🐑 గొర్రెల్లో బోబ్బ రోగం (Sheep Pox/అమ్మ తల్లి): లక్షణాలు, చికిత్స, నివారణా పద్ధతులు

📌 పరిచయం

        గొర్రెల పెంపకంలో రైతులు తరచుగా ఎదుర్కొనే అత్యంత ప్రమాదకరమైన మరియు వేగంగా వ్యాపించే అంటువ్యాధులలో బోబ్బ రోగం (Sheep Pox) ఒకటి. దీన్నే స్థానికంగా 'అమ్మ తల్లి' అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ వైరస్ వ్యాధి గొర్రెలకు సోకితే మరణాల రేటు (Mortality Rate) సుమారు 20% నుంచి 30% వరకు ఉండవచ్చు, ముఖ్యంగా చిన్న గొర్రెపిల్లల్లో. సరైన సమయంలో ఈ వ్యాధిని గుర్తించి, చికిత్స అందించకపోతే, గొర్రెల మందకు భారీ నష్టం వాటిల్లుతుంది.

1. 🦠 బోబ్బ రోగం లక్షణాలను ఎలా గుర్తించాలి?

        బోబ్బ రోగం సంవత్సరంలో ఏ కాలంలోనైనా, ఏ ప్రాంతంలోనైనా గొర్రెలకు సోకవచ్చు. ఈ లక్షణాలను గుర్తించిన వెంటనే చర్యలు తీసుకోవడం అత్యవసరం:

• జ్వరం మరియు నీరసం: వ్యాధి సోకిన గొర్రెలు ఆకస్మికంగా నీరసంగా మారిపోతాయి. వాటి శరీర ఉష్ణోగ్రత (Fever) గణనీయంగా పెరుగుతుంది.

• కళ్ళలో మార్పులు: కళ్ళు ఎర్రబడి, అధికంగా నీరు కారడం లేదా చీము పట్టడం కనిపిస్తుంది.

• దద్దుర్లు మరియు బొబ్బలు: వ్యాధి సోకిన 1 నుంచి 2 రోజుల్లో, గొర్రె శరీర భాగాలపై, ముఖ్యంగా తోక కింద, పొదుగుపై, ముఖంపై మరియు ఉన్ని లేని ప్రాంతాలపై చిన్న దద్దుర్లు ఏర్పడతాయి.

• బొబ్బలుగా పరిణామం: ఈ దద్దుర్లు క్రమేణా పెద్దవై, బొబ్బలుగా (Pustules) మారి, లోపల చీము పట్టి ఉంటాయి. ఈ బొబ్బలు చివరకు నలుపు రంగులోకి మారి గట్టిపడతాయి.

• ఆహార సమస్యలు: గొర్రెలు మేత సరిగా తినలేవు, జీర్ణక్రియ కష్టమవుతుంది.

2. చికిత్స మరియు వ్యాధి నిర్వహణ (Treatment & Management)

        బోబ్బ రోగానికి నిర్దిష్టమైన వైరస్ నిరోధక చికిత్స లేదు, కాబట్టి నిర్వహణ, ద్వితీయ బ్యాక్టీరియా ఇన్‌ఫెక్షన్లను నియంత్రించడం మరియు గొర్రెకు సపోర్ట్ ఇవ్వడంపై దృష్టి పెట్టాలి.

1. ఐసోలేషన్ (Isolation): వ్యాధి సోకిన గొర్రెలను వెంటనే మంద నుండి వేరుచేయాలి మరియు వాటికి ప్రత్యేక గది లేదా షెడ్‌లో చికిత్స అందించాలి.

2. పోషకాహారం: వాటికి గంజి వంటి సులభంగా జీర్ణమయ్యే ఆహారాన్ని, మరియు ద్రవ ఆహారాన్ని ఇవ్వాలి. పచ్చి పశుగ్రాసాన్ని ఎక్కువగా ఇవ్వకూడదు.

3. బొబ్బల సంరక్షణ: బొబ్బలు ఏర్పడిన చోట వేపనూనె (Neem Oil) లేదా హిమాక్స్ (Himax) వంటి క్రిమినాశక పూత మందులను రాయాలి.

4. పశువైద్యుడి సలహా: వెంటనే వెటర్నరీ డాక్టర్ను సంప్రదించాలి. వారి సలహా మేరకు:

• ద్వితీయ ఇన్‌ఫెక్షన్లను నివారించడానికి యాంటీబయాటిక్స్ ఇంజెక్షన్లు.

• శక్తిని పెంచడానికి మరియు డీహైడ్రేషన్‌ను తగ్గించడానికి ఐవీ ఫ్లూయిడ్స్ (IV fluids) లేదా ఓఆర్‌ఎస్ (ORS) తరహా ద్రావణాలు ఇవ్వడం మంచిది.

3. నివారణా చర్యలు (Prevention Measures)

        వ్యాధి వచ్చిన తర్వాత చింతించడం కంటే, రాకుండా నివారించడమే ఉత్తమ మార్గం. గొర్రెల్లో బోబ్బ రోగాన్ని పూర్తిగా నియంత్రించడానికి టీకాలు (Vaccination) మాత్రమే సమర్థవంతమైన మార్గం.

• 💉టీకా కార్యక్రమం: పశువైద్యాధికారుల సలహా మేరకు, గొర్రె పిల్లలకు మరియు పెద్ద గొర్రెలకు నిర్ణీత షెడ్యూల్ ప్రకారం టీకాలు ఇప్పించాలి. సాధారణంగా, ఏడాదికి ఒకసారి టీకా తప్పనిసరి.

• పరిశుభ్రత: పశువుల షెడ్లను ఎప్పటికప్పుడు శుభ్రం చేయాలి. క్రిమిసంహారక మందులతో స్ప్రే చేయాలి.

• క్వారంటైన్: కొత్తగా కొనుగోలు చేసిన గొర్రెలను లేదా పొరుగు ప్రాంతాల నుండి వచ్చిన వాటిని కనీసం రెండు వారాలు వేరుగా ఉంచి పరిశీలించిన తర్వాతే మందలో చేర్చాలి.

🧾 ముగింపు

        బోబ్బ రోగం అనేది గొర్రెల పెంపకంలో రైతులకు ఆర్థికంగా నష్టం కలిగించే తీవ్రమైన వ్యాధి. ఈ లక్షణాలను ముందుగానే గుర్తించి, ఐసోలేషన్, పశువైద్య చికిత్స, మరియు క్రమం తప్పకుండా టీకాలు వేయించడం ద్వారా మాత్రమే మందను ఈ వ్యాధి నుండి రక్షించగలం. మీ మందలో ఏవైనా లక్షణాలు కనిపిస్తే ఆలస్యం చేయకుండా పశువైద్యాధికారులను సంప్రదించండి.

🐑 గొర్రె పిల్లల కోసం క్రీప్ దాణా తయారీ: ఫార్ములా, ప్రయోజనాలు మరియు వాడే విధానం

        గొర్రెపిల్లల పోషణలో క్రీప్ దాణా (Creep Feed) చాలా ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. క్రీప్ దాణా అనేది చిన్న గొర్రె పిల్లలు (Lambs) తమ తల్లి పాలు తాగుతున్నప్పుడే, అదనపు పోషకాలు అందించడానికి ఏర్పాటు చేసే ప్రత్యేకమైన అధిక శక్తి గల దాణా. ఇది 3 నుంచి 7 వారాల వయస్సులో ఉన్న గొర్రె పిల్లలకు చాలా అవసరం. క్రీప్ ఫీడ్ అందించడం వలన పిల్లలు త్వరగా పెరుగుతాయి, వ్యాధి నిరోధక శక్తి పెరుగుతుంది మరియు పాలు మానేసే సమయానికి (Weaning) ఎదుగుదల దెబ్బతినకుండా ఉంటుంది.

100 కిలోల క్రీప్ దాణా తయారీ నమూనా ఫార్ములా:

మీరు గొర్రె పిల్లలకు అందించే క్రీప్ దాణాను నాణ్యతగా మరియు తక్కువ ఖర్చుతో ఇంట్లోనే తయారు చేసుకోవచ్చు.

తయారీ విధానం: పైన పేర్కొన్న అన్ని పదార్థాలను శుభ్రమైన ఫ్లోర్‌పై తీసుకుని బాగా మిక్స్ చేసి, గొర్రె పిల్లలు తినడానికి వీలుగా చిన్న గింజల రూపంలో (Crumbles) లేదా మెత్తటి మిశ్రమంగా తయారు చేసుకోవాలి. ఈ దాణాను గొర్రె పిల్లలకు 3 నుండి 7 వారాల వరకు తల్లిపాలతో పాటు అందించాలి. దీన్ని గొర్రె పిల్లల శరీర బరువులో ఒకటిన్నర్ర శాతానికి మించకుండా రోజూ అందించాలి. 

🐑 గొర్రెపిల్లల పోషణ: పుట్టినప్పటి నుండి 20 వారాల వరకు సమగ్ర మార్గదర్శిని

పరిచయం (Introduction):

        గొర్రెల పెంపకం లాభదాయకంగా ఉండాలంటే, గొర్రెపిల్లల సంరక్షణ, ముఖ్యంగా వాటి పోషణ చాలా ముఖ్యం. సరైన సమయంలో సరైన ఆహారం అందిస్తే అవి వేగంగా బరువు పెరిగి, ఆరోగ్యంగా ఉంటాయి. పశువైద్య నిపుణుల సూచనల మేరకు, గొర్రెపిల్లల వివిధ దశల్లో ఇవ్వాల్సిన ఆహార వివరాలు ఇక్కడ అందిస్తున్నాము.

దశ 1: మొదటి మూడు రోజులు (0–3 Days)

• జున్ను పాలు తప్పనిసరి: పిల్ల పుట్టిన వెంటనే తల్లి ఇచ్చే జున్నుపాలు (Colostrum) అత్యవసరం. ఇందులో వ్యాధి నిరోధక శక్తిని పెంచే యాంటీబాడీలు పుష్కలంగా ఉంటాయి. 

• ఇది శ్రుతికోశాలకు, పిల్లల శక్తికి మరియు Immune సపోర్ట్‌కు సహాయపడుతుంది.

• పరిమాణం: పిల్ల పుట్టిన మొదటి 3 రోజుల వరకు తల్లితో పాటు  పిల్లను ఉంచి.... పిల్ల శరీర బరువులో 20 శాతం జున్నుపాలను ప్రతి రోజూ అందించాలి.

దశ 2: తల్లి పాల దశ (1వ వారం - 2వ వారం)

• ప్రధాన ఆహారం: ఈ దశలో రెండు వారాలు పిల్లలను పూర్తిగా తల్లి పాల మీదే ఉంచాలి.

• ఉదాహరణ: పుట్టిన పిల్ల శరీర బరువు 3 కిలోలు ఉంటే, రోజుకు సుమారు 600 ml పాలు అందించాలి.

• సప్లిమెంట్: తల్లి వద్ద సరిపడినన్ని పాలు లేకపోతే, ఆవు లేదా గేదె పాలను అదనంగా ఇవ్వవచ్చు.

దశ 3: క్రీప్ దాణా పరిచయం (3వ వారం - 7వ వారం)

• క్రీప్ దాణా (Creep Feed) అంటే ఏమిటి?: ఇది సులువుగా జీర్ణమయ్యే, అధిక పోషక విలువలు గల పౌడర్ రూపంలోని దాణా. దీన్ని ఇవ్వడం వలన పొట్ట (Rumen) అభివృద్ధి చెందుతుంది.

• మోతాదు: తల్లి పాలతో పాటుగా, క్రీప్ దాణాను పిల్లల శరీర బరువులో ఒకటిన్నర శాతానికి (1.5%) మించకుండా రోజూ ఇవ్వాలి.

• ఫలితం: ఈ పద్ధతిని పాటిస్తే 7 వారాలకు పిల్లలు కనీసం 12 kg ల బరువు పెరుగుతాయి.

దశ 4: T.M.R. (Total Mixed Ration) దశ (8వ వారం - 20వ వారం)

• ఆహార మార్పు: 8వ వారం నుండి గొర్రెపిల్లలకు T.M.R (టోటల్ మిక్స్డ్ రేషన్) రూపంలో మేతను అందించాలి.

• T.M.R. వివరణ: ఇది గొర్రెపిల్లలకు అవసరమైన అన్ని రకాల మేత, దాణా, లవణాలను ఒకే దామాషాలో కలిపిన సంపూర్ణ పోషకాహారం.

• ముఖ్య గమనిక: T.M.R తో పాటుగా గొర్రెలకు పరిశుభ్రమైన తాగు నీటిని నిరంతరం అందుబాటులో ఉంచడం అత్యంత ముఖ్యం.

ముఖ్య సూచనలు:

• ✔ ఆహారం మార్చేప్పుడు స్థిరత్వం అవసరం — ఒక రోజు లోపల చాలా మార్పులు చెయ్యద్దు.

• ✔ ఆహారాన్ని తయారుచేసేముందు శుభ్రంగా చేయండి, మరియు స్టోరేజ్‌ను ప్రాక్టీస్ చేయండి, తద్వారా బ్యాక్టీరియా పెరగకుండా ఉండే అవకాశం తగ్గుతుంది.

• ✔ తప్పనిసరిగా వెటర్నరీ నిపుణుల సలహా తీసుకోండి, ముఖ్యంగా మీరు పెద్ద ప్రమాణంలో జంతువు పోషిస్తున్నట్లయితే.

ముగింపు (Conclusion):

        ఈ నాలుగు దశల ఆహార నియమావళిని కచ్చితంగా పాటించడం ద్వారా మీరు మీ గొర్రెపిల్లల మరణాల రేటును తగ్గించి, వాటి ఆరోగ్యకరమైన ఎదుగుదలను ప్రోత్సహించవచ్చు. పశుపోషణలో మీ విజయం ఈ చిన్న దశల పైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.