ద్రవ జీవామృతం తయారీ విధానం: సేంద్రీయ వ్యవసాయానికి జీవనాడి

        జీవామృతం అనేది దేశీ ఆవు ఉత్పత్తులతో తయారయ్యే సహజ ద్రవ ఎరువు. సేంద్రీయ వ్యవసాయం లేదా పెట్టుబడి లేని ప్రకృతి వ్యవసాయం (ZBNF) గురించి మాట్లాడేటప్పుడు మొదట వినిపించే పేరు "జీవామృతం". ఇది ఎరువు కాదు, ఒక 'కల్చర్'. అంటే భూమిలో నిద్రావస్థలో ఉన్న కోట్లాది సూక్ష్మజీవులను మేల్కొలిపి, భూమిని సారవంతం చేసే ఒక శక్తివంతమైన ద్రవం. 

ద్రవ జీవామృతం తయారీకి కావలసిన పదార్థాలు:

        జీవామృతం (ఎకరా పొలానికి సరిపడా) తయారు చేయడానికి మన ఇంట్లో లేదా ఊరిలో దొరికే వస్తువులే సరిపోతాయి:

1. దేశవాళీ ఆవు పేడ: 10 కిలోలు (తాజాది అయితే మంచిది).

2. దేశవాళీ ఆవు మూత్రం: 5 నుండి 10 లీటర్లు.

3. నల్ల బెల్లం: 2 కిలోలు (లేదా 4 లీటర్ల చెరకు రసం).

4. పప్పు ధాన్యాల పిండి: 2 కిలోలు (శనగ, మినుము, పెసర లేదా కంది పిండి).

5. పుట్ట మట్టి లేదా పొలం గట్టు మట్టి: ఒక పిడికెడు (రసాయనాలు వాడని మట్టి).

6. నీరు: 200 లీటర్లు.

జీవామృతం తయారీ విధానం (Step-by-Step)

1. డ్రమ్మును సిద్ధం చేయడం: ఒక 200 లీటర్ల ప్లాస్టిక్ డ్రమ్మును తీసుకుని, అందులో 200 లీటర్ల నీటిని నింపండి.
2. మిశ్రమాన్ని కలపడం: ఒక చిన్న బకెట్‌లో ఆవు పేడ, ఆవు మూత్రం వేసి బాగా కలిపి డ్రమ్ములో పోయండి.
3. తీపి మరియు పిండి: బెల్లాన్ని నీటిలో కరిగించి, పప్పు పిండితో పాటు డ్రమ్ములో వేయండి. ఆ తర్వాత పిడికెడు మట్టిని కూడా అందులో కలపండి.
4. కలపడం: ఒక కర్రను తీసుకుని ఈ మిశ్రమాన్ని గడియారం ముల్లు తిరిగే దిశలో (Clockwise) బాగా కలపండి.
5. నిల్వ: డ్రమ్ముపై ఒక పలచని గోనె సంచిని కప్పి, నీడ పట్టున ఉంచాలి. ఎండ తగలకుండా చూడాలి.
6. పులియబెట్టడం: ఈ మిశ్రమాన్ని రోజుకు రెండుసార్లు (ఉదయం, సాయంత్రం) కర్రతో కలపాలి. ఇలా 2 నుండి 3 రోజుల పాటు చేస్తే జీవామృతం సిద్ధమవుతుంది. (ఎండాకాలంలో 2 రోజులు, చలికాలంలో 3-4 రోజులు పడుతుంది).

వాడే విధానం

తయారైన జీవామృతాన్ని 7 రోజుల లోపు వాడుకుంటే ఫలితం ఎక్కువగా ఉంటుంది.

• నీటి ద్వారా (Irrigation): సాగు నీరు వెళ్లే కాలువలో చుక్కలు చుక్కలుగా పడేలా ఏర్పాటు చేయవచ్చు.

• పిచికారీ (Spraying): వడపోసిన జీవామృతాన్ని 10% నిష్పత్తిలో (9 లీటర్ల నీటికి 1 లీటరు జీవామృతం) కలిపి పంటపై పిచికారీ చేయవచ్చు.

• ఎప్పుడు వాడాలి?: నెలకు రెండుసార్లు లేదా ప్రతి తడికి నీటితో పాటు ఇస్తే పంట అద్భుతంగా పెరుగుతుంది.

జీవామృతం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు

• భూమిలో వానపాముల సంఖ్య పెరుగుతుంది.

• మొక్కలకు కావాల్సిన నత్రజని, భాస్వరం, పొటాషియం వంటి పోషకాలు సులభంగా అందుతాయి.

• నేల గుల్లబారి, తేమను పట్టి ఉంచే శక్తి పెరుగుతుంది.

• పంటలకు రోగనిరోధక శక్తి పెరిగి, దిగుబడి నాణ్యంగా ఉంటుంది.

ముగింపు

జీవామృతం అనేది ప్రకృతి రైతులకు దేవుడు ఇచ్చిన వరం.  తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ లాభం ఇచ్చే సహజ ఎరువు. ఇది రైతులకు నేల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుతూ, స్థిరమైన వ్యవసాయాన్ని అందిస్తుంది. ప్రతి రైతు తన పొలంలో జీవామృతాన్ని తప్పనిసరిగా ఉపయోగించాలి.