బ్రహ్మాస్త్రం తయారీ విధానం – సేంద్రీయ వ్యవసాయంలో శక్తివంతమైన కీటకనాశిని

బ్రహ్మాస్త్రం అంటే ఏమిటి?

        నేటి రోజుల్లో రసాయన ఎరువులు, పురుగుల మందుల వాడకం వల్ల భూమి సారం తగ్గడమే కాకుండా, మనం తినే ఆహారం కూడా విషపూరితం అవుతోంది. ఈ క్రమంలో పెట్టుబడి లేని ప్రకృతి వ్యవసాయం (ZBNF) వైపు రైతులు మొగ్గు చూపుతున్నారు. 

        'బ్రహ్మాస్త్రం' అనేది దేశీ గోవుల ఉత్పత్తులు మరియు ఔషధ మొక్కలతో తయారు చేసే శక్తివంతమైన సేంద్రీయ కీటకనాశిని. ఇది ముఖ్యంగా రసం పీల్చే పురుగులు (Aphids, Jassids, Thrips, White flies) మరియు ఆకులు తినే పురుగులపై చాలా ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తుంది. రసాయన మందులకు ప్రత్యామ్నాయంగా రైతులు విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఇది పంటకు ఎటువంటి హాని చేయకుండా కేవలం పురుగులను మాత్రమే అరికడుతుంది.

ఈ బ్లాగులో బ్రహ్మాస్త్రం అంటే ఏమిటి, దాని తయారీకి కావలసిన వస్తువులు మరియు వాడే విధానం గురించి తెలుసుకుందాం.

బ్రహ్మాస్త్రం తయారీకి కావలసిన పదార్థాలు (Ingredients)

బ్రహ్మాస్త్రం తయారీకి పశువులకు నచ్చని (అంటే చేదుగా లేదా వాసనగా ఉండే) ఆకులను వాడాలి.

• దేశవాళీ ఆవు మూత్రం: 10 లీటర్లు

• వేపాకు (ముద్ద): 3 కిలోలు

• సీతాఫలం ఆకులు: 2 కిలోలు

• నువ్వుల ఆకులు (లేదా) ఉమ్మెత్త ఆకులు: 2 కిలోలు

• నేరేడు ఆకులు (లేదా) మామిడి ఆకులు: 2 కిలోలు

• కరక్కాయ ఆకులు (లేదా) పొగాకు: 2 కిలోలు

• వెల్లుల్లి – 250 గ్రాములు

• అల్లం – 250 గ్రాములు

• నీరు – అవసరానికి తగినంత

(గమనిక: పైన పేర్కొన్న ఆకులలో వేపాకు తప్పనిసరి, మిగిలిన వాటిలో  అందుబాటులో లేని ఆకుల స్థానంలో కానుగ, ఉసిరి, సీతాఫలం, పప్పాయ ఆకులు కూడా ఉపయోగించవచ్చు.

తయారీ విధానం (Step-by-Step Process)

బ్రహ్మాస్త్రం తయారీ ఇతర కషాయాల కంటే కొంచెం భిన్నంగా ఉంటుంది, ఎందుకంటే దీనిని మరిగించాల్సి ఉంటుంది.

1. ఆకుల సేకరణ: పైన పేర్కొన్న ఆకులన్నింటినీ సేకరించి, వాటిని రోట్లో వేసి మెత్తటి ముద్దలా (Paste) చేసుకోవాలి.

2. కలపడం: ఒక మట్టి పాత్ర లేదా రాగి పాత్రలో 10 లీటర్ల ఆవు మూత్రాన్ని తీసుకోవాలి. అందులో ఈ ఆకుల ముద్దను వేసి బాగా కలపాలి.

3. మరిగించడం: ఈ మిశ్రమాన్ని స్టవ్ లేదా కట్టెల పొయ్యి మీద పెట్టి చిన్న మంటపై మరిగించాలి. మిశ్రమం బాగా మరిగి, ఒక పొంగు వచ్చిన తర్వాత దించి పక్కన పెట్టుకోవాలి.

4. నిల్వ చేయడం: ఈ పాత్రపై మూత పెట్టి, నీడ పట్టున 24 నుండి 48 గంటల పాటు ఉంచాలి. రోజుకు రెండుసార్లు కర్రతో కుడి వైపుకు (Clockwise) తిప్పాలి.

5. వడపోత: రెండు రోజుల తర్వాత ఈ మిశ్రమాన్ని పలచని బట్టతో వడపోసుకోవాలి.

వాడే విధానం (How to Use)

తయారైన బ్రహ్మాస్త్రం చాలా గాఢత కలిగి ఉంటుంది, కాబట్టి దీనిని నేరుగా వాడకూడదు.

• నిష్పత్తి: 100 లీటర్ల నీటికి 2 నుండి 3 లీటర్ల బ్రహ్మాస్త్రాన్ని కలపాలి.

• ప్రయోగం: ఈ మిశ్రమాన్ని ఎకరా పొలంలో పంటపై బాగా తడిసేలా పిచికారీ చేయాలి.

• నిల్వ కాలం: ఈ కషాయాన్ని ఒక సీసాలో లేదా డబ్బాలో భద్రపరిస్తే 6 నెలల వరకు వాడుకోవచ్చు.

బ్రహ్మాస్త్రం ఉపయోగించే సమయంలో జాగ్రత్తలు

• ఎండ తీవ్రంగా ఉన్న సమయంలో స్ప్రే చేయకూడదు

• వర్షం వచ్చే ముందు స్ప్రే చేయవద్దు

• ప్లాస్టిక్ డ్రమ్ లేదా మట్టి పాత్రలే వాడాలి

• 15 రోజుల లోపల తయారు చేసిన ద్రవం వినియోగించాలి

బ్రహ్మాస్త్రం ఉపయోగాలు

• శక్తివంతమైన నివారణ: ఇది కాయతొలుచు పురుగు, రసం పీల్చే పురుగులను సమర్థవంతంగా అడ్డుకుంటుంది.

• తక్కువ ఖర్చు: మన చుట్టూ దొరికే ఆకులతోనే తయారు చేసుకోవచ్చు కాబట్టి రైతుకు ఖర్చు ఉండదు.

• మిత్ర పురుగుల రక్షణ: ఇది రసాయన మందుల వలె మిత్ర పురుగులను చంపదు.

• ఆరోగ్యకరమైన పంట: పంటపై రసాయన అవశేషాలు ఉండవు కాబట్టి నాణ్యమైన దిగుబడి వస్తుంది.

ముగింపు:

        రసాయన మందుల విషవలయం నుండి బయటపడి, ఆరోగ్యకరమైన సమాజాన్ని నిర్మించాలంటే ప్రకృతి వ్యవసాయమే మార్గం. బ్రహ్మాస్త్రం అనేది సేంద్రీయ వ్యవసాయంలో ఒక బ్రహ్మాస్త్రం లాంటిదే. సరైన విధంగా తయారు చేసి ఉపయోగిస్తే, పురుగుల సమస్యను సమర్థవంతంగా నియంత్రించవచ్చు. రైతులందరూ తమ పొలాల్లో బ్రహ్మాస్త్రాన్ని వాడి తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ లాభాలు పొందాలని కోరుకుందాం.

ఘన జీవామృతం: మీ నేల ప్రాణాన్ని కాపాడే "సేంద్రీయ సంపద"

        నేటి కాలంలో రసాయన ఎరువుల వాడకం వల్ల భూమి తన సహజత్వాన్ని కోల్పోతోంది. నేల మళ్ళీ సారవంతం కావాలన్నా, పెట్టుబడి లేని ప్రకృతి వ్యవసాయం విజయవంతం కావాలన్నా మనకు కావాల్సింది ఘన జీవామృతం. ఇది ఒక శక్తివంతమైన ఎరువు మాత్రమే కాదు, నేలలోని సూక్ష్మజీవులను మేల్కొలిపే అమృతం. ద్రవ జీవామృతంతో పోలిస్తే ఇది ఎక్కువ కాలం నిల్వ ఉంచుకోవచ్చు.

ఈ రోజు మన బ్లాగ్‌లో  ఘన జీవామృతం అంటే ఏమిటి, తయారీ విధానం, ఉపయోగాలు, వేసే విధానం వంటి పూర్తి వివరాలను తెలుసుకుందాం.

---

ఘన జీవామృతం తయారీకి కావాల్సిన పదార్థాలు:

ఒక ఎకరా పొలానికి సరిపడా ఎరువు కోసం క్రింది పదార్థాలు అవసరం:

• ఆవు పేడ: 100 కిలోలు (వీలైనంత వరకు దేశీ ఆవు పేడ శ్రేష్ఠం).

• బెల్లం: 1 నుండి 2 కిలోలు (నల్ల బెల్లం లేదా పాత బెల్లం).

• పిండి: 1 నుండి 2 కిలోలు (శనగ పిండి, మినుము, పెసర లేదా ఏదైనా పప్పు ధాన్యాల పిండి).

• పుట్ట మట్టి: ఒక గుప్పెడు (రసాయనాలు వాడని గట్టు మట్టి లేదా పుట్ట మట్టి).

• ద్రవ జీవామృతం లేదా మూత్రం: తగినంత (ముద్ద చేయడానికి సరిపడా).

తయారీ విధానం (Step-by-Step):

1. పేడను సిద్ధం చేయడం: మొదట 100 కిలోల ఆవు పేడను ఒక చదునైన ప్రదేశంలో వేసి, దానిని పలచగా పరవాలి.

2. మిశ్రమాన్ని కలుపుకోవడం: ఇప్పుడు బెల్లం పొడి, పప్పు పిండి మరియు పుట్ట మట్టిని పేడపై సమానంగా చల్లాలి.

3. కలపడం: ఈ మిశ్రమానికి కొద్దిగా ద్రవ జీవామృతాన్ని లేదా ఆవు మూత్రాన్ని జోడిస్తూ, పిండి ముద్దలాగా (చపాతీ పిండిలా) బాగా కలుపుకోవాలి.

4. నిల్వ చేయడం: కలిపిన మిశ్రమాన్ని ఒక కుప్పగా చేసి, దానిపై గోనె సంచులు కప్పి 2 నుండి 3 రోజుల పాటు నీడలో ఉంచాలి. దీనివల్ల సూక్ష్మజీవులు వేగంగా వృద్ధి చెందుతాయి.

5. ఆరబెట్టడం: 3 రోజుల తర్వాత, ఆ మిశ్రమాన్ని నీడలోనే పలచగా ఆరబెట్టాలి. ఎండ తగలకుండా జాగ్రత్త పడాలి.

6. పొడి చేయడం: మిశ్రమం బాగా ఎండిన తర్వాత, దానిని చేత్తో లేదా కర్రతో కొట్టి పొడిలా చేయాలి. దీనినే 'ఘన జీవామృతం' అంటారు.

ఘన జీవామృతాన్ని ఎలా వాడాలి?

• విత్తే సమయంలో: విత్తనాలు నాటే ముందు లేదా పొలంలో ఆఖరి దుక్కిలో ఎకరాకు 100-200 కిలోల ఘన జీవామృతాన్ని చల్లాలి.

• మొక్క పెరుగుదల దశలో: మొక్కల మొదళ్ల దగ్గర కొద్దికొద్దిగా వేసి నీరు పెట్టవచ్చు.

• నిల్వ: దీనిని ఒక ఏడాది వరకు నిల్వ ఉంచుకోవచ్చు. ఎండిన రూపంలో ఉంటుంది కాబట్టి వాడుకోవడం చాలా సులభం.

ఘన జీవామృతం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు:

• నేల సారం: భూమిలో వానపాముల సంఖ్యను పెంచి, నేలను గుల్లగా మారుస్తుంది.

• తక్కువ ఖర్చు: ఎరువుల కోసం మార్కెట్‌కు వెళ్లాల్సిన పని లేదు, పెట్టుబడి ఖర్చు భారీగా తగ్గుతుంది.

• రోగ నిరోధక శక్తి: మొక్కలకు తెగుళ్లను తట్టుకునే శక్తి లభిస్తుంది.

• అధిక దిగుబడి: రసాయనాలు లేని, ఆరోగ్యకరమైన మరియు రుచికరమైన పంటను పొందవచ్చు.

ముగింపు

ఘన జీవామృతం అనేది రైతులకు వరంలాంటి సహజ ఎరువు. తక్కువ ఖర్చుతో తయారయ్యే ఈ జీవ ఎరువు ద్వారా భూమి సారాన్ని కాపాడుకోవచ్చు, ఆరోగ్యకరమైన పంటలను పొందవచ్చు. సేంద్రీయ వ్యవసాయంలో ఇది ఒక ముఖ్యమైన అడుగు.

---

మీకు ఈ సమాచారం నచ్చిందా? ఘన జీవామృతం తయారీలో మీకు ఏవైనా సందేహాలు ఉంటే కింద కామెంట్ సెక్షన్ లో అడగండి!

ముర్రా జాతి గేదెలు: పాడి రైతులకు సిరులు కురిపించే నల్ల బంగారం!

        భారతదేశంలో పాడి పరిశ్రమ అనగానే అందరికీ ముందుగా గుర్తొచ్చే పేరు 'ముర్రా' (Murrah). వీటిని పశుసంపదలో "నల్ల బంగారం" (Black Gold) అని పిలుస్తారు. తక్కువ నిర్వహణ ఖర్చుతో ఎక్కువ లాభాలను ఆర్జించాలనుకునే పాడి రైతులకు ముర్రా గేదెలు ఒక అద్భుతమైన వరం.

        ఈ బ్లాగ్ పోస్ట్‌లో ముర్రా గేదెల విశిష్టత, వాటిని ఎలా గుర్తించాలి మరియు వాటి పోషణ గురించి తెలుసుకుందాం.

---

1. ముర్రా గేదెల పుట్టుక మరియు గుర్తింపు

        ముర్రా గేదెలు ప్రధానంగా హర్యానా మరియు పంజాబ్ రాష్ట్రాలకు చెందినవి. అయితే వీటి ప్రాముఖ్యత వల్ల ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా, ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో వీటిని పెంచుతున్నారు. వీటి శరీరం ముందు భాగం సన్నగా, వెనుక భాగం లావుగా V (వీ) ఆకారంలో ఉంటుంది. 

వీటిని గుర్తించడం ఎలా?

• రంగు: ఇవి గాఢమైన నలుపు రంగులో నిగ నిగలాడుతూ ఉంటాయి.

• కొమ్ములు: ముర్రా గేదెల ప్రధాన లక్షణం వాటి కొమ్ములు. ఇవి చిన్నవిగా ఉండి, వెనుకకు తిరిగి 'స్ప్రింగ్' లాగా గుండ్రంగా చుట్టుకొని ఉంటాయి.

• శరీర ఆకృతి: వీటి శరీరం భారీగా, తోక పొడవుగా ఉండి కొన్ని పశువులకు చివరన తెలుపు వెంట్రుకలు ఉంటాయి. మూతి భాగం సన్నగా పొడవుగా గుర్రంలా ఉంటుంది. 

• పొదుగు: వీటి పొదుగు (Udder) బాగా అభివృద్ధి చెంది ఉంటుంది, దీనివల్ల పాలు పితకడం సులభం అవుతుంది. పాల పొదుగులో  ముందు రెండు చనుమొనలు కొంత పొట్టిగా, వెనుకవి రెండూ పొడవుగా ఉండడం ఈ జాతిలో కనిపించే మరో లక్షణం. 

• బరువు: మగ గేదెలు 550–750 కిలోలు, ఆడ గేదెలు 450–500 కిలోల వరకు బరువు పెరుగుతాయి.

2. పాల దిగుబడి మరియు నాణ్యత (Milk Yield)

ముర్రా గేదెలు ప్రపంచంలోనే అత్యధిక పాల దిగుబడి ఇచ్చే గేదె జాతులలో ఒకటి.

• దిగుబడి: ఒక ముర్రా గేదె రోజుకు 14 నుండి 20 లీటర్ల పాలు ఇస్తుంది. మేలైన యాజమాన్య పద్ధతులు పాటిస్తే రోజుకు 25-30 లీటర్ల వరకు ఇచ్చే అవకాశం ఉంది. సగటున ఒక ముర్రా గేదె ఒక ఈత కాలంలో (Lactation period) సుమారు 270-300 రోజులలో 1500 నుండి 2500 లీటర్ల వరకు పాలనిస్తుంది.

• వెన్న శాతం: వీటి పాలలో వెన్న (Fat) శాతం 7% నుండి 8% వరకు ఉంటుంది. నాణ్యమైన పాలు కావడం వల్ల మార్కెట్‌లో మంచి ధర లభిస్తుంది.

3. ముర్రా గేదెల వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు

• వాతావరణ అనుకూలత: ఇవి మన తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని ఉష్ణోగ్రతలకు త్వరగా అలవాటు పడతాయి.

• వ్యాధి నిరోధక శక్తి: ఇతర సంకరజాతి ఆవులతో పోలిస్తే, ముర్రా గేదెలకు రోగ నిరోధక శక్తి ఎక్కువ.

• మార్కెట్ విలువ: వీటి దూడలకు మరియు పాడి గేదెలకు మార్కెట్‌లో ఎప్పుడూ భారీ డిమాండ్ ఉంటుంది.

4. మేపు మరియు పోషణ జాగ్రత్తలు (Feeding Tips)

ముర్రా గేదె నుండి ఆశించిన స్థాయిలో పాలు రావాలంటే సరైన పోషణ తప్పనిసరి:

1. పచ్చి మేత: నేపియర్ గడ్డి, జొన్న చొప్ప వంటి పచ్చి మేత రోజుకు 25-30 కిలోలు అందించాలి.

2. ఎండు మేత: వరి గడ్డి లేదా ఇతర ఎండు మేతను తగిన మోతాదులో ఇవ్వాలి.

3. దాణా: పాలిచ్చే గేదెలకు పత్తి గింజల చెక్క, తవుడు మరియు మినరల్ మిక్చర్ (ఖనిజ లవణాలు) కలిపిన దాణా ఇవ్వడం వల్ల పాల దిగుబడి పెరుగుతుంది.

4. నీరు & స్నానం: శుభ్రమైన తాగునీరు ఎల్లప్పుడూ అందుబాటులో ఉంచాలి. రోజుకు కనీసం రెండు సార్లు గేదెలను కడగడం వల్ల వాటి ఒత్తిడి తగ్గి ఆరోగ్యంగా ఉంటాయి.

5. సంతానోత్పత్తి:

        ముర్రా జాతి పశువు సాధారణంగా 20 ఏళ్ళు జీవిస్తాయి, 10 ఈతలు ఈనటానికి అవకాశం ఉంటుంది. రెండున్నరేళ్ల నుంచి మూడేళ్ల వయసు మధ్యలో ముర్రా గేదెలు ఎదకు వస్తాయి. ఏటా ఈ గేదెలకు దూడ పుట్టడం పాడి రైతుకు లాభదాయకం. ఈ గేదెలు ఈనిన తర్వాత 3 నేలలకే మళ్ళీ ఎదకు రావడం వాటిలో గొప్ప లక్షణం. తర్వాత పది నెలలకు ఈనుతుంది. ఇలా ప్రతి ఏడాది దూడ పుట్టడానికి, పాల దిగుబడి తగ్గకుండా ఉండడానికి అవకాశం ఉంటుంది. 

ముగింపు

        పాడి పరిశ్రమను లాభసాటి వ్యాపారంగా మార్చుకోవాలనుకునే వారికి ముర్రా గేదెలు ఉత్తమ ఎంపిక. సరైన జాగ్రత్తలు, పౌష్టికాహారం మరియు సకాలంలో టీకాలు ఇప్పించడం ద్వారా ఈ "నల్ల బంగారం"తో రైతులు ఆర్థికంగా బలోపేతం కావచ్చు.

జీడిమామిడి (Cashew) తోటల్లో ఆకు, పూత, కాయ మచ్చ తెగులు (Anthracnose / Leaf and Blossom Blight)

        జీడిమామిడి (Cashew) తోటల్లో ఆకు, పూత, కాయ మచ్చ తెగులు (Anthracnose / Leaf and Blossom Blight) అనేది శిలీంధ్రాల (Fungi) వల్ల వస్తుంది. దీనివల్ల పూత ఎండిపోవడమే కాకుండా కాయల నాణ్యత దెబ్బతిని దిగుబడి గణనీయంగా తగ్గుతుంది.

ఈ తెగులు నివారణకు పాటించాల్సిన యాజమాన్య పద్ధతులు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

1. తెగులు లక్షణాలు:

• ఆకులపై: లేత ఆకులపై గోధుమ రంగు లేదా నల్లటి మచ్చలు ఏర్పడి, అవి క్రమంగా పెద్దవై మచ్చ మధ్య ఎండిపోయి చివరికి మొత్తం ఆకులు ఎండిపోతాయి.

• పూతపై: పూత రెమ్మలు నల్లగా మారి ఎండిపోతాయి (Blossom Blight). దీనివల్ల పిందె కట్టదు.

• కాయలపై: చిన్న కాయలు మరియు పిందెలపై నల్లటి గుంటల వంటి మచ్చలు ఏర్పడి కాయలు రాలిపోతాయి.

2. నివారణ చర్యలు (Control Measures):

సస్యరక్షణ (Cultural Practices):

• కత్తిరింపులు: తెగులు సోకిన కొమ్మలను, ఎండిన రెమ్మలను ఎప్పటికప్పుడు కత్తిరించి పొలానికి దూరంగా తగులబెట్టాలి.

• పారిశుధ్యం: చెట్ల కింద రాలిపడిన ఆకులు, పూతను తొలగించి శుభ్రంగా ఉంచాలి.

రసాయన నివారణ (Chemical Control):

ఈ తెగులును అరికట్టడానికి ఈ కింది శిలీంధ్ర నాశినులను వాడవచ్చు:

• కాపర్ ఆక్సీక్లోరైడ్ (Copper Oxychloride): 3 గ్రాములు ఒక లీటరు నీటికి కలిపి చెట్టు మొత్తం తడిచేలా పిచికారీ చేయాలి.

• కార్బెండజిమ్ + మాంకోజెబ్ (Carbendazim + Mancozeb - ఉదా: Saaf): 2 గ్రాములు ఒక లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేయాలి.

• బోర్డో మిశ్రమం (Bordeaux Mixture): 1% బోర్డో మిశ్రమాన్ని పూత రాకముందే ఒకసారి, పూత దశలో ఒకసారి పిచికారీ చేయడం వల్ల మంచి ఫలితం ఉంటుంది.

• హెక్సాకోనజోల్ (Hexaconazole): 2 మీ.లీ. ఒక లీటరు నీటికి కలిపి వాడవచ్చు.

• క్లోరోథలోనిల్ (Chlorothalonil): 2 మీ.లీ. ఒక లీటరు నీటికి కలిపి వాడవచ్చు.

3. ముఖ్యమైన సూచన:

చాలా సందర్భాలలో తేయాకు దోమ (Tea Mosquito Bug) ఆశించినప్పుడు కూడా పూత ఎండిపోతుంది. దీనిని నివారించడానికి పైన చెప్పిన శిలీంధ్ర నాశినులతో పాటు ఏదైనా కీటక నాశిని (ఉదా: లాంబ్డా సైహలోథ్రిన్ లేదా ఇమిడాక్లోప్రిడ్) కలిపి పిచికారీ చేయడం వల్ల తెగులు మరియు పురుగు రెండింటినీ అరికట్టవచ్చు.

పొలంలో ఎలుకల నిర్మూలన మరియు నివారణ పద్ధతులు

        వ్యవసాయంలో వాతావరణ పరిస్థితులు, చీడపీడల తరువాత ఎలుకల వల్ల పంటకు చాలా నష్టం జరుగుతుంది. ముఖ్యంగా వరి, వేరుశనగ వంటి పంటల్లో ఇవి గట్లు తొలచడమే కాకుండా, పంటను కొరికి పాడుచేస్తాయి. పొలాల్లో ఉండే ఎలుకలను పొగబెట్టటం, రసాయన ఎరలు, ఎర స్థావరాల ఏర్పాటుతో నివారించవచ్చు. అయితే ఎలుక కన్నాల సంఖ్యను బట్టి నివారణా చర్యలు చేపట్టాలి. 

ఎలుకల నిర్మూలనకు పాటించాల్సిన కొన్ని ముఖ్యమైన పద్ధతులు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

1. గట్ల నిర్వహణ (Cultural Practices):

• గట్లు చిన్నవిగా ఉంచడం: ఎలుకలు గట్ల లోపల కలుగులు (బిలాలు) చేసుకుంటాయి. కాబట్టి పొలం గట్లను వెడల్పుగా కాకుండా చిన్నవిగా (సుమారు 15-20 సెం.మీ) ఉంచాలి.

• కలుగులను మూసివేయడం: పాత కలుగులను మట్టితో మూసివేయాలి. మరుసటి రోజు ఏ కలుగులు తెరుచుకుని ఉన్నాయో చూస్తే, అందులో ఎలుకలు ఉన్నాయని అర్థం. వాటిని మాత్రమే లక్ష్యంగా చేసుకోవాలి.

2. ఉచ్చులు లేదా బోన్లు వాడటం (Trapping):

• పొలంలో అక్కడక్కడా వెదురుతో చేసిన ఉచ్చులు, తాటాకులతో చేసిన బుట్టలు (లేదా) ఇనుప బోన్లను ఏర్పాటు చేయాలి. ఇది తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన పద్ధతి.

• ఎలుకలను ఆకర్షించటానికి వాటిలో ఉల్లిపాయలు, టమోటా, ఎండుచేపలు, బజ్జిలు లాంటివి ఉంచాలి. 

• వరిలో నారుమడి పోసిన దగ్గర నుంచి దమ్ములు పూర్తై నాట్లు వేసిన నెల వరకు ... కోతల తర్వాత ఏర్పాటు చేస్తే ఎలుకలను సమర్థవంతంగా నివారించవచ్చు. 

3. విషపు ఎరలు (Poison Baiting):

ఎలుకలను చంపడానికి విషపు ఎరలు అత్యంత ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తాయి. దీనిని రెండు దశల్లో చేయాలి:

• మొదటి దశ (ప్రీ-బైటింగ్): ఎలుకలకు అనుమానం రాకుండా, విషం లేని ఆహారాన్ని (నూకలు + కొద్దిగా వంట నూనె) కలుగుల వద్ద 2-3 రోజులు ఉంచాలి. దీనివల్ల ఎలుకలు ఆ ఆహారాన్ని తినడానికి అలవాటు పడతాయి.

• రెండవ దశ (విషపు ఎర): 3వ లేదా 4వ రోజున జింక్ ఫాస్ఫైడ్ (Zinc Phosphide) మందును ఎరకు కలపాలి.

• తయారీ విధానం: 96 గ్రాముల నూకలు + 2 గ్రాముల నూనె + 2 గ్రాముల జింక్ ఫాస్ఫైడ్ కలపాలి.

• దీనిని చిన్న చిన్న పొట్లాలుగా చేసి కలుగుల లోపల ఉంచాలి.

గమనిక: విషపు రసాయనాలను వాడేటప్పుడు పిల్లలకు, పెంపుడు జంతువులకు దూరంగా ఉంచండి.

4. బ్రోమాడయోలోన్ (Bromadiolone) వాడకం:

• ఇది ఒక 'యాంటీ-కోయాగులెంట్'. దీనిని తిన్న ఎలుకలు వెంటనే చనిపోవు, 3-4 రోజుల తర్వాత లోపల రక్తస్రావం జరిగి చనిపోతాయి. దీనివల్ల మిగిలిన ఎలుకలకు అనుమానం రాదు. మార్కెట్‌లో దొరికే 'కేక్' లేదా బిళ్ళల రూపంలో ఉండే వీటిని నేరుగా కలుగుల వద్ద వేయవచ్చు.

5. పొగ పెట్టడం (Fumigation):

• కలుగుల్లో ఎండు గడ్డి వేసి పొగ పెట్టడం లేదా అల్యూమినియం ఫాస్ఫైడ్ (Aluminium Phosphide) మాత్రలను కలుగులో వేసి గాలి చొరబడకుండా మట్టితో గట్టిగా మూసివేయాలి. (గమనిక: ఇది చాలా జాగ్రత్తగా చేయాల్సిన పని).

• కొంతమంది రైతులు "బర్రో ఫ్యుమిగేటర్" ద్వారా ఎలుకలు ఉండే కన్నాలలో పొగను వదిలి సులువుగా చంపవచ్చు. 

ముఖ్యమైన జాగ్రత్తలు:

• విషపు ఎరలను తయారు చేసేటప్పుడు చేతులకు గ్లౌజులు వేసుకోవాలి (మనిషి వాసన తగిలితే ఎలుకలు ఎరను తినవు).

• ఎలుకల నిర్మూలనను గ్రామంలోని రైతులందరూ ఉమ్మడిగా ఒకేసారి చేస్తే మంచి ఫలితం ఉంటుంది.

• చనిపోయిన ఎలుకలను తీసి భూమిలో పాతిపెట్టాలి, లేదంటే కుక్కలు లేదా ఇతర పక్షులు తిని ప్రమాదానికి గురవుతాయి.

కౌలు రైతులకు గుడ్ న్యూస్: రూ. 1 లక్ష వరకు బ్యాంక్ రుణం - అర్హతలు మరియు దరఖాస్తు విధానం! తేదీ: 17 డిసెంబర్, 2025

        సొంత భూమి లేకపోయినా ఇతరుల భూమిని కౌలుకు తీసుకుని సాగు చేసే రైతులను ఆదుకునేందుకు ప్రభుత్వం మరియు బ్యాంకులు రుణ సదుపాయాన్ని కల్పిస్తున్నాయి. అయితే, చాలామంది కౌలు రైతులకు ఈ రుణం ఎలా పొందాలో తెలియడం లేదు. కౌలు రైతులు రూ. 1 లక్ష వరకు రుణం పొందాలంటే ఉండవలసిన ముఖ్యమైన అర్హతలు ఇవే:

• ప్రభుత్వ అధికారులు జారీ చేసిన కౌలు పత్రాలు (CCRC cards) ఉండాలి. (లేదా ) భూమి లేని పేదలకు వ్యవసాయం కోసం ఇచ్చే దరఖాస్తు భూమి (DKT ) పత్రం 

• ప్రాథమిక వ్యవసాయ సహకార పరపతి సంఘాల్లో (PACS) సభ్యులై ఉండాలి.

• ఆధార్ కార్డు మరియు ఫోటోలు.

• బ్యాంక్ పాస్ బుక్.

• సొంత ఇల్లు ఉన్నవారికి ప్రాధాన్యత.

• కనీసం 1 ఎకరా భూమి సాగులో ఉండాలి.

• రుణం తీసుకున్న ఏడాది లోపు అసలు,  వడ్డీతో కలిపి ఋణం చెల్లించాలి.

1. సాగు హక్కు పత్రం (CCRC Card) తప్పనిసరి:

        కౌలు రైతులకు రుణం రావాలంటే వారు సాగు చేస్తున్నట్లుగా ప్రభుత్వం ఇచ్చే Crop Cultivator Rights Card (CCRC) ఉండాలి. ఇది సంబంధిత రెవెన్యూ అధికారుల ద్వారా జారీ చేయబడుతుంది. ఈ పత్రం లేనిదే బ్యాంకులు రుణం ఇచ్చే అవకాశం ఉండదు.

2. సహకార సంఘంలో సభ్యత్వం:

        రైతు తన గ్రామానికి సంబంధించిన ప్రాథమిక వ్యవసాయ సహకార పరపతి సంఘం (PACS) పరిధిలో నివాసం ఉండాలి. అలాగే ఆ సంఘంలో సభ్యుడిగా చేరి ఉండటం తప్పనిసరి.

3. భూమి మరియు నివాస అర్హతలు:

• కనీస భూమి: సాగు చేసే భూమి కనీసం 1 ఎకరా లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉండాలి. ఎకరా కంటే తక్కువ ఉన్న వారికి ఈ రుణం వర్తించదు.

• ప్రాధాన్యత: గ్రామంలో సొంత ఇల్లు ఉన్న కౌలు రైతులకు బ్యాంకులు రుణం ఇవ్వడంలో మొదటి ప్రాధాన్యత ఇస్తాయి.

4. రుణం తిరిగి చెల్లించే గడువు:

        తీసుకున్న రుణాన్ని ఏడాది (1 Year) లోపు అసలు మరియు వడ్డీతో కలిపి తిరిగి చెల్లించాలి. సకాలంలో చెల్లించే రైతులకు ప్రభుత్వం అందించే సున్నా వడ్డీ (Zero Interest) పథకం వర్తించే అవకాశం ఉంటుంది.

---

రైతులు సిద్ధం చేసుకోవాల్సిన పత్రాలు (Checklist):

• ప్రభుత్వం జారీ చేసిన కౌలు సాగు పత్రం (CCRC).

• ఆధార్ కార్డు మరియు ఫోటోలు.

• బ్యాంక్ పాస్ బుక్.

• రేషన్ కార్డు లేదా నివాస ధ్రువీకరణ పత్రం.

ఏపీలో రబీ డిజిటల్ క్రాప్ సర్వే ప్రారంభం - రైతులు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు! తేదీ: 17 డిసెంబర్, 2025

        ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రవ్యాప్తంగా రబీ సీజన్ (2025-26) కు సంబంధించి డిజిటల్ క్రాప్ సర్వే (Digital Crop Survey) ప్రక్రియ నేటి నుండి అధికారికంగా ప్రారంభమైంది. వ్యవసాయ శాఖ డైరెక్టర్ మనజీర్ జిలానీ సమూన్ గారు ఈ సర్వేకు సంబంధించి అధికారులకు కీలక ఆదేశాలు జారీ చేశారు.

ఈ సర్వే ప్రతి రైతుకు ఎందుకు ముఖ్యమో మరియు ఇందులో జరిగిన మార్పులేంటో ఈ క్రింద వివరంగా తెలుసుకుందాం.

1. సర్వేలో కీలక నియమాలు:

• 20 మీటర్ల నిబంధన: ఈసారి పంట నమోదు చేసేటప్పుడు అధికారులు తప్పనిసరిగా పంట పొలానికి 20 మీటర్ల లోపు దూరంలో ఉండి మాత్రమే ఫోటో తీయాలి. దీనివల్ల డేటా ఖచ్చితత్వంతో పాటు అక్రమాలకు తావుండదు.

• అన్ని భూములకు నమోదు: కేవలం పట్టా భూములే కాకుండా, సాగులో ఉన్న అన్ని రకాల భూ కమతాల వివరాలను కూడా తప్పనిసరిగా నమోదు చేయాలని ప్రభుత్వం ఆదేశించింది.

2. రైతులకు కలిగే ప్రయోజనాలు:

ఈ సర్వేలో మీ పంట వివరాలు నమోదైతేనే మీకు ఈ క్రింది పథకాలు వర్తిస్తాయి:

• రైతు భరోసా: ప్రభుత్వ ఆర్థిక సాయం నేరుగా ఖాతాలో పడాలంటే ఈ-క్రాప్ నమోదు తప్పనిసరి.

• పంట బీమా: ప్రకృతి వైపరీత్యాల వల్ల పంట నష్టం జరిగితే వచ్చే పరిహారం దీనిపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.

• కనీస మద్దతు ధర (MSP): పండించిన పంటను ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాల్లో అమ్ముకోవాలంటే డిజిటల్ సర్వే రికార్డు ఉండాలి.

• బ్యాంకు రుణాలు: పంట రుణాల మంజూరుకు ఈ వివరాలే ప్రామాణికం.

3. రైతులు సిద్ధం చేసుకోవాల్సినవి:

సర్వే సమయంలో గ్రామ వ్యవసాయ సహాయకులు (VAA) మీ పొలం వద్దకు వచ్చినప్పుడు ఈ క్రిందివి సిద్ధంగా ఉంచుకోండి:

• ఆధార్ కార్డు.

• పట్టాదారు పాసుపుస్తకం.

• ఫార్మర్ యూనిక్ ఐడి (Unique ID లేని వారు వెంటనే గ్రామ సచివాలయంలో నమోదు చేయించుకోవాలి).

• మీ సాగులో ఉన్న పంట రకం మరియు విత్తిన తేదీ వివరాలు.

4. మీ పంట నమోదు అయ్యిందో లేదో ఎలా చూసుకోవాలి?

సర్వే పూర్తయిన తర్వాత, మీ వివరాలు ఆన్‌లైన్‌లో నమోదయ్యాయో లేదో తెలుసుకోవడానికి:

1. ఆంధ్రప్రదేశ్ e-Karshak అధికారిక వెబ్‌సైట్ సందర్శించండి.

2. మీ జిల్లా, మండలం, గ్రామం ఎంచుకుని మీ సర్వే నంబర్ ద్వారా వివరాలు సరిచూసుకోండి.

3. ఏదైనా తప్పులు ఉంటే వెంటనే మీ గ్రామ వ్యవసాయ అధికారిని సంప్రదించండి.

మీ పంట నమోదు వివరాలను మరియు సర్వే స్థితిని తెలుసుకోవడానికి: ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి

ముగింపు:

        రైతు సోదరులారా, డిజిటల్ క్రాప్ సర్వే అనేది మీ పంటకు ఒక గుర్తింపు కార్డు లాంటిది. ఏ ఒక్క రైతు కూడా ఈ ప్రక్రియను విస్మరించవద్దు. మీ గ్రామంలోని ఇతర రైతులకు కూడా ఈ సమాచారాన్ని షేర్ చేయండి.

---

సందేహాలు ఉన్నాయా? మీకు ఏదైనా సమస్య ఉంటే మీ పరిధిలోని రైతు భరోసా కేంద్రం (RBK) అధికారులను సంప్రదించగలరు.