🐑 గొర్రెల్లో బోబ్బ రోగం (Sheep Pox/అమ్మ తల్లి): లక్షణాలు, చికిత్స, నివారణా పద్ధతులు

📌 పరిచయం

        గొర్రెల పెంపకంలో రైతులు తరచుగా ఎదుర్కొనే అత్యంత ప్రమాదకరమైన మరియు వేగంగా వ్యాపించే అంటువ్యాధులలో బోబ్బ రోగం (Sheep Pox) ఒకటి. దీన్నే స్థానికంగా 'అమ్మ తల్లి' అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ వైరస్ వ్యాధి గొర్రెలకు సోకితే మరణాల రేటు (Mortality Rate) సుమారు 20% నుంచి 30% వరకు ఉండవచ్చు, ముఖ్యంగా చిన్న గొర్రెపిల్లల్లో. సరైన సమయంలో ఈ వ్యాధిని గుర్తించి, చికిత్స అందించకపోతే, గొర్రెల మందకు భారీ నష్టం వాటిల్లుతుంది.

1. 🦠 బోబ్బ రోగం లక్షణాలను ఎలా గుర్తించాలి?

        బోబ్బ రోగం సంవత్సరంలో ఏ కాలంలోనైనా, ఏ ప్రాంతంలోనైనా గొర్రెలకు సోకవచ్చు. ఈ లక్షణాలను గుర్తించిన వెంటనే చర్యలు తీసుకోవడం అత్యవసరం:

• జ్వరం మరియు నీరసం: వ్యాధి సోకిన గొర్రెలు ఆకస్మికంగా నీరసంగా మారిపోతాయి. వాటి శరీర ఉష్ణోగ్రత (Fever) గణనీయంగా పెరుగుతుంది.

• కళ్ళలో మార్పులు: కళ్ళు ఎర్రబడి, అధికంగా నీరు కారడం లేదా చీము పట్టడం కనిపిస్తుంది.

• దద్దుర్లు మరియు బొబ్బలు: వ్యాధి సోకిన 1 నుంచి 2 రోజుల్లో, గొర్రె శరీర భాగాలపై, ముఖ్యంగా తోక కింద, పొదుగుపై, ముఖంపై మరియు ఉన్ని లేని ప్రాంతాలపై చిన్న దద్దుర్లు ఏర్పడతాయి.

• బొబ్బలుగా పరిణామం: ఈ దద్దుర్లు క్రమేణా పెద్దవై, బొబ్బలుగా (Pustules) మారి, లోపల చీము పట్టి ఉంటాయి. ఈ బొబ్బలు చివరకు నలుపు రంగులోకి మారి గట్టిపడతాయి.

• ఆహార సమస్యలు: గొర్రెలు మేత సరిగా తినలేవు, జీర్ణక్రియ కష్టమవుతుంది.

2. చికిత్స మరియు వ్యాధి నిర్వహణ (Treatment & Management)

        బోబ్బ రోగానికి నిర్దిష్టమైన వైరస్ నిరోధక చికిత్స లేదు, కాబట్టి నిర్వహణ, ద్వితీయ బ్యాక్టీరియా ఇన్‌ఫెక్షన్లను నియంత్రించడం మరియు గొర్రెకు సపోర్ట్ ఇవ్వడంపై దృష్టి పెట్టాలి.

1. ఐసోలేషన్ (Isolation): వ్యాధి సోకిన గొర్రెలను వెంటనే మంద నుండి వేరుచేయాలి మరియు వాటికి ప్రత్యేక గది లేదా షెడ్‌లో చికిత్స అందించాలి.

2. పోషకాహారం: వాటికి గంజి వంటి సులభంగా జీర్ణమయ్యే ఆహారాన్ని, మరియు ద్రవ ఆహారాన్ని ఇవ్వాలి. పచ్చి పశుగ్రాసాన్ని ఎక్కువగా ఇవ్వకూడదు.

3. బొబ్బల సంరక్షణ: బొబ్బలు ఏర్పడిన చోట వేపనూనె (Neem Oil) లేదా హిమాక్స్ (Himax) వంటి క్రిమినాశక పూత మందులను రాయాలి.

4. పశువైద్యుడి సలహా: వెంటనే వెటర్నరీ డాక్టర్ను సంప్రదించాలి. వారి సలహా మేరకు:

• ద్వితీయ ఇన్‌ఫెక్షన్లను నివారించడానికి యాంటీబయాటిక్స్ ఇంజెక్షన్లు.

• శక్తిని పెంచడానికి మరియు డీహైడ్రేషన్‌ను తగ్గించడానికి ఐవీ ఫ్లూయిడ్స్ (IV fluids) లేదా ఓఆర్‌ఎస్ (ORS) తరహా ద్రావణాలు ఇవ్వడం మంచిది.

3. నివారణా చర్యలు (Prevention Measures)

        వ్యాధి వచ్చిన తర్వాత చింతించడం కంటే, రాకుండా నివారించడమే ఉత్తమ మార్గం. గొర్రెల్లో బోబ్బ రోగాన్ని పూర్తిగా నియంత్రించడానికి టీకాలు (Vaccination) మాత్రమే సమర్థవంతమైన మార్గం.

• 💉టీకా కార్యక్రమం: పశువైద్యాధికారుల సలహా మేరకు, గొర్రె పిల్లలకు మరియు పెద్ద గొర్రెలకు నిర్ణీత షెడ్యూల్ ప్రకారం టీకాలు ఇప్పించాలి. సాధారణంగా, ఏడాదికి ఒకసారి టీకా తప్పనిసరి.

• పరిశుభ్రత: పశువుల షెడ్లను ఎప్పటికప్పుడు శుభ్రం చేయాలి. క్రిమిసంహారక మందులతో స్ప్రే చేయాలి.

• క్వారంటైన్: కొత్తగా కొనుగోలు చేసిన గొర్రెలను లేదా పొరుగు ప్రాంతాల నుండి వచ్చిన వాటిని కనీసం రెండు వారాలు వేరుగా ఉంచి పరిశీలించిన తర్వాతే మందలో చేర్చాలి.

🧾 ముగింపు

        బోబ్బ రోగం అనేది గొర్రెల పెంపకంలో రైతులకు ఆర్థికంగా నష్టం కలిగించే తీవ్రమైన వ్యాధి. ఈ లక్షణాలను ముందుగానే గుర్తించి, ఐసోలేషన్, పశువైద్య చికిత్స, మరియు క్రమం తప్పకుండా టీకాలు వేయించడం ద్వారా మాత్రమే మందను ఈ వ్యాధి నుండి రక్షించగలం. మీ మందలో ఏవైనా లక్షణాలు కనిపిస్తే ఆలస్యం చేయకుండా పశువైద్యాధికారులను సంప్రదించండి.