ఆగకర సాగు విధానం: తక్కువ పెట్టుబడితో అధిక లాభాలు పొందే మార్గదర్శి

            ఆగకర (Spiny Gourd), దీనినే బోడ కాకర అని కూడా పిలుస్తారు. ఆగకర (Spiny Gourd/Boda Kakara) సాగు తెలుగు రాష్ట్రాల్లో మంచి లాభదాయకమైన పంట. ఇది ఒకసారి నాటితే కొన్ని సంవత్సరాల పాటు దిగుబడినిస్తుంది. సాధారణ కాకరకాయలా చేదుగా ఉండకపోవడం, ఔషధ గుణాలు ఎక్కువగా ఉండటంతో మార్కెట్‌లో దీనికి ఎప్పుడూ భారీ డిమాండ్ ఉంటుంది. ఆగకర సాగులో ముఖ్యమైన అంశాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

1. అనుకూలమైన వాతావరణం మరియు నేలలు

ఆగకర సాగుకు ఉష్ణమండల వాతావరణం చాలా అనుకూలం.

• ఉష్ణోగ్రత: 27°C నుండి 33°C మధ్య ఉష్ణోగ్రత ఉంటే తీగలు బాగా సాగుతాయి.

• నేల: నీరు త్వరగా ఇంకిపోయే సారవంతమైన ఇసుక పర్రలు లేదా ఒండ్రు నేలలు శ్రేష్ఠం. చౌడు నేలలు ఈ పంటకు పనికిరావు. భూమి యొక్క pH విలువ 6.0 నుండి 7.0 మధ్య ఉండాలి.

2. విత్తే సమయం మరియు రకాలు

• ఖరీఫ్: జూన్ - జూలై నెలలు (వర్షాకాలం) అత్యంత అనుకూలం.

• వేసవి: జనవరి - ఫిబ్రవరి నెలల్లో (వేసవి కాలం) కూడా సాగు చేయవచ్చు.

• రకాలు: ఇందిరా కంకడ్-1 (Indira Kankad-1) వంటి అధిక దిగుబడినిచ్చే రకాలను ఎంచుకోవాలి.

3. విత్తన రకాలు మరియు నాటడం

ఆగకరలో విత్తనాల ద్వారా కంటే గడ్డల (Tubers) ద్వారా సాగు చేయడం వల్ల త్వరగా మరియు ఎక్కువ దిగుబడి వస్తుంది.

• ముఖ్యమైన విషయం: ఆగకరలో మగ మరియు ఆడ మొక్కలు వేర్వేరుగా ఉంటాయి.

• నిష్పత్తి: ఇది ఏకలింగ మొక్క కాబట్టి, పరాగసంపర్కం కోసం పొలంలో ప్రతి 10 ఆడ మొక్కలకు 1 మగ మొక్క ఉండేలా చూసుకోవాలి (10:1 ratio). అప్పుడే పరాగసంపర్కం జరిగి కాయలు కాస్తాయి.

4. నాటే విధానం మరియు పందిరి యాజమాన్యం

దూరం: వరుసల మధ్య 2 మీటర్లు, మొక్కల మధ్య 1 మీటరు దూరం ఉండాలి.

పందిరి: ఆగకర తీగ జాతికి చెందినది కాబట్టి, నాణ్యమైన దిగుబడి కోసం పందిరి (Trellis system) ఏర్పాటు చేయడం తప్పనిసరి. దీనివల్ల కాయలు నేలకు తగలకుండా, కుళ్లిపోకుండా శుభ్రంగా ఉంటాయి.

5. ఎరువుల యాజమాన్యం

• దుక్కిలో బాగా కుళ్ళిన పశువుల ఎరువును వేయాలి.

• నత్రజని, భాస్వరం మరియు పొటాష్ ఎరువులను తగిన మోతాదులో వేయాలి. గడ్డలు నాటిన 30-40 రోజుల తర్వాత పైపాటుగా ఎరువులు వేస్తే తీగ త్వరగా పెరుగుతుంది.

6. నీటి యాజమాన్యం

• తేలికపాటి నేలల్లో వారానికి ఒకసారి, బరువు నేలల్లో 10-12 రోజులకు ఒకసారి తడి ఇవ్వాలి. పూత మరియు కాయ దశలో నీటి ఎద్దడి ఉండకూడదు.

7. సస్యరక్షణ (తెగుళ్లు మరియు నివారణ)

• పండు ఈగ: ఇది కాయలను తొలిచి నష్టం చేస్తుంది. దీని నివారణకు విషపు ఎరలు (లేదా)  ఎకరాకు 10-15 లింగాకర్షక బుట్టలు (Pheromone Traps) అమర్చాలి.

• బూజు తెగులు: ఆకులపై తెల్లటి మచ్చలు కనిపిస్తే నివారణకు లీటరు నీటికి 3 గ్రా. కాపర్ ఆక్సిక్లోరైడ్ కలిపి పిచికారీ చేయాలి (లేదా) కార్బండిజమ్ వంటి శిలీంద్ర నాశినిని వాడాలి.

8. కోత మరియు దిగుబడి

        నాటిన 70-80 రోజులకు కోతకు వస్తుంది. ఒక ఎకరాకు సుమారుగా 40 నుండి 60 క్వింటాళ్ల దిగుబడి వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. ఆగకర ఒకసారి నాటితే సరైన జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే 3 నుండి 4 సంవత్సరాల వరకు దిగుబడిని పొందవచ్చు. మార్కెట్‌లో దీనికి మంచి ధర ఉండటం వల్ల తక్కువ పెట్టుబడితో ఎక్కువ లాభాలు పొందవచ్చు.

మీరు ఎప్పుడైనా ఆగకర సాగు చేశారా? మీకు వచ్చిన దిగుబడి ఎంత? కామెంట్ సెక్షన్ లో తెలియజేయండి."

ఆంధ్రప్రదేశ్ పాడి రైతులకు శుభవార్త: ఉచిత పశు ఆరోగ్య శిబిరాలు (జనవరి 2026) - పూర్తి వివరాలు!

        ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని పాడి రైతుల సంక్షేమం కోసం ప్రభుత్వం మరో కీలక అడుగు వేసింది. పశువుల ఆరోగ్యం కాపాడటం మరియు పాడి పరిశ్రమను లాభసాటిగా మార్చడం కోసం రాష్ట్రవ్యాప్త ఉచిత పశు ఆరోగ్య శిబిరాలను ప్రభుత్వం నిర్వహిస్తోంది.

ఈ శిబిరాలు ఎప్పుడు జరుగుతాయి? రైతులకు అందే ఉచిత సేవలు ఏమిటి? వంటి పూర్తి వివరాలు ఈ పోస్ట్‌లో తెలుసుకుందాం.

శిబిరాల ముఖ్య ఉద్దేశ్యం

        గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని పశువులకు మెరుగైన వైద్య సేవలు అందించడం, సీజనల్ వ్యాధుల నుండి పశువులను రక్షించడం మరియు పాడి రైతులకు వైద్య ఖర్చులను తగ్గించడం ఈ కార్యక్రమం యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం. 

ముఖ్యమైన తేదీలు & వివరాలు

• తేదీలు: జనవరి 19 నుండి 31, 2026 వరకు.

• ప్రాంతం: రాష్ట్రంలోని మొత్తం 13,257 గ్రామాల్లో ఈ శిబిరాలు జరుగుతాయి.

• సమయం: ఉదయం 8:00 గంటల నుండి సాయంత్రం వరకు.

రైతులకు అందే ఉచిత సేవలు (Free Services):

ఈ పశు ఆరోగ్య శిబిరాల్లో కింది సేవలను రూపాయి ఖర్చు లేకుండా పొందవచ్చు:

1. టీకాల పంపిణీ (Vaccinations): గాలికుంటు వ్యాధి, గొంతువాపు వంటి ప్రాణాంతక వ్యాధుల నివారణకు ఉచితంగా టీకాలు వేయబడును.

2. నట్టల నివారణ (Deworming): గొర్రెలు, మేకలు మరియు దూడలకు కడుపులో పురుగుల నివారణ మందులు ఉచితంగా పంపిణీ చేస్తారు.

3. సంతానోత్పత్తి సమస్యలకు చికిత్స: చూడి కట్టని ఆవులు, గేదెలకు ప్రత్యేక గర్భకోశ పరీక్షలు మరియు చికిత్సలు అందిస్తారు.

4. మందుల పంపిణీ: జ్వరం, దగ్గు లేదా ఇతర చిన్నపాటి అనారోగ్యంతో ఉన్న పశువులకు అవసరమైన మందులు ఉచితంగా ఇవ్వబడును.

5. యజమానులకు అవగాహన: పశువులకు సమతుల్య ఆహారం (Balanced Feed) అందించడం మరియు గడ్డి రకాల సాగుపై శాస్త్రవేత్తలచే సలహాలు.

రైతులు ఏమి చేయాలి?

1. సమాచారం: మీ సచివాలయ పశుసంవర్ధక సహాయకుడిని (AHA) లేదా స్థానిక వెటర్నరీ ఆసుపత్రిని సంప్రదించి, మీ గ్రామంలో శిబిరం ఏ రోజు జరుగుతుందో తెలుసుకోండి.

2. నమోదు: అవసరమైతే మీ పశువుల వివరాలను ముందుగానే స్థానిక వెటర్నరీ ఆసుపత్రి నందు తెలియజేయండి.

3. పాల్గొనడం: నిర్ణీత రోజున మీ పశువులను శిబిరానికి తీసుకువెళ్లి వైద్య సహాయం పొందండి. గతంలో వేయించిన టీకాల వివరాలు ఉంటే వైద్యులకు తెలపండి.

ముగింపు:

        ప్రభుత్వం అందిస్తున్న ఈ గొప్ప అవకాశాన్ని ప్రతి పాడి రైతు సద్వినియోగం చేసుకోవాలని కోరుతున్నాము. మీ పశువుల ఆరోగ్యం - మీ కుటుంబ సౌభాగ్యం!

🐔 కోళ్లలో కొరైజా (Infectious Coryza) వ్యాధి: నివారణ మరియు యాజమాన్య పద్ధతులు

        కోళ్లలో కొరైజా (Infectious Coryza) అనేది వేగంగా వ్యాపించే ఒక తీవ్రమైన శ్వాసకోస వ్యాధి. ఇది 'అవిబాక్టీరియం పరాగల్లినారమ్' (Avibacterium paragallinarum) అనే బాక్టీరియా వల్ల వస్తుంది. ఇది గాలి ద్వారా మరియు కలుషితమైన నీటి ద్వారా వేగంగా వ్యాపిస్తుంది. ముఖ్యంగా శీతాకాలం మరియు వర్షాకాలంలో ఈ వ్యాధి తీవ్రత ఎక్కువగా ఉంటుంది.

వ్యాధి కారకం:

        ఈ వ్యాధి అవిబాక్టీరియం పరాగల్లినారమ్ అనే బాక్టీరియా వల్ల వస్తుంది. ఇది అన్ని వయసుల కోళ్లకు సోకినప్పటికీ, ఎదిగిన కోళ్లలో దీని ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుంది.

ఈ వ్యాధి ప్రధాన లక్షణాలు మరియు నివారణ మార్గాలు కింద ఇవ్వబడ్డాయి:

ముఖ్య లక్షణాలు (Symptoms):

1. ముఖం వాపు: కళ్ల చుట్టూ మరియు ముఖం ఒక వైపు లేదా రెండు వైపులా బాగా ఉబ్బుతుంది (Facial Swelling). దీనివల్ల కొన్నిసార్లు కళ్లు పూర్తిగా మూసుకుపోతాయి.

2. ముక్కు నుండి స్రావాలు: ముక్కు రంధ్రాల నుండి చిక్కటి, జిగటగా ఉండే నీరు కారుతుంది. ఇది గాలికి ఎండిపోయి ముక్కు రంధ్రాలకు అతుక్కుపోతుంది.

3. దుర్వాసన: ముక్కు మరియు నోటి నుండి వచ్చే స్రావాలు చాలా చెడు వాసన (Foul odor) వస్తాయి.

4. కళ్ల సమస్యలు: కళ్ల నుండి నీరు కారడం, కనురెప్పలు అతుక్కుపోవడం మరియు కళ్లలో తెల్లని చీము గడ్డలు (Pus flakes) ఏర్పడవచ్చు.

5. మేత మరియు నీరు: కోళ్లు సరిగా మేత తినవు, నీటిని తీసుకోవు. దీనివల్ల బరువు వేగంగా తగ్గుతాయి.

6. గురక: శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది కలగడం వల్ల కోళ్లలో గురక శబ్దాలు వినిపిస్తాయి.

7. గుడ్ల ఉత్పత్తి తగ్గుదల: గుడ్లు పెట్టే కోళ్లలో (Layers) గుడ్ల ఉత్పత్తి అకస్మాత్తుగా 10-40% వరకు తగ్గిపోతుంది.

చికిత్స (Treatment):

బాక్టీరియా వల్ల వచ్చే వ్యాధి కాబట్టి యాంటీబయాటిక్స్ ద్వారా దీనిని అరికట్టవచ్చు:

1. మందులు: డాక్టర్ సలహా మేరకు ఎన్రోఫ్లోక్సాసిన్ (Enrofloxacin), టెట్రాసైక్లిన్ (Tetracycline) లేదా సల్ఫా డ్రగ్స్ నీటిలో కలిపి ఇవ్వాలి.

2. విటమిన్లు: రోగనిరోధక శక్తి పెంచడానికి విటమిన్-A మరియు B-Complex ద్రావణాలను అందించాలి.

3. కంటి చికిత్స: కళ్లు వాచిన కోళ్లకు బోరిక్ యాసిడ్ లోషన్ లేదా వెటర్నరీ ఐ డ్రాప్స్ వాడవచ్చు.

💉 నివారణ మరియు జాగ్రత్తలు (Prevention & Control):

• శుభ్రత: ఫారంలో లిట్టరు (కోళ్ల కింద వేసే పొట్టు) ఎప్పుడూ పొడిగా ఉండేలా చూడాలి. తడిగా ఉంటే వెంటనే మార్చాలి.

• గాలి వెలుతురు: షెడ్డులో గాలి, వెలుతురు ధారాళంగా వచ్చేలా చూడాలి (Proper Ventilation).

• బయో సెక్యూరిటీ: వ్యాధి సోకిన కోళ్లను వెంటనే ఆరోగ్యంగా ఉన్న వాటి నుండి వేరు చేయాలి. చనిపోయిన కోళ్లను దూరంగా తీసుకెళ్లి పూడ్చివేయాలి లేదా కాల్చివేయాలి.

• నీటి యాజమాన్యం: నీటి తొట్టెలను క్రమం తప్పకుండా శుభ్రం చేయాలి. బ్లీచింగ్ పౌడర్ లేదా పొటాషియం పర్మాంగనేట్ కలిపిన నీటిని వాడటం మంచిది.

• టీకాలు (Vaccination): వ్యాధి రాకముందే కోళ్లకు 8-12 వారాల వయస్సులో మొదటి డోస్, 16-18 వారాల్లో రెండో డోస్ కొరైజా టీకా వేయించాలి.

సూచన: మీ కోళ్లలో పైన పేర్కొన్న లక్షణాలు కనిపిస్తే, వెంటనే స్థానిక వెటర్నరీ డాక్టరును సంప్రదించి ఎరిథ్రోమైసిన్, ఆక్సిటెట్రాసైక్లిన్ లేదా సల్ఫోనామైడ్స్ వంటి యాంటీబయాటిక్స్ వాడటం గురించి సలహా తీసుకోండి.

మామిడి ఆకులపై బొడిపెలు (Mango Leaf Gall Midge) -- నివారణ

        మామిడి ఆకులపై బొడిపెలు (Mango Leaf Gall Midge) ఏర్పడటానికి ప్రధాన కారణం 'గాల్ మిడ్జ్' అనే ఈగ. ఇది ఆకుల కణజాలంలోకి ప్రవేశించి రసాన్ని పీల్చడం వల్ల ఆకులు ఉబ్బి గడ్డల్లాగా మారుతాయి.

దీని నివారణకు సమగ్ర పద్ధతులు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

1. ప్రాథమిక నివారణ చర్యలు (Cultural Control)

• ఆకులను తొలగించడం: బొడిపెలు సోకిన ఆకులను మరియు కొమ్మలను కత్తిరించి, తోట బయట పడేయకుండా తగులబెట్టాలి.

• మట్టిని తిరగదోయడం: బొడిపె ఈగ కోశస్థ దశ (Pupa) మట్టిలో ఉంటుంది. కాబట్టి, చెట్టు పాదుల్లో మట్టిని వేసవిలో బాగా తవ్వడం ద్వారా పురుగులను ఎండకు ఎక్స్పోజ్ చేసి చంపవచ్చు.

• తోట శుభ్రత: చెట్టు కింద రాలిన ఆకులను ఎప్పటికప్పుడు శుభ్రం చేయాలి.

2. రసాయన నివారణ (Chemical Control)

పురుగు ఉధృతి ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఈ క్రింది సిస్టమిక్ ఇన్సెక్టిసైడ్స్ (Systemic Insecticides) బాగా పనిచేస్తాయి:

• 100 లీటర్ల నీటిలో అజాడిరక్టిన్ (3000 పి.పి.ఎం) 300 ml + క్లోరిపైరిఫాస్ 250 ml ను కలిపి ఆకులు తడిచేలా పిచికారీ చేయాలి. 

• ఇమిడాక్లోప్రిడ్ (Imidacloprid 17.1 SL): 0.3 మి.లీ. ఒక లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేయాలి. ఇది గాల్స్ లోపల ఉన్న పురుగులను సమర్థవంతంగా చంపుతుంది.

• థయామెథోక్సామ్ (Thiamethoxam 25 WG): 0.2 గ్రా. ఒక లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేయాలి.

• డైమిథోయేట్ (Dimethoate): 2 మి.లీ. ఒక లీటరు నీటికి కలిపి కొత్త చిగుర్లు వచ్చే సమయంలో పిచికారీ చేయడం వల్ల ఈగలు గుడ్లు పెట్టకుండా అరికట్టవచ్చు.

3. ప్రకృతి పద్ధతులు (Natural Control)

• వేప నూనె (Neem Oil): 5 మి.లీ. వేప నూనెను లీటరు నీటిలో కలిపి పిచికారీ చేయాలి. ఇది తల్లి ఈగలను ఆకులపై గుడ్లు పెట్టకుండా చేస్తుంది.

• పసుపు జిగురు అట్టలు (Yellow Sticky Traps): తోటలో ఎకరాకు 20-30 పసుపు రంగు జిగురు అట్టలను అమర్చడం వల్ల తల్లి ఈగలు వాటికి అంటుకుని చనిపోతాయి.

ముఖ్య గమనిక: కొత్త చిగుర్లు మరియు పూత వచ్చే సమయంలో (జనవరి-ఫిబ్రవరి) ఈ పురుగు ఆశించే అవకాశం ఎక్కువ. కాబట్టి ఆ సమయంలో పైన చెప్పిన మందులను ఒకసారి పిచికారీ చేయడం ఉత్తమం

జిగురు అట్టలతో రసం పీల్చే పురుగుల ఆట కట్టు!

        వ్యవసాయంలో రసం పీల్చే పురుగులు (Sucking Pests) రైతులకు పెద్ద సవాలుగా మారాయి. తెల్లదోమ, పచ్చదోమ, తామర పురుగులు, పేనుబంక వంటివి పంటను ఆశించి దిగుబడిని భారీగా తగ్గిస్తాయి. వీటిని అరికట్టడానికి విచ్చలవిడిగా రసాయన మందులు వాడటం వల్ల ఖర్చు పెరగడమే కాకుండా, పర్యావరణానికి కూడా హాని జరుగుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో 'జిగురు అట్టలు' (Sticky Traps) ఒక అద్భుతమైన, తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన పరిష్కారంగా నిలుస్తున్నాయి.

జిగురు అట్టలు అంటే ఏమిటి?

        ఇవి పసుపు లేదా నీలం రంగులో ఉండే ప్లాస్టిక్ లేదా కార్డ్‌బోర్డ్ షీట్లు. వీటిపై కీటకాలను ఆకర్షించే ప్రత్యేకమైన జిగురు పూయబడి ఉంటుంది. రసం పీల్చే పురుగులు ఈ రంగులకు ఆకర్షించబడి అట్టలపై వాలినప్పుడు, ఆ జిగురుకు చిక్కుకుని చనిపోతాయి.

ఏ రంగు అట్ట దేనికోసం?

        కీటకాలు వేర్వేరు రంగులకు ఆకర్షించబడతాయి. కాబట్టి మనం ఏ పురుగును నివారించాలో దాన్ని బట్టి రంగును ఎంచుకోవాలి:

1. పసుపు రంగు అట్టలు (Yellow Sticky Traps):

   • ఇవి తెల్లదోమ (Whitefly), పచ్చదోమ (Jassids), పేనుబంక (Aphids), మరియు ఆకు తొలిచే ఈగలను ఆకర్షిస్తాయి.

   • వరి, మిర్చి, పత్తి, కూరగాయల పంటల్లో ఇవి బాగా పనిచేస్తాయి.

2. నీలం రంగు అట్టలు (Blue Sticky Traps):

• ఇవి ప్రధానంగా తామర పురుగులను (Thrips) ఆకర్షిస్తాయి.

• మిర్చి సాగు చేసే రైతులకు ఇవి అత్యంత ఆవశ్యకం.

3. తెలుపు రంగు అట్టలు (White Sticky Traps):

• ఇవి ప్రధానంగా తామర పురుగులను (Thrips), ఎర్ర నల్లి, బ్లాక్ త్రిప్స్ ఆకర్షిస్తాయి.

జిగురు అట్టలను ఎలా అమర్చాలి?

• ఎత్తు: ఈ అట్టలను పంట మొక్కల ఎత్తు కంటే ఒక అడుగు పైన ఉండేలా అమర్చాలి. మొక్క పెరిగే కొద్దీ వీటి ఎత్తును కూడా పెంచుతూ ఉండాలి.

• సంఖ్య: ఎకరాకు కనీసం 20 నుండి 30 అట్టలను పొలమంతా సమానంగా అమర్చాలి.

• దిశ: గాలి వీచే దిశకు అడ్డంగా కాకుండా, గాలికి ఊగకుండా స్థిరంగా కట్టాలి.

ప్రయోజనాలు:

• తక్కువ ఖర్చు: పురుగుమందులతో పోలిస్తే వీటి ధర చాలా తక్కువ.

• మిత్ర పురుగుల రక్షణ: ఇవి కేవలం హానికరమైన రసం పీల్చే పురుగులనే ఆకర్షిస్తాయి, మిత్ర పురుగులకు పెద్దగా హాని చేయవు.

• నిఘా (Monitoring): పొలంలో ఏ పురుగు ఉధృతి ఎక్కువగా ఉందో ఈ అట్టల ద్వారా తెలుసుకుని, దానికి తగిన నివారణ చర్యలు చేపట్టవచ్చు.

• విషరహితం: ఇవి రసాయన రహితం కాబట్టి పండించిన పంట నాణ్యంగా, ఆరోగ్యకరంగా ఉంటుంది.

ముగింపు:

        పెట్టుబడి తగ్గించుకుని, అధిక దిగుబడి సాధించాలనుకునే రైతులకు జిగురు అట్టలు ఒక గొప్ప ఆయుధం. కేవలం రసాయన మందుల మీద ఆధారపడకుండా, ఇలాంటి సమగ్ర సస్యరక్షణ పద్ధతులను పాటిస్తే వ్యవసాయం లాభసాటిగా మారుతుంది.

వరి రైతులకు వరం: "లైట్ ట్రాప్స్" తో సుడిదోమ, పచ్చ దోమ కట్టడి

        వరి పంటలో సుడిదోమ (Brown Plant Hopper), పచ్చ దోమ (Green Leaf Hopper) నివారణకు లైట్ ట్రాప్స్ (కాంతి ఉచ్చుల) వాడకం ఒక తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన మరియు అత్యంత ప్రభావవంతమైన పద్ధతి.

దీని గురించి పూర్తి వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

1. లైట్ ట్రాప్స్ ఎలా పనిచేస్తాయి?

        కొన్ని రకాల పురుగులు పంటలకు రాత్రి పూట కూడా హాని చేస్తుంటాయి. చాలా వరకు ఈ కీటకాలు రాత్రి వేళల్లో వెలుతురుకు ఆకర్షించబడతాయి. సుడిదోమ మరియు పచ్చ దోమలకు ఈ లక్షణం ఎక్కువగా ఉంటుంది. పొలంలో వెలుతురును ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా ఈ దోమలు ఆ కాంతి వద్దకు వచ్చి, కింద ఉన్న నీటిలో లేదా జిగురుకు చిక్కి చనిపోతాయి.

2. లైట్ ట్రాప్ ఏర్పాటు చేసే విధానం

• అవసరమైనవి: ఒక బల్బు (Electric or Solar), ఒక వెడల్పాటి పాత్ర (బేసిన్), నీరు, కొద్దిగా కిరోసిన్ లేదా సర్ఫ్ పొడి.

• అమరిక: పొలంలో గట్టు మీద లేదా పంటకు కొంచెం పైన ఒక కర్రను పాతి, దానికి బల్బును వేలాడదీయాలి.

• నీటి పాత్ర: బల్బుకు సరిగ్గా కింద ఒక వెడల్పాటి పాత్రలో నీటిని నింపి, అందులో కొద్దిగా కిరోసిన్ లేదా సర్ఫ్ కలపాలి.

• సమయం: రాత్రి 7 గంటల నుండి 10 గంటల వరకు లైట్ ఆన్ చేస్తే సరిపోతుంది. ఆ తర్వాత ఆపేయవచ్చు (ఎందుకంటే మిత్ర పురుగులు అర్ధరాత్రి తర్వాత ఎక్కువగా తిరుగుతాయి).

3. ప్రయోజనాలు

• ఖర్చు తక్కువ: పురుగుల మందుల మీద పెట్టే వేల రూపాయల ఖర్చు తగ్గుతుంది.

• దోమ ఉధృతి గుర్తింపు: ఉచ్చులో పడిన దోమల సంఖ్యను బట్టి పంటపై పురుగు ఎంత ఉందో తెలుసుకోవచ్చు (Monitoring).

• పర్యావరణ హితం: ఇది రసాయన రహిత పద్ధతి కాబట్టి నేలకు, పంటకు హాని ఉండదు.

• తల్లి పురుగుల నాశనం: గుడ్లు పెట్టే తల్లి పురుగులు చనిపోవడం వల్ల తదుపరి వంశోత్పత్తి ఆగిపోతుంది.

4. ఇతర సూచనలు

• ఎర పంటలు: సుడిదోమ నివారణకు పొలం చుట్టూ 2-3 వరుసల గడ్డి జాతి మొక్కలు లేదా కందకాలు తీయడం మంచిది.

• పొలం ఆరబెట్టడం: సుడిదోమ ఉన్నప్పుడు పొలంలో నీటిని తీసివేసి 3-4 రోజులు ఆరబెడితే దోమ ఉధృతి తగ్గుతుంది.

• పొటాష్ వాడకం: సరైన మోతాదులో పొటాష్ ఎరువులు వాడటం వల్ల మొక్కలకు పురుగులను తట్టుకునే శక్తి వస్తుంది.

ఊళ వేసిన మడిలో నీరుంటుందా?

సామెత అర్థం

• ఊళ వేయడం: అంటే ఇక్కడ నక్కలు కూయడం లేదా అరచడం అని అర్థం. సాధారణంగా నక్కలు ఊళ వేస్తున్నాయి అంటే అక్కడ ఏమీ లేదని, నిర్మానుష్యంగా ఉందని ఒక సంకేతం.

• మడి: అంటే పంట పొలం.

• నీరుంటుందా: పంట పండాలంటే మడిలో నీరు ఉండాలి.

భావం:

        ఎక్కడైతే నీరు నిలిచి, పంట పచ్చగా కళకళలాడుతుందో అక్కడ నక్కలు ఊళలు వేయవు. ఒకవేళ నక్కలు వచ్చి మడిలో ఊళలు వేస్తున్నాయి అంటే, ఆ మడి ఎండిపోయిందని, అక్కడ సాగు లేదని అర్థం.

నిత్య జీవితంలో అన్వయం (Usage in Life):

        పూర్తిగా పొడిబారిన లేదా ఇసుకతో కూడిన భూమి నీరు త్వరగా ఇంకిపోయే గుణం కలిగి ఉంటుంది. ఆ నేలలో  లేదా మడిలో నీరుపోసిన వెంటనే ఇంకిపోతుంది తప్ప, నిలబడి ఉండదు. అలాగే ఎన్ని మంచి మాటలు చెప్పినా, ఎంత జ్ఞానం భోదించినా, గ్రహించే బుద్ధిలేని వ్యక్తికీ అవి ఏ మాత్రం ఉపయోగపడవు. ఊళ మడిలో వేసిన నీరులాగే ఇంకిపోతాయి. మంచి సలహా ఇచ్చినా దాన్ని స్వీకరించే మనస్తత్వం లేని వారి గురించి చెప్పేటప్పుడు ఈ సామెతను ఉపయోగిస్తారు. 

ఈ సామెతను ఎప్పుడు వాడతారు?

దీనిని సాధారణంగా అసంభవమైన విషయాల గురించి లేదా ప్రయోజనం లేని చోట ఆశలు పెట్టుకున్నప్పుడు ఉపయోగిస్తారు:

1. వృథా ప్రయత్నం: అసలు ఆధారం లేని చోట ఫలితం ఆశించడం వృథా అని చెప్పడానికి.

2. దారిద్య్రం లేదా శూన్యం: ఒకరి దగ్గర ఏమీ లేనప్పుడు, అక్కడ గొప్పలను ఆశించడం సాధ్యం కాదని చెప్పడానికి.

3. తార్కికత: "కారణం లేనిదే కార్యం జరగదు" అని చెప్పే సందర్భాల్లో కూడా దీనిని వాడుతుంటారు.

సరళంగా చెప్పాలంటే: "వనరులు లేని చోట వృద్ధి ఉండదు" అని ఈ సామెత యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.