పత్తిలో గులాబీ రంగు కాయ తొలిచే పురుగు (Pink Bollworm) - సమగ్ర యాజమాన్యం

        పత్తి రైతుల ప్రధాన శత్రువు గులాబీ రంగు కాయ తొలిచే పురుగు (Pink Bollworm). ఇది పంట దిగుబడిని తగ్గించడమే కాకుండా, పత్తి నాణ్యతను కూడా దెబ్బతీస్తుంది. పురుగు కాయ లోపల ఉండి తినేస్తుంది కాబట్టి, ఇది బయటకు కనిపించదు. అందుకే దీని నివారణకు కేవలం మందులు పిచికారీ చేయడం సరిపోదు, సమగ్ర సస్యరక్షణ (Integrated Pest Management) పద్ధతులు పాటించడం తప్పనిసరి.

పత్తి రైతుల కోసం గులాబీ రంగు పురుగు నివారణపై సమగ్ర సమాచారం ఇక్కడ ఉంది:

        గులాబీ రంగు పురుగు పత్తి పంట మొదటి దశలో పూత, పిందెలను ఆశిస్తుంది. ఆ తర్వాత కాయ లోపలికి చేరి గింజలను తింటూ, పత్తిని మురికిగా మారుస్తుంది. దీనిని సమర్థవంతంగా అరికట్టడానికి దశలవారీగా ఈ కింది చర్యలు చేపట్టాలి.

1. పురుగు ఆశించినట్లు ఎలా గుర్తించాలి?

• గూడు కట్టిన పూలు (Rosette Flowers): పురుగు ఆశించిన పూలు విచ్చుకోకుండా, గులాబీ పువ్వులా ముడుచుకుపోతాయి. వీటిని తెరిచి చూస్తే లోపల చిన్న లార్వా కనిపిస్తుంది.

• కాయలపై రంధ్రాలు: కాయలపై సన్నని రంధ్రాలు ఉంటాయి, కానీ పురుగు లోపలికి వెళ్ళగానే ఆ రంధ్రం మూసుకుపోతుంది.

• పగిలిన కాయలు: కాయలు పూర్తిగా పగలవు, పత్తి గట్టిగా, రంగు మారిపోయి ఉంటుంది.

2. సాగు పద్ధతుల ద్వారా నివారణ (Cultural Control)

పురుగు ఉధృతిని తగ్గించడంలో ఇవే కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి:

• విత్తన ఎంపిక: త్వరగా పంట చేతికి వచ్చే (Short duration) విత్తన రకాలను ఎంచుకోవాలి.

• సకాలంలో విత్తడం: జూన్, జులై నెలల్లోనే విత్తనాలు వేసుకోవాలి. ఆలస్యంగా వేస్తే పురుగు ఉధృతి పెరుగుతుంది.

• కార్శి పంట వద్దు: పత్తి పంట పూర్తయిన తర్వాత పొలాన్ని అలాగే వదిలేయడం లేదా నీరు పెట్టి మళ్ళీ చిగురింపజేయడం (Ratooning) అస్సలు చేయకూడదు. ఇది పురుగు వృద్ధి చెందడానికి కారణమవుతుంది.

• పంట మార్పిడి: ఏటా పత్తి కాకుండా, పంట మార్పిడి చేయడం ద్వారా పురుగుల జీవిత చక్రాన్ని దెబ్బతీయవచ్చు.

3. యాంత్రిక మరియు జీవ నియంత్రణ (Mechanical & Biological Control)

మందులు పిచికారీ చేయడానికి ముందే ఈ పద్ధతులు పాటించాలి:

• లింగాకర్షక బుట్టలు (Pheromone Traps): పంట వేసిన 45 రోజుల నుండే ఎకరాకు 4-5 లింగాకర్షక బుట్టలు అమర్చాలి. వీటిలో రోజుకు 8-10 రెక్కల పురుగులు పడుతుంటే, ఉధృతి ఎక్కువగా ఉందని అర్థం చేసుకోవాలి. సామూహిక నివారణకు ఎకరాకు 15-20 బుట్టలు అమర్చవచ్చు.

• గూడు కట్టిన పూల నాశనం: చేలో తిరుగుతున్నప్పుడు ముడుచుకుపోయిన పూలను (Rosette flowers) గమనిస్తే, వెంటనే వాటిని తెంపి నాశనం చేయాలి.

• వేప నూనె: ఎకరాకు 1500 ppm వేప నూనెను 5 మి.లీ లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేయాలి. ఇది గుడ్లు పెట్టకుండా నివారిస్తుంది.

• ట్రైకోగ్రామా (Trichogramma): ఎకరాకు 60,000 చొప్పున మూడు దఫాలుగా ట్రైకోగ్రామా పరాన్నజీవులను వదలడం ద్వారా గుడ్ల దశలోనే పురుగును నివారించవచ్చు.

4. రసాయన నివారణ (Chemical Control)

        పురుగు ఉధృతి ఆర్థిక నష్ట పరిమితి (ETL) దాటినప్పుడు మాత్రమే (అంటే లింగాకర్షక బుట్టలో వరుసగా 3 రోజులు 8 కంటే ఎక్కువ రెక్కల పురుగులు పడినప్పుడు లేదా 10% కాయలు దెబ్బతిన్నప్పుడు) రసాయన మందులు వాడాలి.

• ప్రారంభ దశలో: థయోడికార్బ్ (Thiodicarb) 75 WP (1 గ్రా/లీటరు) లేదా ప్రొఫెనోఫాస్ (Profenofos) (2 మి.లీ/లీటరు).

• ఉధృతి ఎక్కువగా ఉంటే: ఎమామెక్టిన్ బెంజోయేట్ (Emamectin Benzoate) 5 SG (0.5 గ్రా/లీటరు) లేదా స్పైనోసాడ్ (Spinosad) (0.3 మి.లీ/లీటరు).

• సింథటిక్ పైథ్రాయిడ్స్: లాంబ్డా సైహలోథ్రిన్ (Lambda-cyhalothrin) లేదా సైపర్ మెథ్రిన్ వంటి మందులను పంట చివరి దశలో మాత్రమే వాడాలి. (ముందే వాడితే రసం పీల్చే పురుగులు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది).

ముఖ్య గమనిక (రైతులకు సందేశం):

        పంట కాలం ముగిసిన తర్వాత (డిసెంబర్ లేదా జనవరి నాటికి), పత్తి మొక్కలను పీకివేసి, పొలంలో గొర్రెలు లేదా మేకలను మేపడం ద్వారా మిగిలిపోయిన కాయలు, పురుగుల కోశస్థ దశలను నాశనం చేయవచ్చు. దీనివల్ల వచ్చే ఏడాదికి పురుగు బెడద తగ్గుతుంది.

        ఈ పద్ధతులు పాటిస్తే గులాబీ రంగు పురుగును సమర్థవంతంగా అరికట్టి, అధిక దిగుబడిని పొందవచ్చు.