మామిడి ఆకులపై బొడిపెలు (Mango Leaf Gall Midge) ఏర్పడటానికి ప్రధాన కారణం 'గాల్ మిడ్జ్' అనే ఈగ. ఇది ఆకుల కణజాలంలోకి ప్రవేశించి రసాన్ని పీల్చడం వల్ల ఆకులు ఉబ్బి గడ్డల్లాగా మారుతాయి.
దీని నివారణకు సమగ్ర పద్ధతులు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
1. ప్రాథమిక నివారణ చర్యలు (Cultural Control)
ఆకులను తొలగించడం: బొడిపెలు సోకిన ఆకులను మరియు కొమ్మలను కత్తిరించి, తోట బయట పడేయకుండా తగులబెట్టాలి.
మట్టిని తిరగదోయడం: బొడిపె ఈగ కోశస్థ దశ (Pupa) మట్టిలో ఉంటుంది. కాబట్టి, చెట్టు పాదుల్లో మట్టిని వేసవిలో బాగా తవ్వడం ద్వారా పురుగులను ఎండకు ఎక్స్పోజ్ చేసి చంపవచ్చు.
తోట శుభ్రత: చెట్టు కింద రాలిన ఆకులను ఎప్పటికప్పుడు శుభ్రం చేయాలి.
2. రసాయన నివారణ (Chemical Control)
పురుగు ఉధృతి ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఈ క్రింది సిస్టమిక్ ఇన్సెక్టిసైడ్స్ (Systemic Insecticides) బాగా పనిచేస్తాయి:
100 లీటర్ల నీటిలో అజాడిరక్టిన్ (3000 పి.పి.ఎం) 300 ml + క్లోరిపైరిఫాస్ 250 ml ను కలిపి ఆకులు తడిచేలా పిచికారీ చేయాలి.
ఇమిడాక్లోప్రిడ్ (Imidacloprid 17.1 SL): 0.3 మి.లీ. ఒక లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేయాలి. ఇది గాల్స్ లోపల ఉన్న పురుగులను సమర్థవంతంగా చంపుతుంది.
థయామెథోక్సామ్ (Thiamethoxam 25 WG): 0.2 గ్రా. ఒక లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేయాలి.
డైమిథోయేట్ (Dimethoate): 2 మి.లీ. ఒక లీటరు నీటికి కలిపి కొత్త చిగుర్లు వచ్చే సమయంలో పిచికారీ చేయడం వల్ల ఈగలు గుడ్లు పెట్టకుండా అరికట్టవచ్చు.
3. ప్రకృతి పద్ధతులు (Natural Control)
వేప నూనె (Neem Oil): 5 మి.లీ. వేప నూనెను లీటరు నీటిలో కలిపి పిచికారీ చేయాలి. ఇది తల్లి ఈగలను ఆకులపై గుడ్లు పెట్టకుండా చేస్తుంది.
పసుపు జిగురు అట్టలు (Yellow Sticky Traps): తోటలో ఎకరాకు 20-30 పసుపు రంగు జిగురు అట్టలను అమర్చడం వల్ల తల్లి ఈగలు వాటికి అంటుకుని చనిపోతాయి.