ఏడు కురచలు చూచి ఎద్దుని కొనాలి

        ఈ సామెత మన తెలుగు సంప్రదాయ వ్యవసాయ జ్ఞానానికి ఒక అద్భుతమైన నిదర్శనం. పూర్వం ట్రాక్టర్లు లేని  కాలంలో రైతులు ఎద్దులను కొనేటప్పుడు కేవలం వాటి లావుపాటి శరీరాన్ని చూసి మోసపోకుండా, కొన్ని ప్రత్యేకమైన శారీరక లక్షణాలను బట్టి వాటి బలాన్ని అంచనా వేసేవారు. 

"ఏడూ కురచలు చూచి ఎద్దుని కొనాలి" అనే సామెతలోని ఆ ఏడు లక్షణాలు ఏమిటో ఇక్కడ చూడవచ్చు:

1. మెడ (Neck)

        ఎద్దు మెడ కురచగా (పొట్టిగా), బలంగా ఉండాలి. మెడ పొట్టిగా ఉంటే ఆ ఎద్దు కాడిని (Yoke) బాగా మోయగలదని, నాగలిని లాగేటప్పుడు ఎక్కువ శక్తిని ప్రయోగించగలదని అర్థం.

2. తోక (Tail)

        తోక పొడవుగా ఉండకూడదు. తోక కురచగా ఉండి, దాని చివర ఉండే వెంట్రుకల కుచ్చు నేలకు తగలకుండా ఉండాలి. ఇలా ఉంటే ఆ ఎద్దు చురుకుగా ఉంటుందని భావిస్తారు.

3. చెవులు (Ears)

        ఎద్దు చెవులు చిన్నవిగా, కురచగా ఉండాలి. చెవులు చిన్నవిగా ఉంటే ఆ ఎద్దులు అప్రమత్తంగా ఉంటాయని, చిన్న శబ్దానికైనా స్పందిస్తాయని అంటారు.

4. ముఖం/ముట్టె (Muzzle)

        ఎద్దు ముఖం పొడవుగా కాకుండా కురచగా ఉండాలి. ముఖం చిన్నదిగా ఉంటే అది మేతను బాగా తింటుందని, త్వరగా అలసిపోదని నమ్మకం.

5. కొమ్ములు (Horns)

        కొమ్ములు మరీ పొడవుగా ఉండకూడదు. కురచగా, లావుగా ఉన్న కొమ్ములు ఎద్దు యొక్క గంభీరతను మరియు బలాన్ని సూచిస్తాయి. పొడవాటి కొమ్ములు ఉన్న ఎద్దులు అడవుల్లో లేదా పొదల్లో తిరిగేటప్పుడు ఇబ్బంది పడతాయి.

6. కాళ్ళు (Legs) / గిట్టలు 

        కాళ్ళ కీళ్ళు, ముఖ్యంగా మోకాళ్ళ కింది భాగం కురచగా ఉండాలి. కాళ్ళు పొట్టిగా, బలంగా ఉంటే బురద నేలల్లో లేదా బరువులు లాగేటప్పుడు ఎద్దులు జారిపోకుండా గట్టి పట్టు కలిగి ఉంటాయి.

7. వీపు/నడుము (Back)

        ఎద్దు వీపు భాగం పొడవుగా కాకుండా కురచగా (Compact) ఉండాలి. నడుము పొట్టిగా ఉంటే ఎద్దుకు దృఢత్వం ఎక్కువ ఉంటుంది.

---

ముగింపు

        ఈ ఏడు లక్షణాలు కురచగా (చిన్నవిగా/దృఢంగా) ఉన్న ఎద్దులు కాయకష్టానికి బాగా ఓర్చుకుంటాయని, రోగనిరోధక శక్తి కలిగి ఉంటాయని మన పెద్దలు చెప్పేవారు. అందుకే "ఏడూ కురచలు చూచి ఎద్దుని కొనాలి" అనే మాట పుట్టింది.

నేటి యంత్ర యుగంలో ట్రాక్టర్లు వచ్చినా, ఈ సామెత వెనుక ఉన్న "పరిశీలనా జ్ఞానం" నేటికీ అబ్బురపరుస్తుంది.

జాతీయ రైతు దినోత్సవం 2025

        ప్రతి సంవత్సరం డిసెంబర్ 23న భారతదేశం అంతటా "జాతీయ రైతు దినోత్సవం" (కిసాన్ దివస్) ఘనంగా జరుపుకుంటాం. దేశానికి వెన్నెముక అయిన రైతును గౌరవించడం మరియు వ్యవసాయ ప్రాముఖ్యతను చాటిచెప్పడం ఈ రోజు ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

జాతీయ రైతు దినోత్సవం గురించి కొన్ని ముఖ్యమైన అంశాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

ఈ రోజు ప్రత్యేకత ఏమిటి?

1. చౌదరి చరణ్ సింగ్ జయంతి

        భారతదేశ 5వ ప్రధానమంత్రి, చౌదరి చరణ్ సింగ్ జయంతిని పురస్కరించుకుని ఈ దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తారు. ఆయన రైతు కుటుంబంలో పుట్టి, దేశ ప్రధాని స్థాయికి ఎదిగినా.. తన చివరి శ్వాస వరకు రైతుల సంక్షేమం కోసమే కృషి చేశారు. అందుకే ఆయనను 'రైతు బాంధవుడు' అని పిలుస్తారు. రైతులకు ఆయన చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా ప్రభుత్వం ఆయనకు 'భారత రత్న' పురస్కారంతో గౌరవించింది.

2.  2025 థీమ్: ప్రపంచ స్థాయికి భారతీయ వ్యవసాయం

ఈ ఏడాది రైతు దినోత్సవం ఒక ప్రత్యేక లక్ష్యంతో సాగుతోంది:

"వికసిత్ భారత్ 2047 - భారతీయ వ్యవసాయం ప్రపంచీకరణలో FPOల పాత్ర"

            (Vikasit Bharat 2047 – The Role of FPOs in Globalising Indian Agriculture). 

• లక్ష్యం: రైతులందరూ సంఘాలుగా (Farmer Producer Organisations) ఏర్పడి, ఆధునిక సాంకేతికతను వాడుకుంటూ తమ పంటలను ప్రపంచ మార్కెట్లలో అమ్ముకునేలా ఎదగడం ఈ ఏడాది ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.

3. ప్రాముఖ్యత మరియు విశేషాలు

• చారిత్రక నేపథ్యం: 2001లో భారత ప్రభుత్వం అధికారికంగా డిసెంబర్ 23ను రైతు దినోత్సవంగా ప్రకటించింది.

• భారత రత్న: చౌదరి చరణ్ సింగ్ రైతులకు చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా 2024లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు అత్యున్నత పౌర పురస్కారం 'భారత రత్న' ప్రకటించింది.

• కార్యక్రమాలు: ఈ రోజున రైతులకు వ్యవసాయంలో కొత్త మెళకువలు, డ్రోన్ టెక్నాలజీ, సేంద్రీయ సాగుపై అవగాహన సదస్సులు నిర్వహిస్తారు. ఉత్తమ రైతులకు అవార్డులు అందజేస్తారు.

నేటి రైతు ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లు

వ్యవసాయం అంటే కేవలం విత్తనం వేయడం మాత్రమే కాదు, అది ఒక తపస్సు. ప్రస్తుతం మన రైతులు అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్నారు:

• వాతావరణ మార్పులు: అకాల వర్షాలు, కరువులు సాగును కష్టతరం చేస్తున్నాయి.

• సాంకేతికత: డ్రోన్లు, ఏఐ (AI) వంటి ఆధునిక పరికరాలను సాగులో ప్రవేశపెట్టాల్సిన అవసరం ఉంది.

• గిట్టుబాటు ధర: పండించిన పంటకు సరైన ధర లభించినప్పుడే రైతు సంతోషంగా ఉంటాడు.

మనం ఏం చేయగలం?

రైతు దినోత్సవం రోజున కేవలం శుభాకాంక్షలు చెప్పడమే కాదు, సమాజంగా మనం వారికి తోడుగా ఉండాలి:

1. స్థానిక ఉత్పత్తులను కొనండి: రైతు బజార్ల ద్వారా నేరుగా రైతుల నుంచే కూరగాయలు, పండ్లు కొనుగోలు చేయడానికి ప్రయత్నించండి.

2. ఆహారాన్ని వృథా చేయకండి: మనం పారేసే ప్రతి మెతుకు వెనుక ఒక రైతు పడ్డ కష్టం ఉంటుందని గుర్తుంచుకోండి.

3. గౌరవించండి: వ్యవసాయాన్ని తక్కువ చూపు చూడకుండా, అది అత్యంత పవిత్రమైన వృత్తి అని భావిద్దాం.

4. చౌదరి చరణ్ సింగ్ చేసిన ప్రధాన సంస్కరణలు

• జమీందారీ రద్దు: ఉత్తరప్రదేశ్‌లో జమీందారీ వ్యవస్థను రద్దు చేసి, సామాన్య రైతులకు భూమిపై హక్కులు కల్పించారు.

• భూ సంస్కరణలు: 'భూమి కమతాల ఏకీకరణ చట్టం' ద్వారా చిన్న చిన్న పొలాలను ఒకే చోట చేర్చి సాగును సులభతరం చేశారు.

• కిసాన్ ఘాట్: ఢిల్లీలోని ఆయన సమాధిని 'కిసాన్ ఘాట్' అని పిలుస్తారు.

ముగింపు

"జై జవాన్ - జై కిసాన్" అన్న నినాదం మన దేశానికి ఊపిరి. ఎండనక, వాననక శ్రమించే ప్రతి రైతుకు ఈ కిసాన్ దివస్ సందర్భంగా శిరస్సు వంచి నమస్కరిద్దాం.

అన్నదాతా సుఖీభవ! 🌾

ముఖ్య గమనిక: "జై జవాన్ - జై కిసాన్" అనే నినాదం లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి గారు ఇచ్చారు, ఇది నేటికీ రైతుల స్ఫూర్తికి నిదర్శనం

అగ్ని అస్త్రం తయారీ విధానం: మొండి పురుగులకు చెక్ పెట్టే ప్రకృతి ఆయుధం!

        ప్రకృతి వ్యవసాయంలో చీడపీడల నివారణకు రకరకాల అస్త్రాలు ఉన్నాయి. అందులో రసం పీల్చే పురుగుల కోసం నీమాస్త్రం వాడితే, పంటను విపరీతంగా ఆశించే లద్దె పురుగులు, కాయతొలుచు పురుగులు, మరియు శనగ పచ్చ పురుగుల వంటి మొండి పురుగులను అరికట్టడానికి "అగ్ని అస్త్రం" వాడతారు. దీని పేరుకు తగ్గట్టే ఇది పురుగుల పాలిట అగ్నిలా పనిచేస్తుంది.

అగ్ని అస్త్రం అంటే ఏమిటి?

        అగ్ని అస్త్రం అనేది తీవ్రమైన ఘాటు కలిగిన మిర్చి, వెల్లుల్లి, అల్లం మరియు వేప ఆకుల వంటి ఘాటైన సహజ పదార్థాలను ఆవు మూత్రంలో మరిగించి తయారు చేసే సేంద్రీయ కీటకనాశిని. ఇది ముఖ్యంగా ఆకులు తినే పురుగులు, లార్వాలు, గొంగళిపురుగులు, కట్‌వార్మ్, బోరర్ పురుగులపై అత్యంత ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తుంది. రసాయన పురుగుమందులకు ఇది మంచి ప్రత్యామ్నాయం. ఇది పురుగుల జీర్ణవ్యవస్థపై ప్రభావం చూపి వాటిని నిర్మూలిస్తుంది.

అగ్ని అస్త్రం తయారీకి కావలసిన పదార్థాలు (ఎకరా పొలానికి సరిపడా):

• దేశవాళీ ఆవు మూత్రం: 10 లీటర్లు.

• వేపాకు ముద్ద: 5 కిలోలు.

• పచ్చిమిర్చి లేదా ఎండు మిర్చి ముద్ద: 500 గ్రాములు (బాగా ఘాటుగా ఉన్నవి).

• వెల్లుల్లి ముద్ద: 500 గ్రాములు. 

• అల్లం ముద్ద: – 500 గ్రాములు

• పొగాకు పొడి (లేదా) ఆకులు: 1 కిలో (అందుబాటులో ఉంటే).

తయారీ విధానం (Step-by-Step Process)

అగ్ని అస్త్రాన్ని మరిగించడం ద్వారా తయారు చేస్తారు:

1. ముద్దగా చేయడం: వేపాకులు, పచ్చిమిర్చి మరియు వెల్లుల్లిని విడివిడిగా రోట్లో వేసి మెత్తటి ముద్దలా సిద్ధం చేసుకోవాలి.

2. కలపడం: ఒక పెద్ద మట్టి పాత్ర లేదా రాగి పాత్రలో 10 లీటర్ల ఆవు మూత్రాన్ని తీసుకోవాలి. అందులో పైన సిద్ధం చేసుకున్న మూడు రకాల ముద్దలను (వేప, మిర్చి, వెల్లుల్లి) వేసి బాగా కలపాలి.

3. మరిగించడం: ఈ పాత్రను పొయ్యి మీద పెట్టి చిన్న మంటపై మరిగించాలి. మిశ్రమం బాగా మరిగి 5 పొంగులు వచ్చే వరకు ఉంచాలి.

4. చల్లార్చడం: పొంగులు వచ్చిన తర్వాత దించి పక్కన పెట్టుకోవాలి. దీనిని 48 గంటల పాటు (రెండు రోజులు) నీడ పట్టున ఉంచాలి.

5. వడపోత: 48 గంటల తర్వాత పలచని బట్టతో ఈ మిశ్రమాన్ని వడపోసుకోవాలి.

వాడే విధానం (Application Guide)

అగ్ని అస్త్రం చాలా ఘాటుగా ఉంటుంది, కాబట్టి దీనిని నేరుగా వాడకూడదు:

• నిష్పత్తి: 100 లీటర్ల నీటికి 2 నుండి 3 లీటర్ల అగ్ని అస్త్రాన్ని కలపాలి.

• పిచికారీ: ఈ ద్రావణాన్ని పంటపై పురుగులు ఉన్న చోట బాగా తడిసేలా పిచికారీ చేయాలి.

• నిల్వ కాలం: ఈ అస్త్రాన్ని గాజు సీసాల్లో లేదా ప్లాస్టిక్ డబ్బాల్లో భద్రపరిస్తే 3 నెలల వరకు వాడుకోవచ్చు.

ముఖ్యమైన జాగ్రత్తలు

• రక్షణ: ఇది చాలా ఘాటుగా ఉంటుంది కాబట్టి తయారు చేసేటప్పుడు మరియు పిచికారీ చేసేటప్పుడు కళ్లకు, చేతులకు తగలకుండా జాగ్రత్త వహించాలి. మాస్క్ ధరించడం మంచిది.

• సమయం: ఎండ తీవ్రత తక్కువగా ఉన్నప్పుడు (సాయంత్రం వేళల్లో) పిచికారీ చేస్తే ఫలితం మెరుగ్గా ఉంటుంది.

• పరిమితి: పంటపై పురుగుల ఉధృతి ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు మాత్రమే అగ్ని అస్త్రాన్ని వాడాలి.

ప్రయోజనాలు

• రసాయన పురుగుల మందుల కంటే వేగంగా మొండి పురుగులను అరికడుతుంది.

• ఖర్చు దాదాపు సున్నా.

• పర్యావరణానికి మరియు మిత్ర పురుగులకు హాని కలిగించదు.

ఎంత తరచుగా వాడాలి?

• పురుగుల తీవ్రత ఎక్కువగా ఉంటే – 7 రోజులకు ఒకసారి

• సాధారణ నివారణకు – 10–15 రోజులకు ఒకసారి

ఏ పంటలకు అగ్ని అస్త్రం ఉపయోగపడుతుంది?

• పత్తి

• మిర్చి

• టమోటా

• వంకాయ

• క్యాబేజీ, కాలీఫ్లవర్

• పప్పుదినుసులు

• కూరగాయ పంటలు

నీమాస్త్రం తయారీ విధానం: పంటలకు సహజ రక్షణ కవచం

నీమాస్త్రం అంటే ఏమిటి?

        నీమాస్త్రం అనేది సహజ కీటకనాశిని (Organic Pesticide). నీమాస్త్రం ప్రధానంగా వేపాకు మరియు ఆవు మూత్రం మిశ్రమంతో తయారవుతుంది. ఇది ముఖ్యంగా పీల్చే పురుగులు (sucking pests) అయిన తెల్లదోమ, తేలు, త్రిప్స్, లీఫ్ హాపర్ వంటి పురుగుల నియంత్రణకు ఉపయోగపడుతుంది. రసాయన పురుగుమందులకు మంచి ప్రత్యామ్నాయం.

నీమాస్త్రం తయారీలో ఉపయోగించే పదార్థాలు

• నీరు: 100 లీటర్లు.

• దేశవాళీ ఆవు మూత్రం: 5 లీటర్లు.

• ఆవు పేడ: 5 కిలోలు

• వేపాకులు (రెమ్మలతో కలిపి) / వేప గింజల పొడి: 5 కిలోలు.

తయారీ విధానం (Step-by-Step)

1. వేపాకు ముద్ద: మొదట 5 కిలోల వేపాకులను సేకరించి, వాటిని రోట్లో వేసి మెత్తగా దంచాలి (ముద్దలా చేయాలి).

2. మిశ్రమం కలపడం: ఒక ప్లాస్టిక్ డ్రమ్ములో 100 లీటర్ల నీటిని తీసుకోవాలి. అందులో ఆవు మూత్రం, ఆవు పేడ మరియు మనం సిద్ధం చేసుకున్న వేపాకు ముద్దను వేయాలి.

3. కలపడం: ఒక కర్రను తీసుకుని ఈ మిశ్రమాన్ని గడియారం ముల్లు తిరిగే దిశలో (Clockwise) బాగా కలపాలి.

4. నిల్వ: డ్రమ్ముపై మూత పెట్టి లేదా గోనె సంచితో కప్పి, నీడ పట్టున 24 గంటల పాటు ఉంచాలి.

5. ముగింపు: ఈ 24 గంటల సమయంలో కనీసం రెండుసార్లు (ఉదయం, సాయంత్రం) కర్రతో మిశ్రమాన్ని కలపాలి.

6. వడపోత: 24 గంటల తర్వాత పలచని బట్టతో ఈ ద్రావణాన్ని వడపోసుకోవాలి. ఇప్పుడు మీకు శక్తివంతమైన నీమాస్త్రం సిద్ధంగా ఉంది.

వాడే విధానం మరియు జాగ్రత్తలు

• వాడే పద్ధతి: వడపోసిన నీమాస్త్రాన్ని ఎటువంటి నీరు కలపకుండా నేరుగా పంటపై పిచికారీ చేయవచ్చు.

• సమయం: ఉదయం పూట లేదా సాయంత్రం ఎండ తక్కువగా ఉన్నప్పుడు పిచికారీ చేస్తే మంచి ఫలితం ఉంటుంది.

• నిల్వ కాలం: దీనిని తయారు చేసిన తర్వాత 6 నెలల వరకు నిల్వ ఉంచుకుని వాడుకోవచ్చు.

నీమాస్త్రం ప్రయోజనాలు

• ఇది పురుగుల గుడ్లను నాశనం చేస్తుంది, తద్వారా పురుగుల సంతతి పెరగకుండా ఆపుతుంది.

• ఇది పురుగులకు వికర్షణిగా (Repellent) పనిచేస్తుంది, అంటే వేప వాసనకు పురుగులు పంట దగ్గరకు రావు.

• రసాయన మందుల ఖర్చు తప్పుతుంది, పర్యావరణానికి ఎటువంటి హాని కలగదు.

ఏ పంటలకు నీమాస్త్రం ఉపయోగపడుతుంది?

• వరి

• పత్తి

• మిర్చి

• టమోటా

• వంకాయ

• కూరగాయ పంటలు

• పప్పుదినుసులు

నీమాస్త్రం వాడేటప్పుడు జాగ్రత్తలు

• లోహపు డ్రమ్ ఉపయోగించకూడదు

• వర్షం ముందు లేదా ఎండ తీవ్రంగా ఉన్నప్పుడు స్ప్రే చేయవద్దు

• రసాయన పురుగుమందులతో కలపకూడదు

• స్ప్రే ముందు తప్పనిసరిగా వడకట్టాలి

ద్రవ జీవామృతం తయారీ విధానం: సేంద్రీయ వ్యవసాయానికి జీవనాడి

        జీవామృతం అనేది దేశీ ఆవు ఉత్పత్తులతో తయారయ్యే సహజ ద్రవ ఎరువు. సేంద్రీయ వ్యవసాయం లేదా పెట్టుబడి లేని ప్రకృతి వ్యవసాయం (ZBNF) గురించి మాట్లాడేటప్పుడు మొదట వినిపించే పేరు "జీవామృతం". ఇది ఎరువు కాదు, ఒక 'కల్చర్'. అంటే భూమిలో నిద్రావస్థలో ఉన్న కోట్లాది సూక్ష్మజీవులను మేల్కొలిపి, భూమిని సారవంతం చేసే ఒక శక్తివంతమైన ద్రవం. 

ద్రవ జీవామృతం తయారీకి కావలసిన పదార్థాలు:

        జీవామృతం (ఎకరా పొలానికి సరిపడా) తయారు చేయడానికి మన ఇంట్లో లేదా ఊరిలో దొరికే వస్తువులే సరిపోతాయి:

1. దేశవాళీ ఆవు పేడ: 10 కిలోలు (తాజాది అయితే మంచిది).

2. దేశవాళీ ఆవు మూత్రం: 5 నుండి 10 లీటర్లు.

3. నల్ల బెల్లం: 2 కిలోలు (లేదా 4 లీటర్ల చెరకు రసం).

4. పప్పు ధాన్యాల పిండి: 2 కిలోలు (శనగ, మినుము, పెసర లేదా కంది పిండి).

5. పుట్ట మట్టి లేదా పొలం గట్టు మట్టి: ఒక పిడికెడు (రసాయనాలు వాడని మట్టి).

6. నీరు: 200 లీటర్లు.

జీవామృతం తయారీ విధానం (Step-by-Step)

1. డ్రమ్మును సిద్ధం చేయడం: ఒక 200 లీటర్ల ప్లాస్టిక్ డ్రమ్మును తీసుకుని, అందులో 200 లీటర్ల నీటిని నింపండి.
2. మిశ్రమాన్ని కలపడం: ఒక చిన్న బకెట్‌లో ఆవు పేడ, ఆవు మూత్రం వేసి బాగా కలిపి డ్రమ్ములో పోయండి.
3. తీపి మరియు పిండి: బెల్లాన్ని నీటిలో కరిగించి, పప్పు పిండితో పాటు డ్రమ్ములో వేయండి. ఆ తర్వాత పిడికెడు మట్టిని కూడా అందులో కలపండి.
4. కలపడం: ఒక కర్రను తీసుకుని ఈ మిశ్రమాన్ని గడియారం ముల్లు తిరిగే దిశలో (Clockwise) బాగా కలపండి.
5. నిల్వ: డ్రమ్ముపై ఒక పలచని గోనె సంచిని కప్పి, నీడ పట్టున ఉంచాలి. ఎండ తగలకుండా చూడాలి.
6. పులియబెట్టడం: ఈ మిశ్రమాన్ని రోజుకు రెండుసార్లు (ఉదయం, సాయంత్రం) కర్రతో కలపాలి. ఇలా 2 నుండి 3 రోజుల పాటు చేస్తే జీవామృతం సిద్ధమవుతుంది. (ఎండాకాలంలో 2 రోజులు, చలికాలంలో 3-4 రోజులు పడుతుంది).

వాడే విధానం

తయారైన జీవామృతాన్ని 7 రోజుల లోపు వాడుకుంటే ఫలితం ఎక్కువగా ఉంటుంది.

• నీటి ద్వారా (Irrigation): సాగు నీరు వెళ్లే కాలువలో చుక్కలు చుక్కలుగా పడేలా ఏర్పాటు చేయవచ్చు.

• పిచికారీ (Spraying): వడపోసిన జీవామృతాన్ని 10% నిష్పత్తిలో (9 లీటర్ల నీటికి 1 లీటరు జీవామృతం) కలిపి పంటపై పిచికారీ చేయవచ్చు.

• ఎప్పుడు వాడాలి?: నెలకు రెండుసార్లు లేదా ప్రతి తడికి నీటితో పాటు ఇస్తే పంట అద్భుతంగా పెరుగుతుంది.

జీవామృతం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు

• భూమిలో వానపాముల సంఖ్య పెరుగుతుంది.

• మొక్కలకు కావాల్సిన నత్రజని, భాస్వరం, పొటాషియం వంటి పోషకాలు సులభంగా అందుతాయి.

• నేల గుల్లబారి, తేమను పట్టి ఉంచే శక్తి పెరుగుతుంది.

• పంటలకు రోగనిరోధక శక్తి పెరిగి, దిగుబడి నాణ్యంగా ఉంటుంది.

ముగింపు

జీవామృతం అనేది ప్రకృతి రైతులకు దేవుడు ఇచ్చిన వరం.  తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ లాభం ఇచ్చే సహజ ఎరువు. ఇది రైతులకు నేల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుతూ, స్థిరమైన వ్యవసాయాన్ని అందిస్తుంది. ప్రతి రైతు తన పొలంలో జీవామృతాన్ని తప్పనిసరిగా ఉపయోగించాలి.

బ్రహ్మాస్త్రం తయారీ విధానం – సేంద్రీయ వ్యవసాయంలో శక్తివంతమైన కీటకనాశిని

బ్రహ్మాస్త్రం అంటే ఏమిటి?

        నేటి రోజుల్లో రసాయన ఎరువులు, పురుగుల మందుల వాడకం వల్ల భూమి సారం తగ్గడమే కాకుండా, మనం తినే ఆహారం కూడా విషపూరితం అవుతోంది. ఈ క్రమంలో పెట్టుబడి లేని ప్రకృతి వ్యవసాయం (ZBNF) వైపు రైతులు మొగ్గు చూపుతున్నారు. 

        'బ్రహ్మాస్త్రం' అనేది దేశీ గోవుల ఉత్పత్తులు మరియు ఔషధ మొక్కలతో తయారు చేసే శక్తివంతమైన సేంద్రీయ కీటకనాశిని. ఇది ముఖ్యంగా రసం పీల్చే పురుగులు (Aphids, Jassids, Thrips, White flies) మరియు ఆకులు తినే పురుగులపై చాలా ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తుంది. రసాయన మందులకు ప్రత్యామ్నాయంగా రైతులు విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఇది పంటకు ఎటువంటి హాని చేయకుండా కేవలం పురుగులను మాత్రమే అరికడుతుంది.

ఈ బ్లాగులో బ్రహ్మాస్త్రం అంటే ఏమిటి, దాని తయారీకి కావలసిన వస్తువులు మరియు వాడే విధానం గురించి తెలుసుకుందాం.

బ్రహ్మాస్త్రం తయారీకి కావలసిన పదార్థాలు (Ingredients)

బ్రహ్మాస్త్రం తయారీకి పశువులకు నచ్చని (అంటే చేదుగా లేదా వాసనగా ఉండే) ఆకులను వాడాలి.

• దేశవాళీ ఆవు మూత్రం: 10 లీటర్లు

• వేపాకు (ముద్ద): 3 కిలోలు

• సీతాఫలం ఆకులు: 2 కిలోలు

• నువ్వుల ఆకులు (లేదా) ఉమ్మెత్త ఆకులు: 2 కిలోలు

• నేరేడు ఆకులు (లేదా) మామిడి ఆకులు: 2 కిలోలు

• కరక్కాయ ఆకులు (లేదా) పొగాకు: 2 కిలోలు

• వెల్లుల్లి – 250 గ్రాములు

• అల్లం – 250 గ్రాములు

• నీరు – అవసరానికి తగినంత

(గమనిక: పైన పేర్కొన్న ఆకులలో వేపాకు తప్పనిసరి, మిగిలిన వాటిలో  అందుబాటులో లేని ఆకుల స్థానంలో కానుగ, ఉసిరి, సీతాఫలం, పప్పాయ ఆకులు కూడా ఉపయోగించవచ్చు.

తయారీ విధానం (Step-by-Step Process)

బ్రహ్మాస్త్రం తయారీ ఇతర కషాయాల కంటే కొంచెం భిన్నంగా ఉంటుంది, ఎందుకంటే దీనిని మరిగించాల్సి ఉంటుంది.

1. ఆకుల సేకరణ: పైన పేర్కొన్న ఆకులన్నింటినీ సేకరించి, వాటిని రోట్లో వేసి మెత్తటి ముద్దలా (Paste) చేసుకోవాలి.

2. కలపడం: ఒక మట్టి పాత్ర లేదా రాగి పాత్రలో 10 లీటర్ల ఆవు మూత్రాన్ని తీసుకోవాలి. అందులో ఈ ఆకుల ముద్దను వేసి బాగా కలపాలి.

3. మరిగించడం: ఈ మిశ్రమాన్ని స్టవ్ లేదా కట్టెల పొయ్యి మీద పెట్టి చిన్న మంటపై మరిగించాలి. మిశ్రమం బాగా మరిగి, ఒక పొంగు వచ్చిన తర్వాత దించి పక్కన పెట్టుకోవాలి.

4. నిల్వ చేయడం: ఈ పాత్రపై మూత పెట్టి, నీడ పట్టున 24 నుండి 48 గంటల పాటు ఉంచాలి. రోజుకు రెండుసార్లు కర్రతో కుడి వైపుకు (Clockwise) తిప్పాలి.

5. వడపోత: రెండు రోజుల తర్వాత ఈ మిశ్రమాన్ని పలచని బట్టతో వడపోసుకోవాలి.

వాడే విధానం (How to Use)

తయారైన బ్రహ్మాస్త్రం చాలా గాఢత కలిగి ఉంటుంది, కాబట్టి దీనిని నేరుగా వాడకూడదు.

• నిష్పత్తి: 100 లీటర్ల నీటికి 2 నుండి 3 లీటర్ల బ్రహ్మాస్త్రాన్ని కలపాలి.

• ప్రయోగం: ఈ మిశ్రమాన్ని ఎకరా పొలంలో పంటపై బాగా తడిసేలా పిచికారీ చేయాలి.

• నిల్వ కాలం: ఈ కషాయాన్ని ఒక సీసాలో లేదా డబ్బాలో భద్రపరిస్తే 6 నెలల వరకు వాడుకోవచ్చు.

బ్రహ్మాస్త్రం ఉపయోగించే సమయంలో జాగ్రత్తలు

• ఎండ తీవ్రంగా ఉన్న సమయంలో స్ప్రే చేయకూడదు

• వర్షం వచ్చే ముందు స్ప్రే చేయవద్దు

• ప్లాస్టిక్ డ్రమ్ లేదా మట్టి పాత్రలే వాడాలి

• 15 రోజుల లోపల తయారు చేసిన ద్రవం వినియోగించాలి

బ్రహ్మాస్త్రం ఉపయోగాలు

• శక్తివంతమైన నివారణ: ఇది కాయతొలుచు పురుగు, రసం పీల్చే పురుగులను సమర్థవంతంగా అడ్డుకుంటుంది.

• తక్కువ ఖర్చు: మన చుట్టూ దొరికే ఆకులతోనే తయారు చేసుకోవచ్చు కాబట్టి రైతుకు ఖర్చు ఉండదు.

• మిత్ర పురుగుల రక్షణ: ఇది రసాయన మందుల వలె మిత్ర పురుగులను చంపదు.

• ఆరోగ్యకరమైన పంట: పంటపై రసాయన అవశేషాలు ఉండవు కాబట్టి నాణ్యమైన దిగుబడి వస్తుంది.

ముగింపు:

        రసాయన మందుల విషవలయం నుండి బయటపడి, ఆరోగ్యకరమైన సమాజాన్ని నిర్మించాలంటే ప్రకృతి వ్యవసాయమే మార్గం. బ్రహ్మాస్త్రం అనేది సేంద్రీయ వ్యవసాయంలో ఒక బ్రహ్మాస్త్రం లాంటిదే. సరైన విధంగా తయారు చేసి ఉపయోగిస్తే, పురుగుల సమస్యను సమర్థవంతంగా నియంత్రించవచ్చు. రైతులందరూ తమ పొలాల్లో బ్రహ్మాస్త్రాన్ని వాడి తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ లాభాలు పొందాలని కోరుకుందాం.

ఘన జీవామృతం: మీ నేల ప్రాణాన్ని కాపాడే "సేంద్రీయ సంపద"

        నేటి కాలంలో రసాయన ఎరువుల వాడకం వల్ల భూమి తన సహజత్వాన్ని కోల్పోతోంది. నేల మళ్ళీ సారవంతం కావాలన్నా, పెట్టుబడి లేని ప్రకృతి వ్యవసాయం విజయవంతం కావాలన్నా మనకు కావాల్సింది ఘన జీవామృతం. ఇది ఒక శక్తివంతమైన ఎరువు మాత్రమే కాదు, నేలలోని సూక్ష్మజీవులను మేల్కొలిపే అమృతం. ద్రవ జీవామృతంతో పోలిస్తే ఇది ఎక్కువ కాలం నిల్వ ఉంచుకోవచ్చు.

ఈ రోజు మన బ్లాగ్‌లో  ఘన జీవామృతం అంటే ఏమిటి, తయారీ విధానం, ఉపయోగాలు, వేసే విధానం వంటి పూర్తి వివరాలను తెలుసుకుందాం.

---

ఘన జీవామృతం తయారీకి కావాల్సిన పదార్థాలు:

ఒక ఎకరా పొలానికి సరిపడా ఎరువు కోసం క్రింది పదార్థాలు అవసరం:

• ఆవు పేడ: 100 కిలోలు (వీలైనంత వరకు దేశీ ఆవు పేడ శ్రేష్ఠం).

• బెల్లం: 1 నుండి 2 కిలోలు (నల్ల బెల్లం లేదా పాత బెల్లం).

• పిండి: 1 నుండి 2 కిలోలు (శనగ పిండి, మినుము, పెసర లేదా ఏదైనా పప్పు ధాన్యాల పిండి).

• పుట్ట మట్టి: ఒక గుప్పెడు (రసాయనాలు వాడని గట్టు మట్టి లేదా పుట్ట మట్టి).

• ద్రవ జీవామృతం లేదా మూత్రం: తగినంత (ముద్ద చేయడానికి సరిపడా).

తయారీ విధానం (Step-by-Step):

1. పేడను సిద్ధం చేయడం: మొదట 100 కిలోల ఆవు పేడను ఒక చదునైన ప్రదేశంలో వేసి, దానిని పలచగా పరవాలి.

2. మిశ్రమాన్ని కలుపుకోవడం: ఇప్పుడు బెల్లం పొడి, పప్పు పిండి మరియు పుట్ట మట్టిని పేడపై సమానంగా చల్లాలి.

3. కలపడం: ఈ మిశ్రమానికి కొద్దిగా ద్రవ జీవామృతాన్ని లేదా ఆవు మూత్రాన్ని జోడిస్తూ, పిండి ముద్దలాగా (చపాతీ పిండిలా) బాగా కలుపుకోవాలి.

4. నిల్వ చేయడం: కలిపిన మిశ్రమాన్ని ఒక కుప్పగా చేసి, దానిపై గోనె సంచులు కప్పి 2 నుండి 3 రోజుల పాటు నీడలో ఉంచాలి. దీనివల్ల సూక్ష్మజీవులు వేగంగా వృద్ధి చెందుతాయి.

5. ఆరబెట్టడం: 3 రోజుల తర్వాత, ఆ మిశ్రమాన్ని నీడలోనే పలచగా ఆరబెట్టాలి. ఎండ తగలకుండా జాగ్రత్త పడాలి.

6. పొడి చేయడం: మిశ్రమం బాగా ఎండిన తర్వాత, దానిని చేత్తో లేదా కర్రతో కొట్టి పొడిలా చేయాలి. దీనినే 'ఘన జీవామృతం' అంటారు.

ఘన జీవామృతాన్ని ఎలా వాడాలి?

• విత్తే సమయంలో: విత్తనాలు నాటే ముందు లేదా పొలంలో ఆఖరి దుక్కిలో ఎకరాకు 100-200 కిలోల ఘన జీవామృతాన్ని చల్లాలి.

• మొక్క పెరుగుదల దశలో: మొక్కల మొదళ్ల దగ్గర కొద్దికొద్దిగా వేసి నీరు పెట్టవచ్చు.

• నిల్వ: దీనిని ఒక ఏడాది వరకు నిల్వ ఉంచుకోవచ్చు. ఎండిన రూపంలో ఉంటుంది కాబట్టి వాడుకోవడం చాలా సులభం.

ఘన జీవామృతం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు:

• నేల సారం: భూమిలో వానపాముల సంఖ్యను పెంచి, నేలను గుల్లగా మారుస్తుంది.

• తక్కువ ఖర్చు: ఎరువుల కోసం మార్కెట్‌కు వెళ్లాల్సిన పని లేదు, పెట్టుబడి ఖర్చు భారీగా తగ్గుతుంది.

• రోగ నిరోధక శక్తి: మొక్కలకు తెగుళ్లను తట్టుకునే శక్తి లభిస్తుంది.

• అధిక దిగుబడి: రసాయనాలు లేని, ఆరోగ్యకరమైన మరియు రుచికరమైన పంటను పొందవచ్చు.

ముగింపు

ఘన జీవామృతం అనేది రైతులకు వరంలాంటి సహజ ఎరువు. తక్కువ ఖర్చుతో తయారయ్యే ఈ జీవ ఎరువు ద్వారా భూమి సారాన్ని కాపాడుకోవచ్చు, ఆరోగ్యకరమైన పంటలను పొందవచ్చు. సేంద్రీయ వ్యవసాయంలో ఇది ఒక ముఖ్యమైన అడుగు.

---

మీకు ఈ సమాచారం నచ్చిందా? ఘన జీవామృతం తయారీలో మీకు ఏవైనా సందేహాలు ఉంటే కింద కామెంట్ సెక్షన్ లో అడగండి!