పత్తిలో గులాబీ రంగు కాయ తొలిచే పురుగు (Pink Bollworm) - సమగ్ర యాజమాన్యం

        పత్తి రైతుల ప్రధాన శత్రువు గులాబీ రంగు కాయ తొలిచే పురుగు (Pink Bollworm). ఇది పంట దిగుబడిని తగ్గించడమే కాకుండా, పత్తి నాణ్యతను కూడా దెబ్బతీస్తుంది. పురుగు కాయ లోపల ఉండి తినేస్తుంది కాబట్టి, ఇది బయటకు కనిపించదు. అందుకే దీని నివారణకు కేవలం మందులు పిచికారీ చేయడం సరిపోదు, సమగ్ర సస్యరక్షణ (Integrated Pest Management) పద్ధతులు పాటించడం తప్పనిసరి.

పత్తి రైతుల కోసం గులాబీ రంగు పురుగు నివారణపై సమగ్ర సమాచారం ఇక్కడ ఉంది:

        గులాబీ రంగు పురుగు పత్తి పంట మొదటి దశలో పూత, పిందెలను ఆశిస్తుంది. ఆ తర్వాత కాయ లోపలికి చేరి గింజలను తింటూ, పత్తిని మురికిగా మారుస్తుంది. దీనిని సమర్థవంతంగా అరికట్టడానికి దశలవారీగా ఈ కింది చర్యలు చేపట్టాలి.

1. పురుగు ఆశించినట్లు ఎలా గుర్తించాలి?

• గూడు కట్టిన పూలు (Rosette Flowers): పురుగు ఆశించిన పూలు విచ్చుకోకుండా, గులాబీ పువ్వులా ముడుచుకుపోతాయి. వీటిని తెరిచి చూస్తే లోపల చిన్న లార్వా కనిపిస్తుంది.

• కాయలపై రంధ్రాలు: కాయలపై సన్నని రంధ్రాలు ఉంటాయి, కానీ పురుగు లోపలికి వెళ్ళగానే ఆ రంధ్రం మూసుకుపోతుంది.

• పగిలిన కాయలు: కాయలు పూర్తిగా పగలవు, పత్తి గట్టిగా, రంగు మారిపోయి ఉంటుంది.

2. సాగు పద్ధతుల ద్వారా నివారణ (Cultural Control)

పురుగు ఉధృతిని తగ్గించడంలో ఇవే కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి:

• విత్తన ఎంపిక: త్వరగా పంట చేతికి వచ్చే (Short duration) విత్తన రకాలను ఎంచుకోవాలి.

• సకాలంలో విత్తడం: జూన్, జులై నెలల్లోనే విత్తనాలు వేసుకోవాలి. ఆలస్యంగా వేస్తే పురుగు ఉధృతి పెరుగుతుంది.

• కార్శి పంట వద్దు: పత్తి పంట పూర్తయిన తర్వాత పొలాన్ని అలాగే వదిలేయడం లేదా నీరు పెట్టి మళ్ళీ చిగురింపజేయడం (Ratooning) అస్సలు చేయకూడదు. ఇది పురుగు వృద్ధి చెందడానికి కారణమవుతుంది.

• పంట మార్పిడి: ఏటా పత్తి కాకుండా, పంట మార్పిడి చేయడం ద్వారా పురుగుల జీవిత చక్రాన్ని దెబ్బతీయవచ్చు.

3. యాంత్రిక మరియు జీవ నియంత్రణ (Mechanical & Biological Control)

మందులు పిచికారీ చేయడానికి ముందే ఈ పద్ధతులు పాటించాలి:

• లింగాకర్షక బుట్టలు (Pheromone Traps): పంట వేసిన 45 రోజుల నుండే ఎకరాకు 4-5 లింగాకర్షక బుట్టలు అమర్చాలి. వీటిలో రోజుకు 8-10 రెక్కల పురుగులు పడుతుంటే, ఉధృతి ఎక్కువగా ఉందని అర్థం చేసుకోవాలి. సామూహిక నివారణకు ఎకరాకు 15-20 బుట్టలు అమర్చవచ్చు.

• గూడు కట్టిన పూల నాశనం: చేలో తిరుగుతున్నప్పుడు ముడుచుకుపోయిన పూలను (Rosette flowers) గమనిస్తే, వెంటనే వాటిని తెంపి నాశనం చేయాలి.

• వేప నూనె: ఎకరాకు 1500 ppm వేప నూనెను 5 మి.లీ లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేయాలి. ఇది గుడ్లు పెట్టకుండా నివారిస్తుంది.

• ట్రైకోగ్రామా (Trichogramma): ఎకరాకు 60,000 చొప్పున మూడు దఫాలుగా ట్రైకోగ్రామా పరాన్నజీవులను వదలడం ద్వారా గుడ్ల దశలోనే పురుగును నివారించవచ్చు.

4. రసాయన నివారణ (Chemical Control)

        పురుగు ఉధృతి ఆర్థిక నష్ట పరిమితి (ETL) దాటినప్పుడు మాత్రమే (అంటే లింగాకర్షక బుట్టలో వరుసగా 3 రోజులు 8 కంటే ఎక్కువ రెక్కల పురుగులు పడినప్పుడు లేదా 10% కాయలు దెబ్బతిన్నప్పుడు) రసాయన మందులు వాడాలి.

• ప్రారంభ దశలో: థయోడికార్బ్ (Thiodicarb) 75 WP (1 గ్రా/లీటరు) లేదా ప్రొఫెనోఫాస్ (Profenofos) (2 మి.లీ/లీటరు).

• ఉధృతి ఎక్కువగా ఉంటే: ఎమామెక్టిన్ బెంజోయేట్ (Emamectin Benzoate) 5 SG (0.5 గ్రా/లీటరు) లేదా స్పైనోసాడ్ (Spinosad) (0.3 మి.లీ/లీటరు).

• సింథటిక్ పైథ్రాయిడ్స్: లాంబ్డా సైహలోథ్రిన్ (Lambda-cyhalothrin) లేదా సైపర్ మెథ్రిన్ వంటి మందులను పంట చివరి దశలో మాత్రమే వాడాలి. (ముందే వాడితే రసం పీల్చే పురుగులు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది).

ముఖ్య గమనిక (రైతులకు సందేశం):

        పంట కాలం ముగిసిన తర్వాత (డిసెంబర్ లేదా జనవరి నాటికి), పత్తి మొక్కలను పీకివేసి, పొలంలో గొర్రెలు లేదా మేకలను మేపడం ద్వారా మిగిలిపోయిన కాయలు, పురుగుల కోశస్థ దశలను నాశనం చేయవచ్చు. దీనివల్ల వచ్చే ఏడాదికి పురుగు బెడద తగ్గుతుంది.

        ఈ పద్ధతులు పాటిస్తే గులాబీ రంగు పురుగును సమర్థవంతంగా అరికట్టి, అధిక దిగుబడిని పొందవచ్చు.

పొద్దుతిరుగుడు లో చీడలు

తెలుగు రాష్ట్రాల్లో నూనె గింజల సాగు అంటే మొదట గుర్తొచ్చేది వేరుశనగ. ఆ తర్వాత అధిక విస్తీర్ణంలో సాగు చేస్తున్న పంట పొద్దుతిరుగుడు పంట. ఈ సాగులో ప్రధానంగా వచ్చే చీడపీడల నివారణ చర్యల గురించి తెలుసుకుందాం..!

శనగపచ్చ పురుగు:

పొద్దు తిరుగుడు పంటకు ముఖ్యంగా శనగపచ్చ పురుగు ఆశిస్తుంది. మొక్కలు పుష్పించే దశలో పురుగు ఎక్కువగా ఆశిస్తుంది. ఈ పురుగు లార్వాలు గింజలు, పువ్వులు, ఆకులు పైకి చేరి వాటిని తింటూ నష్టాన్ని కలుగజేస్తాయి. 

నివారణ:  

ఈ పురుగు నివారణకు ఎకరానికి 4 నుండి 5 లింగాకర్షక బుట్టలను అమర్చాలి. పురుగు యొక్క ఉద్ధృతిని బట్టి ధయోడికార్బ్ 1గ్రా. లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారి చేసుకున్నట్లయితే పురుగు ఉధృతిని సమూలంగా నిర్మూలించవచ్చు.

తెల్ల దోమ:

తెల్ల దోమ విషయానికొస్తే మొక్క రసాన్ని పీల్చడం ద్వారా ఆకులు పసుపు రంగులోకి మారి ఎండిపోతుంది. మొక్క యొక్క 5 నుండి 6 ఆకుల దశ నుండి రసం పీల్చే కీటకాలు కనిపించే అవకాశం ఉంది.  

నివారణ: 

వీటి నివారణకు థయోమిథాక్సామ్ 0.5 గ్రా, 5 మి.లీ. వేప నూనెను లీటరు నీటిలో కలిపి పిచికారీ చేసుకోవాలి. అలాగే ఇమిడాక్లోప్రిడ్‌ 8 గ్రా. కిలో విత్తనానికి పట్టించి విత్తన శుద్ధి చేసుకోవడం ద్వారా నాటిన 20-30 రోజుల వరకు రసంపీల్చే పురుగుల ఉద్ధృతిని తగ్గించుకోవచ్చు.

బూడిద తెగులు:

వేడి మరియు తేమతో కూడిన వాతావరణంలో బూడిద తెగులు ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. బూడిద తెగులు ఆకులపైన, ఆకుల అడుగుభాగాన బూడిద వంటి పొడితో కప్పబడి ఉంటాయి.తెగులు ఉద్ధృతి ఎక్కువైతే ఆకులు పచ్చబడి రాలిపోతాయి.

నివారణ: 

దీని నివారణకు లీటరు నీటికి 3 గ్రాములు నీటిలో కరిగే గంధకపు పొడి లేదా 1 మి.లీ, డైనోకాప్ లేదా 2 మి.లీ, హెక్సాకొనజోల్ కలిపి పిచికారి చేయాలి.

పొగాకు లద్దెపురుగు:

పైరు మొదటి దశలో ఎకరాకు 4 లింగాకర్షక బుట్టలను ఏర్పాటు చేయడం వల్ల ఉద్ధృతిని తగ్గించవచ్చు. 

నివారణ: 

పురుగు ఉద్ధృతి ఎక్కువగా ఉన్న యెడల నొవాల్యూరాన్ 1 మి.లీ లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారి చేయాలి లేక విషపు ఎరను 5 కి. తౌడు + 1/2 కిలో బెల్లం + 1/2 లీ. మోనోక్రోటోపాస్ లేక క్లోరిపైరిఫాస్ ఉండలుగా తయారుచేసి సాయంత్రం వేళల్లో పొలంలో అక్కడక్కడ వేయాలి.

తామర పురుగులు బిహారీ గొంగలిపురుగు మొక్క ఆకులను తిని అపారమైన నష్టాన్ని కలుగజేస్తాయి. ఇవి మొక్క మొదటి దశ నుంచి ఆశిస్తాయి. ఈ మొక్క లేత భాగాలను ఆశించి మొక్క ఎదగకుండా చేస్తాయి.

నెక్రోసిస్ తెగులు:

ఈ తెగులు తామర పురుగు ఉద్ధృతి ఎక్కువగా ఉంటే వ్యాప్తి చెందుతుంది. తెగులు సోకిన మొక్కల పువ్వులు విచ్చుకోకుండా మెలిక తిరిగి వంకరగా మారుతాయి.

నివారణ: 

వీటి నివారణలో పార్టీనియం కలుపును తీసివేయుట మరియు ఇమిడాక్లోప్రిడ్ 0.4 మి.లీ లేదా థయోమిథాక్సామ్ 0.5 గ్రా. లీటరు నీటికి కలిపి రెండు సార్లు పిచికారి చేసుకున్నట్లయితే తెగులును అదుపులో ఉంచవచ్చు.

పచ్చ దీపపు పురుగు మాత్రం ఆకు అడుగు భాగంలో ఉండి ఆకు రసాన్ని పీల్చేస్తుంది. దీంతో ఆకులు ముడుచుకొని పసుపురంగులోకి మారతాయి.  

ఆల్టర్నేరియా ఆకుమచ్చ తెగులు:

ఆకుపై నల్లని గుండ్రని మచ్చలు ఏర్పడుతాయి. కాండంపై మరియు ఆకుతొడిమిపై పువ్వు క్రింది భాగాన గోధుమ వర్ణపు మచ్చలు లేక చారలు ఏర్పడుతాయి. ఈ మచ్చలు ఒకదానితో ఒకటి కలిసి పెద్ద మచ్చలుగా ఏర్పడి వ్యాధి సోకిన భాగాలు చనిపోతాయి. వ్యాధి తీవ్రంగా ఉ న్నప్పుడు ఆకులు రాలిపోవడం మరియు కాండం విరిగి పోవడం జరుగుతుంది. విత్తనాల ద్వారా ఈ శిలీంధ్రం వ్యాపించినప్పుడు విత్తనాలు కుళ్లుటం లేక మొలక ఎండుతెగులు లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. బీజ దళాలపై మరియు వేరు భాగాలపై నల్లని మచ్చలు ఏర్పడడం వలన వేర్లు కుళ్లి మొలకలలో నానుడి తెగులు లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. ఈ శిలింధ్రం. విత్తనాలు మరియు మొక్కల అవశేశాల్లో జీవిస్తుంది. ఈ తెగులు గాలి ద్వారా ఒక మొక్క నుండి ఇంకో మొక్కకు వ్యాప్తి చెందుతుంది. తేమతో కూడిన వేడి వాతావరణం’ ఈ వ్యాధి వృద్ధికి అనువైoది.

నివారణ: 

పంట అవశేషాలను శిలీంధ్రానికి అశ్రయమిచ్చే ఇతర కలుపుమొక్కలను నివారించాలి. కాప్టాన్ 3 గ్రా/1 కె.జి. విత్తనాలకి కలిపి విత్తన శుద్ధి చేయాలి.తెగులు గమనించిన వెంటనే మాంకోజిబ్ 0.25% మందు 2 సార్లు పిచికారీ చేయాలి.

NOTE: 

పొలంలో విత్తడానికి ముందే విత్తన శుద్ధి చేసే విధానం ద్వారా పురుగుల బెడద నుంచి కాపాడుకోవచ్చు.