతో నిండిపోయే ముందు గ్రామ/ఫార్మ్ స్థాయిలో కలిసి నియంత్రించడం అవసరం.

🐑 గొర్రెల్లో బోబ్బ రోగం (Sheep Pox/అమ్మ తల్లి): లక్షణాలు, చికిత్స, నివారణా పద్ధతులు

📌 పరిచయం

        గొర్రెల పెంపకంలో రైతులు తరచుగా ఎదుర్కొనే అత్యంత ప్రమాదకరమైన మరియు వేగంగా వ్యాపించే అంటువ్యాధులలో బోబ్బ రోగం (Sheep Pox) ఒకటి. దీన్నే స్థానికంగా 'అమ్మ తల్లి' అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ వైరస్ వ్యాధి గొర్రెలకు సోకితే మరణాల రేటు (Mortality Rate) సుమారు 20% నుంచి 30% వరకు ఉండవచ్చు, ముఖ్యంగా చిన్న గొర్రెపిల్లల్లో. సరైన సమయంలో ఈ వ్యాధిని గుర్తించి, చికిత్స అందించకపోతే, గొర్రెల మందకు భారీ నష్టం వాటిల్లుతుంది.

1. 🦠 బోబ్బ రోగం లక్షణాలను ఎలా గుర్తించాలి?

        బోబ్బ రోగం సంవత్సరంలో ఏ కాలంలోనైనా, ఏ ప్రాంతంలోనైనా గొర్రెలకు సోకవచ్చు. ఈ లక్షణాలను గుర్తించిన వెంటనే చర్యలు తీసుకోవడం అత్యవసరం:

• జ్వరం మరియు నీరసం: వ్యాధి సోకిన గొర్రెలు ఆకస్మికంగా నీరసంగా మారిపోతాయి. వాటి శరీర ఉష్ణోగ్రత (Fever) గణనీయంగా పెరుగుతుంది.

• కళ్ళలో మార్పులు: కళ్ళు ఎర్రబడి, అధికంగా నీరు కారడం లేదా చీము పట్టడం కనిపిస్తుంది.

• దద్దుర్లు మరియు బొబ్బలు: వ్యాధి సోకిన 1 నుంచి 2 రోజుల్లో, గొర్రె శరీర భాగాలపై, ముఖ్యంగా తోక కింద, పొదుగుపై, ముఖంపై మరియు ఉన్ని లేని ప్రాంతాలపై చిన్న దద్దుర్లు ఏర్పడతాయి.

• బొబ్బలుగా పరిణామం: ఈ దద్దుర్లు క్రమేణా పెద్దవై, బొబ్బలుగా (Pustules) మారి, లోపల చీము పట్టి ఉంటాయి. ఈ బొబ్బలు చివరకు నలుపు రంగులోకి మారి గట్టిపడతాయి.

• ఆహార సమస్యలు: గొర్రెలు మేత సరిగా తినలేవు, జీర్ణక్రియ కష్టమవుతుంది.

2. చికిత్స మరియు వ్యాధి నిర్వహణ (Treatment & Management)

        బోబ్బ రోగానికి నిర్దిష్టమైన వైరస్ నిరోధక చికిత్స లేదు, కాబట్టి నిర్వహణ, ద్వితీయ బ్యాక్టీరియా ఇన్‌ఫెక్షన్లను నియంత్రించడం మరియు గొర్రెకు సపోర్ట్ ఇవ్వడంపై దృష్టి పెట్టాలి.

1. ఐసోలేషన్ (Isolation): వ్యాధి సోకిన గొర్రెలను వెంటనే మంద నుండి వేరుచేయాలి మరియు వాటికి ప్రత్యేక గది లేదా షెడ్‌లో చికిత్స అందించాలి.

2. పోషకాహారం: వాటికి గంజి వంటి సులభంగా జీర్ణమయ్యే ఆహారాన్ని, మరియు ద్రవ ఆహారాన్ని ఇవ్వాలి. పచ్చి పశుగ్రాసాన్ని ఎక్కువగా ఇవ్వకూడదు.

3. బొబ్బల సంరక్షణ: బొబ్బలు ఏర్పడిన చోట వేపనూనె (Neem Oil) లేదా హిమాక్స్ (Himax) వంటి క్రిమినాశక పూత మందులను రాయాలి.

4. పశువైద్యుడి సలహా: వెంటనే వెటర్నరీ డాక్టర్ను సంప్రదించాలి. వారి సలహా మేరకు:

• ద్వితీయ ఇన్‌ఫెక్షన్లను నివారించడానికి యాంటీబయాటిక్స్ ఇంజెక్షన్లు.

• శక్తిని పెంచడానికి మరియు డీహైడ్రేషన్‌ను తగ్గించడానికి ఐవీ ఫ్లూయిడ్స్ (IV fluids) లేదా ఓఆర్‌ఎస్ (ORS) తరహా ద్రావణాలు ఇవ్వడం మంచిది.

3. నివారణా చర్యలు (Prevention Measures)

        వ్యాధి వచ్చిన తర్వాత చింతించడం కంటే, రాకుండా నివారించడమే ఉత్తమ మార్గం. గొర్రెల్లో బోబ్బ రోగాన్ని పూర్తిగా నియంత్రించడానికి టీకాలు (Vaccination) మాత్రమే సమర్థవంతమైన మార్గం.

• 💉టీకా కార్యక్రమం: పశువైద్యాధికారుల సలహా మేరకు, గొర్రె పిల్లలకు మరియు పెద్ద గొర్రెలకు నిర్ణీత షెడ్యూల్ ప్రకారం టీకాలు ఇప్పించాలి. సాధారణంగా, ఏడాదికి ఒకసారి టీకా తప్పనిసరి.

• పరిశుభ్రత: పశువుల షెడ్లను ఎప్పటికప్పుడు శుభ్రం చేయాలి. క్రిమిసంహారక మందులతో స్ప్రే చేయాలి.

• క్వారంటైన్: కొత్తగా కొనుగోలు చేసిన గొర్రెలను లేదా పొరుగు ప్రాంతాల నుండి వచ్చిన వాటిని కనీసం రెండు వారాలు వేరుగా ఉంచి పరిశీలించిన తర్వాతే మందలో చేర్చాలి.

🧾 ముగింపు

        బోబ్బ రోగం అనేది గొర్రెల పెంపకంలో రైతులకు ఆర్థికంగా నష్టం కలిగించే తీవ్రమైన వ్యాధి. ఈ లక్షణాలను ముందుగానే గుర్తించి, ఐసోలేషన్, పశువైద్య చికిత్స, మరియు క్రమం తప్పకుండా టీకాలు వేయించడం ద్వారా మాత్రమే మందను ఈ వ్యాధి నుండి రక్షించగలం. మీ మందలో ఏవైనా లక్షణాలు కనిపిస్తే ఆలస్యం చేయకుండా పశువైద్యాధికారులను సంప్రదించండి.

🥥 కొబ్బరి చెట్లు ఎక్కడం సులభం: కార్మికుల కొరతను తీర్చే 'కోకోనట్ క్లైంబర్' యంత్రం - రోజుకు ₹1500 సంపాదించండి

 పరిచయం (Introduction):

        ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యవసాయ రంగంలో, ముఖ్యంగా కొబ్బరి సాగులో, కాయలు తీయడానికి సమయానికి కొబ్బరి కార్మికుల కొరత అనేది పెద్ద సవాలుగా మారింది. ఈ కీలకమైన సమస్యను అధిగమించేందుకు, అంబేడ్కర్ కోనసీమ జిల్లాలోని అంబాజీ పేట ఉద్యానవన పరిశోధన కేంద్రం అద్భుతమైన సాంకేతిక పరిష్కారాన్ని చూపింది. వీరు అభివృద్ధి చేసిన 'కోకోనట్ క్లైంబర్' యంత్రం (Coconut Climber Machine) కొబ్బరి చెట్టు ఎక్కడాన్ని ఎంతో సురక్షితంగా, సులభంగా మారుస్తూ, గ్రామీణ యువతకు కొత్త ఉపాధి మార్గాలను కల్పిస్తోంది.

కోకోనట్ క్లైంబర్ : సురక్షితమైన, సులభమైన కొబ్బరి కోతలు

        సాధారణంగా కొబ్బరి చెట్టు ఎక్కడం శ్రమతో కూడుకున్నది, ప్రమాదకరమైనది. ఈ సాంప్రదాయ పద్ధతులకు ప్రత్యామ్నాయంగా, అంబాజీ పేట కేంద్రం రూపొందించిన ఈ ఆధునిక కొబ్బరి చెట్టు ఎక్కే యంత్రం (Kobbari Chettu Ekke Yantram) ఒక గేమ్‌ఛేంజర్. దీని సహాయంతో, నైపుణ్యం లేని వ్యక్తి కూడా అతి తక్కువ సమయంలో, ఎటువంటి ప్రమాదం లేకుండా చెట్టును ఎక్కి కొబ్బరి కాయలను కిందకు దించవచ్చు. ఇది రైతులకు సమయాన్ని ఆదా చేయడంతో పాటు, పంట నష్టాన్ని నివారిస్తుంది.

వృక్ష మిత్ర పథకం: యువతకు శిక్షణ, స్థిరమైన ఆదాయం

        ఈ సాంకేతికతను క్షేత్రస్థాయికి తీసుకెళ్లడానికి పరిశోధన కేంద్రం 'వృక్ష మిత్ర' (Vruksha Mitra) అనే పథకాన్ని ప్రారంభించింది. ఈ కార్యక్రమం ముఖ్య ఉద్దేశం: స్థానిక యువతకు నైపుణ్యాన్ని అందించడం.

ఈ పథకం కింద యువతకు లభించే సదుపాయాలు:

1. ఉచిత సమగ్ర శిక్షణ: యంత్రాన్ని ఉపయోగించే విధానంపై పూర్తి ఉచిత శిక్షణ.

2. యంత్రాల పంపిణీ: శిక్షణ పూర్తయిన వారికి యంత్రాలను ఉచితంగా లేదా సబ్సిడీపై పంపిణీ.

        ఈ శిక్షణ పొందిన యువత ఇప్పుడు పూర్తిస్థాయి కొబ్బరి కార్మికులుగా మారి, రోజుకు ₹1,000 నుంచి ₹1,500 వరకు మంచి ఆదాయం ఆర్జిస్తున్నారు. ఈ వృత్తి కేవలం వ్యక్తిగత ఆదాయాన్ని పెంచడమే కాక, కొబ్బరి సాగుపై ఆధారపడిన ప్రాంతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థకు స్థిరత్వాన్ని చేకూరుస్తోంది.

ముగింపు: 

        కోకోనట్ క్లింబర్ యంత్రం కొబ్బరి సాగులో కార్మిక కొరత సమస్యకు ఒక ఆచరణీయమైన పరిష్కారం. ఈ విప్లవాత్మక పరికరం గురించి మరింత సమాచారం తెలుసుకోవడానికి, లేదా వృక్ష మిత్ర పథకంలో చేరి ఉపాధి పొందాలనుకునే యువత మరియు రైతులు అంబాజీ పేట ఉద్యానవన పరిశోధన కేంద్రాన్ని సంప్రదించవచ్చు.

లిల్లీ పూల సాగులో ఎరువుల యాజమాన్యం

        లిల్లీ పూల సాగులో మంచి లాభాలు పొందాలంటే, సరైన రకాలను ఎన్నుకోవడంతో పాటు, మొక్కలకు సరైన సమయంలో సమతుల్య పోషకాలను అందించడం చాలా ముఖ్యం. ఎరువుల యాజమాన్యంలో ఏమాత్రం లోపం ఉన్నా, పూల కాడల పొడవు, బరువు మరియు పూల నాణ్యత తగ్గిపోతాయి.

లిల్లీ పూలకు అవసరమైన ప్రధాన పోషకాలు

        లిల్లీ పూలకు నత్రజని (Nitrogen - N), భాస్వరం (Phosphorus - P), పొటాషియం (Potassium - K) సమతుల్యంగా కావాలి.

పోషకం	మొక్కకు ఉపయోగం	లోపం వల్ల వచ్చే నష్టం
నత్రజని (N)	ఆకులు, కాడలు బలంగా పెరగడానికి, అధిక పూల కాడల ఉత్పత్తికి.	ఆకులు పసుపు రంగులోకి మారడం, తక్కువ కాడలు, బలహీనమైన ఎదుగుదల.
భాస్వరం (P)	వేరు వ్యవస్థ బలంగా ఉండటానికి, గడ్డలు (Bulbs) వృద్ధి చెందడానికి.	వేరు పెరుగుదల తగ్గడం, తక్కువ పూల సంఖ్య.
పొటాషియం (K)	పూల కాడల దృఢత్వం, పూల రంగు మరియు దీర్ఘకాల నిల్వ సామర్థ్యాన్ని పెంచడానికి.	ఆకుల అంచులు కాలిపోవడం (Scorch), పూల నాణ్యత తగ్గడం.

పంట దశలవారీగా ఎరువుల మోతాదు (ఎకరాకు)

లిల్లీ పూల సాగులో అధిక దిగుబడి కోసం ఈ కింది ఎరువుల షెడ్యూల్‌ను పాటించాలి:

సమయం/దశ	సేంద్రీయ ఎరువులు	రసాయన ఎరువులు (N:P:K)	చిట్కాలు
నాటడానికి ముందు	బాగా చివికిన పశువుల ఎరువు (F.Y.M) - 10 టన్నులు	N:P:K = 100:60:60 కిలోలు.	భాస్వరం, పొటాషియం మొత్తాన్ని మరియు నత్రజనిలో సగం భాగాన్ని దుక్కిలో వేయాలి.
నాటిన 60 రోజుల తర్వాత	వేపపిండి (Neem Cake) - 200 కిలోలు	నత్రజని (N) - 50 కిలోలు	నత్రజని (యూరియా రూపంలో) రెండవ దఫాగా అందించి మట్టిని ఎగదోయాలి.
పూల కోత ప్రారంభంలో	సూక్ష్మ పోషకాల మిశ్రమం (Micronutrients)	పొటాషియం (K) - 25 కిలోలు	పూల ఉత్పత్తికి సహాయపడటానికి పొటాషియం అందించాలి.
పూత దశలో (15 రోజులకు ఒకసారి)	జీవామృతం లేదా పశువుల మూత్రం	19:19:19 (నీటిలో కరిగే ఎరువు) - 5 గ్రా/లీటరు	పూల కాడలు బలంగా రావడానికి ఆకులపై పిచికారీ చేయాలి.

నీటిలో కరిగే ఎరువుల పిచికారీ

        పూల కాడలు వస్తున్న దశలో, కేవలం భూమి ద్వారానే కాకుండా, ఆకుల ద్వారా కూడా పోషకాలను అందించాలి.

1. పూమొగ్గలు కనిపించేటప్పుడు: 13:0:45 (పొటాషియం నైట్రేట్) - 5 గ్రా/లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేయాలి. దీనివల్ల పూల పరిమాణం, రంగు మెరుగుపడుతుంది.

2. సూక్ష్మ పోషకాలు: జింక్, బోరాన్, ఇనుము లోపం కనిపిస్తే, చిలేటెడ్ సూక్ష్మ పోషకాలను (Chelated Micronutrients) 2 గ్రా/లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేయాలి.

ముగింపు: లిల్లీ సాగులో ఎరువులను సరైన మోతాదులో, సరైన సమయంలో అందిస్తే, మీరు కోరుకున్న అధిక దిగుబడిని మరియు మార్కెట్‌లో మంచి ధరను పొందగలుగుతారు.

పత్తిలో గులాబీ రంగు కాయ తొలిచే పురుగు (Pink Bollworm) - సమగ్ర యాజమాన్యం

        పత్తి రైతుల ప్రధాన శత్రువు గులాబీ రంగు కాయ తొలిచే పురుగు (Pink Bollworm). ఇది పంట దిగుబడిని తగ్గించడమే కాకుండా, పత్తి నాణ్యతను కూడా దెబ్బతీస్తుంది. పురుగు కాయ లోపల ఉండి తినేస్తుంది కాబట్టి, ఇది బయటకు కనిపించదు. అందుకే దీని నివారణకు కేవలం మందులు పిచికారీ చేయడం సరిపోదు, సమగ్ర సస్యరక్షణ (Integrated Pest Management) పద్ధతులు పాటించడం తప్పనిసరి.

పత్తి రైతుల కోసం గులాబీ రంగు పురుగు నివారణపై సమగ్ర సమాచారం ఇక్కడ ఉంది:

        గులాబీ రంగు పురుగు పత్తి పంట మొదటి దశలో పూత, పిందెలను ఆశిస్తుంది. ఆ తర్వాత కాయ లోపలికి చేరి గింజలను తింటూ, పత్తిని మురికిగా మారుస్తుంది. దీనిని సమర్థవంతంగా అరికట్టడానికి దశలవారీగా ఈ కింది చర్యలు చేపట్టాలి.

1. పురుగు ఆశించినట్లు ఎలా గుర్తించాలి?

• గూడు కట్టిన పూలు (Rosette Flowers): పురుగు ఆశించిన పూలు విచ్చుకోకుండా, గులాబీ పువ్వులా ముడుచుకుపోతాయి. వీటిని తెరిచి చూస్తే లోపల చిన్న లార్వా కనిపిస్తుంది.

• కాయలపై రంధ్రాలు: కాయలపై సన్నని రంధ్రాలు ఉంటాయి, కానీ పురుగు లోపలికి వెళ్ళగానే ఆ రంధ్రం మూసుకుపోతుంది.

• పగిలిన కాయలు: కాయలు పూర్తిగా పగలవు, పత్తి గట్టిగా, రంగు మారిపోయి ఉంటుంది.

2. సాగు పద్ధతుల ద్వారా నివారణ (Cultural Control)

పురుగు ఉధృతిని తగ్గించడంలో ఇవే కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి:

• విత్తన ఎంపిక: త్వరగా పంట చేతికి వచ్చే (Short duration) విత్తన రకాలను ఎంచుకోవాలి.

• సకాలంలో విత్తడం: జూన్, జులై నెలల్లోనే విత్తనాలు వేసుకోవాలి. ఆలస్యంగా వేస్తే పురుగు ఉధృతి పెరుగుతుంది.

• కార్శి పంట వద్దు: పత్తి పంట పూర్తయిన తర్వాత పొలాన్ని అలాగే వదిలేయడం లేదా నీరు పెట్టి మళ్ళీ చిగురింపజేయడం (Ratooning) అస్సలు చేయకూడదు. ఇది పురుగు వృద్ధి చెందడానికి కారణమవుతుంది.

• పంట మార్పిడి: ఏటా పత్తి కాకుండా, పంట మార్పిడి చేయడం ద్వారా పురుగుల జీవిత చక్రాన్ని దెబ్బతీయవచ్చు.

3. యాంత్రిక మరియు జీవ నియంత్రణ (Mechanical & Biological Control)

మందులు పిచికారీ చేయడానికి ముందే ఈ పద్ధతులు పాటించాలి:

• లింగాకర్షక బుట్టలు (Pheromone Traps): పంట వేసిన 45 రోజుల నుండే ఎకరాకు 4-5 లింగాకర్షక బుట్టలు అమర్చాలి. వీటిలో రోజుకు 8-10 రెక్కల పురుగులు పడుతుంటే, ఉధృతి ఎక్కువగా ఉందని అర్థం చేసుకోవాలి. సామూహిక నివారణకు ఎకరాకు 15-20 బుట్టలు అమర్చవచ్చు.

• గూడు కట్టిన పూల నాశనం: చేలో తిరుగుతున్నప్పుడు ముడుచుకుపోయిన పూలను (Rosette flowers) గమనిస్తే, వెంటనే వాటిని తెంపి నాశనం చేయాలి.

• వేప నూనె: ఎకరాకు 1500 ppm వేప నూనెను 5 మి.లీ లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేయాలి. ఇది గుడ్లు పెట్టకుండా నివారిస్తుంది.

• ట్రైకోగ్రామా (Trichogramma): ఎకరాకు 60,000 చొప్పున మూడు దఫాలుగా ట్రైకోగ్రామా పరాన్నజీవులను వదలడం ద్వారా గుడ్ల దశలోనే పురుగును నివారించవచ్చు.

4. రసాయన నివారణ (Chemical Control)

        పురుగు ఉధృతి ఆర్థిక నష్ట పరిమితి (ETL) దాటినప్పుడు మాత్రమే (అంటే లింగాకర్షక బుట్టలో వరుసగా 3 రోజులు 8 కంటే ఎక్కువ రెక్కల పురుగులు పడినప్పుడు లేదా 10% కాయలు దెబ్బతిన్నప్పుడు) రసాయన మందులు వాడాలి.

• ప్రారంభ దశలో: థయోడికార్బ్ (Thiodicarb) 75 WP (1 గ్రా/లీటరు) లేదా ప్రొఫెనోఫాస్ (Profenofos) (2 మి.లీ/లీటరు).

• ఉధృతి ఎక్కువగా ఉంటే: ఎమామెక్టిన్ బెంజోయేట్ (Emamectin Benzoate) 5 SG (0.5 గ్రా/లీటరు) లేదా స్పైనోసాడ్ (Spinosad) (0.3 మి.లీ/లీటరు).

• సింథటిక్ పైథ్రాయిడ్స్: లాంబ్డా సైహలోథ్రిన్ (Lambda-cyhalothrin) లేదా సైపర్ మెథ్రిన్ వంటి మందులను పంట చివరి దశలో మాత్రమే వాడాలి. (ముందే వాడితే రసం పీల్చే పురుగులు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది).

ముఖ్య గమనిక (రైతులకు సందేశం):

        పంట కాలం ముగిసిన తర్వాత (డిసెంబర్ లేదా జనవరి నాటికి), పత్తి మొక్కలను పీకివేసి, పొలంలో గొర్రెలు లేదా మేకలను మేపడం ద్వారా మిగిలిపోయిన కాయలు, పురుగుల కోశస్థ దశలను నాశనం చేయవచ్చు. దీనివల్ల వచ్చే ఏడాదికి పురుగు బెడద తగ్గుతుంది.

        ఈ పద్ధతులు పాటిస్తే గులాబీ రంగు పురుగును సమర్థవంతంగా అరికట్టి, అధిక దిగుబడిని పొందవచ్చు.