ఖరీఫ్ సీజన్లో పత్తి సేకరణకు ప్రభుత్వం 13 జిల్లాల్లో కొనుగోలు కేంద్రాలను ఏర్పాటుచేసింది. ఈ కేంద్రాలు Cotton Corporation of India (CCI) ఆధ్వర్యంలో పనిచేస్తాయి. ఇవి రైతులకు మద్దతు ధర (MSP) ఆధారంగా పత్తి విక్రయ సదుపాయం కల్పిస్తాయి.
పత్తి బస్తాలు తేమ 12% లోపు ఉండేలా ఉంచాలి.
తుప్పు, ఆకులు లేదా ఇతర మిశ్రమాలు లేకుండా పత్తిని శుభ్రంగా సిద్ధం చేయాలి.
విక్రయానికి అవసరమైన డాక్యుమెంట్లు:
ఆధార్ కార్డు
భూమి పాస్బుక్
బ్యాంక్ ఖాతా వివరాలు
ముందుగా మీ కేంద్ర సమయాలు, షెడ్యూల్ తెలుసుకొని వెళ్ళడం మంచిది.
కేంద్రం వద్ద నాణ్యతా తనిఖీ కోసం Moisture Meter ద్వారా పరీక్ష జరుగుతుంది.
2025 ఖరీఫ్ సీజన్లో CCI ద్వారా నిర్ణయించిన MSP రూ. 7,710 / క్వింటాల్ (సాధారణ పత్తి).
నాణ్యత ఆధారంగా ధరలో తేడా ఉండవచ్చు.
పత్తి నాణ్యత మెరుగ్గా ఉంటే మార్కెట్లో అదనపు బోనస్ కూడా లభిస్తుంది.
పత్తిని harvesting ముందు కొన్ని రోజుల పాటు పొడిగా ఉంచి తేమ తగ్గించండి.
బస్తాలను జ్యూట్ లేదా చంద్రబస్తాల్లో ప్యాక్ చేయండి.
పత్తి గింజలతో మిశ్రమాలు లేకుండా శుభ్రంగా చేయండి.
సమీప Rythu Bharosa Kendram లేదా CCI సెంటర్ వద్ద MSP వివరాలు చెక్ చేయండి.
రబీ సీజనులో వేరుశెనగ, జొన్న, ఆముదం, కంది పంటల్లో అంతరపంటగా సాగు చేయటానికి అనపకాయలు అనుకూలం. అనపకాయలు 60 - 70 రోజులకు పూతకు వచ్చి మొత్తం 130 రోజుల్లో పంటకాలం పూర్తవుతుంది.
🌾 అనప (Lablab Bean) ప్రయోజనం: అనప చిక్కుడు జాతికి చెందినది (legume). ఇది గాలిలోని నత్రజనిని వేర్ల బుడిపెల్లో (root nodules) స్థిరీకరించి భూమికి అందిస్తుంది. దీని వలన వేరుశెనగకు నత్రజని ఎరువుల అవసరం తగ్గుతుంది, ఇది అతి ముఖ్యమైన ప్రయోజనం.
విత్తనం: ఎకరాకు సుమారు 1-2 కిలోల విత్తనాన్ని 90×20 సెం.మీ. గ్యాప్ ఉండేలా గొర్రు (row) లేదా నాగలి (ridge) పద్ధతిలో విత్తనాన్ని నాటాలి.
ఖర్చులు: సుమారు ₹1,500 – ₹2,000 (ఎకరాకు).
లాభం : పంట చక్కగా వచ్చిన పక్షంలో, నికర ఆదాయం ₹10,000 వరకు అందుబాటులో ఉంటుందని అంచనా.
ఉల్లి (Onion) రైతులను నష్టపరిచే ప్రధాన తెగుళ్లలో నారుకుళ్లు తెగులు (Stem and Root Rot) ఒకటి. ఇది ప్రత్యేకంగా నారుమడి దశలో ఆశించి, ఒక్కోసారి 60% నుంచి 75% నష్టాన్ని కూడా కలిగిస్తుంది. పంట నారు దశలో ఈ తెగులు 'పైథియం' (Pythium) అనే శిలీంద్రం (fungus) వల్ల వస్తుంది. ఇది నేలలో తేమ అధికంగా ఉన్నప్పుడు వ్యాపిస్తుంది. ఈ తెగులును నివారించటానికి విత్తన శుద్ధి చేయడంతో పాటు ఎత్తైన నారుమళ్లను రైతులు తయారు చేసుకోవాలి. నారుకుళ్లు తెగులు నివారకు ఎటువంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలో ఈ క్రింద తెలుసుకొందాం.
నేలలో అధిక తేమ: వర్షాలు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు లేదా నారుమడికి నీరు ఎక్కువగా పెట్టినప్పుడు.
నీరు నిలవడం: నారుమడిలో నీరు సరిగా ఇంకిపోక నిలిచి ఉంటే.
సాంద్రత ఎక్కువ: నారుమడిలో విత్తనాలను దగ్గర దగ్గరగా వేయడం వల్ల గాలి ప్రసరణ తగ్గడం.
నష్టాన్ని నివారించడానికి, విత్తనం నాటే ముందు నుండి నారు తీసే వరకు సరైన పద్ధతులు పాటించాలి.
నారుమడి తయారీ: తప్పనిసరిగా భూమి నుండి ఎత్తుగా ఉండే (Raised Beds) నారుమళ్లను తయారుచేసుకోవాలి. దీనివల్ల నీరు వేగంగా ఇంకిపోయి, వేర్ల చుట్టూ తేమ చేరకుండా ఉంటుంది.
విత్తనం పలుచగా వేయడం: నారుమడిలో విత్తనాన్ని వరుసలలో, పలుచగా పోయాలి. దీనివల్ల మొక్కల మధ్య గాలి ప్రసరణ మెరుగుపడుతుంది.
పంట మార్పిడి: ఒకే పొలంలో పదేపదే ఉల్లి నారును పెంచకూడదు.
నేల శుద్ధి (Solarisation): వీలైతే, నారుమడిని ప్లాస్టిక్ షీట్లతో కప్పి సౌరీకరణ (Solarisation) చేయడం వల్ల శిలీంద్రాలు నశిస్తాయి.
విత్తనాలను నేలలో వేయడానికి ముందు శుద్ధి చేయడం అత్యంత ముఖ్యమైన తొలి చర్య.
రసాయన పద్ధతి: ప్రతి కిలో విత్తనానికి 3 గ్రాముల కార్బండిజమ్ (Carbendazim) లేదా థైరమ్ (Thiram) లేదా కాప్టాన్ (Captan) కలిపి విత్తన శుద్ధి చేయాలి.
జీవన పద్ధతి: కిలో విత్తనానికి 8 గ్రాముల ట్రైకోడెర్మా విరిడే (Trichoderma viride) అనే జీవ శిలీంద్రనాశకంతో శుద్ధి చేసి వాడుకోవచ్చు.
నారుమడిలో తెగులు లక్షణాలు కనిపించినట్లయితే, ఈ మందులలో ఏదో ఒకదానిని నీటిలో కలిపి మొక్కల మొదళ్ల వద్ద తడిసేలా (Drenching) పోయాలి.
కాపర్ ఆక్సీక్లోరైడ్ (Copper Oxychloride): లీటరు నీటికి 3 గ్రాముల చొప్పున కలిపి మొదళ్లను తడపాలి.
మెటలాక్సిల్ + మాంకోజెబ్ (Metalaxyl + Mancozeb): ఇది మార్కెట్లో సాఫ్ లేదా రిడోమిల్ ఎం.జెడ్ వంటి పేర్లతో లభిస్తుంది. దీనిని 2.5 నుండి 3 గ్రాముల చొప్పున లీటరు నీటికి కలిపి పోయాలి.
బావిస్టిన్ (Bavistin) / కార్బండిజమ్: దీనిని 2 గ్రాములు లీటరు నీటికి కలిపి మొదళ్లలో పోయడం ద్వారా తెగులును అరికట్టవచ్చు.
ఈ సమగ్ర పద్ధతులను పాటించడం ద్వారా ఉల్లి నారుకుళ్లు తెగులును సమర్థవంతంగా నివారించి, అధిక దిగుబడి సాధించవచ్చు.
కింద ముఖ్యమైన నివారణ మరియు నిర్వహణ చిట్కాలు ఉన్నాయి:
a) పంట మార్పిడి (Crop Rotation):
వంగను 2–3 సంవత్సరాల వరకు అదే ప్రాంతంలో సాగు చేయకుండా ఉండాలి. వేరే తోటపంటలు లేదా పిండి పంటలతో మార్పిడి చేయడం ద్వారా తెగుల జీవ చక్రం బలహీనం అయ్యే అవకాశం ఉంటుంది.
b ) రోగనిరోదక వంగడాలు:
ముఖ్యంగా వంగలో గతంలో తరచూ తగిలిన తెగులున్నట్లయితే, రోగ నిరోధక వంగ రకాలను ఉపయోగించాలి.
c) మౌలిక శుభ్రత:
మొక్క వృద్ధి దశలో, పాత ఆకులను, చెడిన భాగాలను తొలగించి కాల్చేస్తే పాజిటివ్ ఫలితం వస్తుంది. పంట మధ్యలో గాలి చలనం ఉండే విధంగా నాటాలి.
జీవ నియంత్రణ (Biological Control): పూత దశలో ఎకరాకు 5000 గుడ్లు ఉన్న ట్రైకోగ్రామా ఖిలోనిస్ (Trichogramma chilonis) కార్డులను ఆకుల అడుగు భాగంలో అమర్చడం ద్వారా పురుగు గుడ్లను నాశనం చేయవచ్చు.
సేంద్రీయ పద్ధతి: పూత సమయంలో వేప నూనె (Neem Oil) 5 మి.లీ. లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేయాలి. ఇది తల్లి పురుగులు గుడ్లు పెట్టకుండా నివారిస్తుంది.
రసాయన నియంత్రణ (Chemical Control): పురుగు ఉధృతి అధికంగా ఉంటే, కాయలు కోసిన తర్వాత ఈ క్రింది మందులలో ఏదో ఒకదానిని పిచికారీ చేయాలి:
స్పైనోసాడ్ (Spinosad) 0.3 మి.లీ. లేదా
క్లోరాంట్రనిలిప్రోల్ (Chlorantraniliprole) 0.3-0.4 మి.లీ. లేదా
ఇమామెక్టిన్ బెంజోయెట్ (Emamectin Benzoate) 0.4 గ్రాములు లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేయాలి.
వెర్రి తెగులు అనేది ఒక వైరస్ ద్వారా వస్తుంది. దీన్ని పచ్చదోమ (Leafhopper) అనే కీటకం ఒక మొక్క నుండి మరొక మొక్కకు వ్యాపింపజేస్తుంది. దీనికి నేరుగా మందు లేదు, దోమను నియంత్రించడం ఒక్కటే మార్గం.
లక్షణాలు: మొక్కలు గుబురుగా పెరిగి, చీపురు కట్టలా కనిపిస్తాయి. ఆకులు చిన్నగా మారి, పాలిపోయిన ఆకుపచ్చ రంగును కలిగి ఉంటాయి. పూత-కాత పూర్తిగా ఆగిపోతుంది.
నివారణ:
వెర్రి తెగులు సోకిన మొక్కలను పొలం నుండి వెంటనే పీకి దూరంగా పడేసి నాశనం చేయాలి. వీటిని పొలంలో ఉంచితే పచ్చదోమ ద్వారా మిగతా మొక్కలకు వ్యాపిస్తుంది.
తెగులును వ్యాప్తి చేసే పచ్చదోమ (Leafhopper) నివారణకు:
మిథైల్ డెమటాన్ (Methyl Demeton) 2 మి.లీ. లేదా
ఫిప్రానిల్ (Fipronil) 2 మి.లీ. లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేయాలి.
నారుమడిలో నాటే ముందు, కార్బోఫ్యురాన్ 3G గుళికలను వేయడం ద్వారా పచ్చదోమ బెడదను తగ్గించవచ్చు.
(పేనుబంక, తెల్లదోమ, పెంకుపురుగు వంటివి)
లక్షణాలు: ఈ పురుగులు ఆకుల అడుగు భాగంలో చేరి రసాన్ని పీల్చడం వలన ఆకులు పసుపురంగుకు మారి, పైకి ముడుచుకొని ఎండిపోతాయి.
నివారణ:
డైమిధోయేట్ (Dimethoate) లేదా మిధైల్డెమెటాన్ (Methyl Demeton) 2 మి.లీ. చొప్పున లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేయాలి.
తెల్లదోమ అధికంగా ఉన్నట్లయితే, ఎసిఫేట్ (Acephate) 1.5 గ్రాములు లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేయాలి.
1. పరిమిత మోతాదులో మేత ఇవ్వండి
ఒక రోజులో పశువు తినే మొత్తం మేతలో 5-10 శాతానికి మించి ఉల్లిపాయలు ఉండేలా చూసుకోవాలి.
అది కూడా వారంలో 2-3 రోజులు మాత్రమే ఇవ్వాలి. ఈ పరిమితికి మించితే పశువుల కళ్ళు, మూత్రం ఎర్రగా మారిపోతాయి. ఆహరం తీసుకోవు
2. పౌష్టిక సహాయాలు
ఈ లక్షణాలు కనిపించిన వెంటనే వైద్యుల సూచనలతో విటమిన్ ఇ, సెలీనియం, ఫోస్ఫరాస్ ఇంజెక్షన్లు, లివర్ టానిక్ లు, చరక లిక్విడ్ లాంటివి ఇవ్వాలి.
3. ఆహారం సరళీకరణ
మేత తర్వాత ఇతర ఘన ఆహారాలు మరియు హై-ప్రోటీన్ ఆహారాలు (పప్పులు, గడ్డి కషాయాలు) ఇచ్చి శక్తిని పెంచాలి.
4. వైద్య సూచనలు తీసుకోండి
పైన చెప్పబడిన ఏ లక్షణం కనపడిన వెంటనే వెటర్నరీ డాక్టర్ సంప్రదించాలి.
అవసరమైతే రక్తపరీక్షలు చేయించాలి.
కింద ఈ కేంద్ర పథకం ముఖ్య వివరాలు తెలుసుకొందాం:
వ్యవసాయ ఉత్పాదకతను పెంచడం
పంట వైవిధ్యాన్ని (crop diversification) మరియు సుస్థిర (sustainable) వ్యవసాయ పద్ధతులను ప్రోత్సహించడం.
పంటల కోత తరువాత నిల్వ సదుపాయాలను (post-harvest storage) గ్రామ / బ్లాక్ స్థాయిలో మెరుగుపరచడం
సేద్యపు నీటి సౌకర్యాలను మెరుగుపరచడం
రైతులకు స్వల్పకాలిక, దీర్ఘకాలిక రుణాలను సులభతరం చేయడం
రైతుల ఆదాయాలను మెరుగుపరుచడం, మార్కెట్లలో సముచిత (fair) ధరలు అందించడం.
ఈ పథకాన్ని 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరం నుంచి 6 సంవత్సరాల పాటు అమలు చేయనున్నది
ప్రతి సంవత్సరం ₹24,000 కోట్ల నిధులు కేటాయించనున్నారు. ఇది కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకం (Central Government Scheme) — అంటే ఆ ఖర్చు మొత్తం కేంద్ర ప్రభుత్వం భరిస్తుంది.
ఈ జిల్లాలను ఎంపిక చేసే విధానం:
తక్కువ ఉత్పాదకత (low productivity)
పంటల సాగు తీవ్రత తక్కువగా ఉండటం (low cropping intensity)
రుణ పంపిణీ పరంగా వ్యతిరేక పరిస్థితులు ఉండటం (credit access issues)
11 different Ministries & 36 existing కేంద్ర పథకాలను ఈ ప్రాజెక్టులో సమన్వయ పద్ధతిలో చేర్చబోతున్నారు.
జిల్లాకు చెందిన ధన్-ధాన్య సమితులు (Dhan-Dhaanya Committees) ఏర్పాటుచేస్తారు , అక్కడ ప్రాంతీయ వ్యవసాయ పరిస్థితులను బట్టి ప్రణాళికలు రూపొందిస్తారు.
ప్రగతిని ట్రాక్ చేయడానికి ఓ డిజిటల్ డాష్బోర్డు (digital dashboard) ఏర్పాటు చేస్తారు, 117 కీలక పనితీరు సూచికలతో (KPI) పర్యవేక్షణ జరుగుతుంది.
మొత్తం 1.7 కోట్ల (17 million) రైతులు దీని నుంచి లాభపడతారని ప్రభుత్వం అంచనా వేస్తుంది.
రైతులు మంచి విత్తనాలు, ఎరువులు, ఆధునిక పద్ధతులు ఉపయోగించటం ద్వారా పంటల దిగుబడిని పెంచుకోవచ్చు.
నిల్వ (storage) సదుపాయాలు మెరుగవ్వడంతో పంటల నష్టం తగ్గుతుంది .
సేంద్రీయ, సుస్థిర పద్ధతుల్లో సాగు ప్రోత్సహించడం, పర్యావరణ స్నేహపూర్వక పద్ధతులు అమలులోకి తీసుకురావడం.
రైతులకు రుణ సదుపాయం, మరియు క్యాష్ ఫ్లో మెరుగుదల.
ప్రచురించిన సమాచారం ప్రకారం, ప్రత్యక్ష దరఖాస్తు కార్యక్రమం గురించి ఇప్పుడే స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు ప్రకటించబడలేదు.
అధికారిక ప్రకటనలు ఈ పథకానికి సంబంధించిన అధికారిక వెబ్సైట్ల ద్వారా రావాల్సి ఉంటుంది.
గ్రామ, బ్లాక్, జిల్లా స్థాయిలో రైతు జాబితాలు ఇప్పటికే ఉంటే, ఆ జాబితాల ఆధారంగా ఎంపిక జరగవచ్చు.
రైతులు తమ వ్యవసాయ నుంచి సంబంధిత ఆధారాలు (భూమి వివరాలు, అభివృద్ధి కార్డులు, బ్యాంక్ ఖాతాలు) సిద్ధం చేసుకోవాలి.
కేంద్ర విధాన ప్రకారం, సమన్వయంగా ఉన్న పథకాలకూ (36 schemes) దరఖాస్తు విధానాలు ఉండగలవు.
