💐 వయ్యారి భామ (Vayyari Bhama/Parthenium hysterophorus/Congress Grass / Carrot Weed) మొక్కలు – తొలగింపు, వ్యాధులు & నియంత్రణ మార్గాలు

పరిచయం

        Parthenium hysterophorus అనే ఈ మొక్కను సాధారణంగా Congress Grass, Carrot Weed, White Top అని పిలుస్తారు. ఇది భారతదేశంలో చాలా వేగంగా వ్యాపించే ప్రమాదకరమైన వీడ్ (కలుపు మొక్క). వ్యవసాయ పంటలు, పశువుల మేత భూములు మాత్రమే కాకుండా రోడ్డు పక్కన, ఖాళీ ప్లాట్లలో పెద్ద ఎత్తులో పెరుగుతుంది.

        ఈ కలుపు మొక్కను తాకినా, వాసన పీల్చినా అలర్జీ, చర్మవాపు, శ్వాస సమస్యలు, ఆస్తమా వంటి సమస్యలు వస్తాయి. పొలాల్లో తిరుగుతూ దీని పుప్పొడిని పీలిస్తే కళ్లు ఎర్రబడటం, కళ్లు వాయడం... ఎండిపోయిన వయ్యారిభామ మొక్కలను తగలబెట్టినప్పుడు ఆ పొగను పీలిస్తే శ్వాసకోశ వ్యాధులు వచ్చే అవకాశం ఉంది. అలాగే పంటల దిగుబడిని 40–70% వరకు తగ్గించే శక్తి కూడా ఉంది. కాబట్టి Congress grass నివారణ అత్యవసరం.

⚠️ Congress Grass (Parthenium) వల్ల కలిగే నష్టాలు

ఈ కలుపు మొక్క పంటలపై మరియు జీవాలపై తీవ్రమైన నష్టాన్ని కలిగిస్తుంది:

🌱 వ్యవసాయ నష్టాలు (Agricultural Losses):

• పోటీ ప్రభావం (Competition): Parthenium నీరు, పోషకాలు, మరియు సూర్యరశ్మి కోసం పంటలతో తీవ్రంగా పోటీ పడి, వాటి ఎదుగుదలను గణనీయంగా తగ్గిస్తుంది.

• అల్లోపతీ ప్రభావం (Allelopathy): ఇది పార్థేనిన్ (Parthenin) అనే విషపూరిత రసాయనాలను విడుదల చేస్తుంది. దీని కారణంగా పంట విత్తనాలు మొలకెత్తకుండా, మొక్కల పెరుగుదల ఆగిపోయేలా చేస్తుంది.

• నేల క్షీణత (Soil Degradation): నేలలోని ముఖ్యమైన పోషకాల శాతాన్ని తగ్గిస్తుంది, భూసారం దెబ్బతింటుంది.

👨‍⚕️ మనుషుల ఆరోగ్య నష్టాలు (Human Health Effects):

• చర్మ వ్యాధులు (Dermatitis): దీనిని తాకినప్పుడు లేదా దాని పుప్పొడి గాలిలో ఉన్నప్పుడు అలర్జిక్ కాంటాక్ట్ డెర్మటైటిస్ (Allergic Contact Dermatitis) వంటి తీవ్రమైన చర్మ దద్దుర్లు (Rashes) వస్తాయి.

• శ్వాసకోశ సమస్యలు (Respiratory Issues): పుప్పొడి (Pollen) గాలి ద్వారా ఊపిరితిత్తుల్లోకి వెళ్లి ఆస్తమా, హే ఫీవర్ (Hay Fever), బ్రాంకైటిస్ వంటి తీవ్ర శ్వాస సమస్యలకు కారణమవుతుంది.

• ఎలర్జీలు: కళ్ళు ఎర్రబడటం, కళ్ళు వాయడం వంటి అలర్జీలు సాధారణం.

🐄 పశువులపై ప్రభావం (Impact on Livestock):

• విషపూరితం (Toxicity): ఇది పశువులకు విషపూరితమైనది. పశువులు ఈ మొక్కను తింటే జీర్ణ సమస్యలు, పాల ఉత్పత్తి తగ్గడం మరియు పశువుల ఆరోగ్యం దెబ్బతినడం జరుగుతుంది.

🧹 Parthenium Removal – నియంత్రణ & తొలగింపు పద్ధతులు

1️⃣ Manual Removal (చేతితో తొలగింపు)

• మొక్కలు పూతకు రాకముందే 6–8 వారాల వయస్సులో రూటుతో సహా తీసేయాలి

• చేతులకు గ్లౌవ్స్, మాస్క్ తప్పనిసరి

• తీసిన మొక్కలను కాల్చేయాలి లేదా 3–4 రోజులు ఎండలో వదిలిపెట్టాలి. 

2️⃣ Chemical Control (రసాయన నివారణ)

        వయ్యారిభామ నిర్మూలనకు పంట మొలకెత్తక ముందు అట్రాజిన్ రసాయన మందును లీటర్ నీటికి 4 గ్రాములు కలిపి పిచికారీ చేయాలి. పంట మొలకెత్తిన 15 నుండి 20 రోజులకు... లీటరు నీటికి 2 గ్రాముల 2,4-డి సోడియం సాల్ట్ కలిపి పిచికారీ చేయాలి. బంజరు భూముల్లో లీటరు నీటికి 5 గ్రాముల అట్రాజిన్ మందు కలిపి పిచికారీ చేసి వయ్యారిభామను నివారించవచ్చు. 

కలుపు నివారణ మందులను పిచికారీ చేసేటప్పుడు పక్క పంటలపై పడకుండా జాగ్రత్తపడాలి.   

మందు	మోతాదు	వాడే సమయం
Glyphosate 1%	10ml/litre	చిన్న మొక్కలపై
2,4-D sodium salt 1kg/acre	స్ప్రే	పుష్పం రావడానికి ముందు
Metsulfuron methyl + Chlorimuron	4g/acre	రోడ్డు పక్కల ప్రాంతాల్లో

3️⃣ Biological Control (జీవ నియంత్రణ)

• Zygogramma bicolorata అనే పానామా బీటిల్‌ను విడుదల చేస్తారు

• ఇది Parthenium ఆకులను తింటుంది & మొక్క మరణిస్తుంది

4️⃣ Mulching & Soil covering

• పండ్లతోటల్లో ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్, సన్నపురుగు దాడి తగ్గిస్తుంది.

5️⃣ Competitive Crops

• Stylo, Lucerne, Guinea grass విత్తితే Parthenium పెరగదు.

• పొలం గట్లు, బంజరు భూముల్లో జొన్న, జీలుగ మొక్కలు, తంగేడు చెట్లు పెంచాలి. 

🌳 Prevention / Future Control

• విత్తనాలు రాకముందే తొలగించాలి

• పంటల మధ్య ఖాళీ ప్రదేశాలు ఉండకూడదు

• రోడ్డు పక్కల, కాలువల ప్రాంతాలు తరచూ శుభ్రపరచాలి

• గ్రామ స్థాయిలో అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలి.

🔚 ముగింపు

        Parthenium hysterophorus పంటలకు, పశువులకు మరియు మన ఆరోగ్యానికి చాలా ప్రమాదకరమైన కలుపు మొక్క. సమయానికి తొలగింపు, రసాయన నియంత్రణ & జీవ నియంత్రణ పద్ధతులు పాటిస్తే దీనిని పూర్తిగా తగ్గించవచ్చు. ఖాళీ భూములు ఈ కలుపు చెత్త మొక్కతో నిండిపోయే ముందు గ్రామ/ఫార్మ్ స్థాయిలో కలిసి నియంత్రించడం అవసరం.