భారతదేశంలో పాడి పరిశ్రమ అనగానే అందరికీ ముందుగా గుర్తొచ్చే పేరు 'ముర్రా' (Murrah). వీటిని పశుసంపదలో "నల్ల బంగారం" (Black Gold) అని పిలుస్తారు. తక్కువ నిర్వహణ ఖర్చుతో ఎక్కువ లాభాలను ఆర్జించాలనుకునే పాడి రైతులకు ముర్రా గేదెలు ఒక అద్భుతమైన వరం.
ఈ బ్లాగ్ పోస్ట్లో ముర్రా గేదెల విశిష్టత, వాటిని ఎలా గుర్తించాలి మరియు వాటి పోషణ గురించి తెలుసుకుందాం.
1. ముర్రా గేదెల పుట్టుక మరియు గుర్తింపు
ముర్రా గేదెలు ప్రధానంగా హర్యానా మరియు పంజాబ్ రాష్ట్రాలకు చెందినవి. అయితే వీటి ప్రాముఖ్యత వల్ల ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా, ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో వీటిని పెంచుతున్నారు. వీటి శరీరం ముందు భాగం సన్నగా, వెనుక భాగం లావుగా V (వీ) ఆకారంలో ఉంటుంది.
వీటిని గుర్తించడం ఎలా?
రంగు: ఇవి గాఢమైన నలుపు రంగులో నిగ నిగలాడుతూ ఉంటాయి.
కొమ్ములు: ముర్రా గేదెల ప్రధాన లక్షణం వాటి కొమ్ములు. ఇవి చిన్నవిగా ఉండి, వెనుకకు తిరిగి 'స్ప్రింగ్' లాగా గుండ్రంగా చుట్టుకొని ఉంటాయి.
శరీర ఆకృతి: వీటి శరీరం భారీగా, తోక పొడవుగా ఉండి కొన్ని పశువులకు చివరన తెలుపు వెంట్రుకలు ఉంటాయి. మూతి భాగం సన్నగా పొడవుగా గుర్రంలా ఉంటుంది.
పొదుగు: వీటి పొదుగు (Udder) బాగా అభివృద్ధి చెంది ఉంటుంది, దీనివల్ల పాలు పితకడం సులభం అవుతుంది. పాల పొదుగులో ముందు రెండు చనుమొనలు కొంత పొట్టిగా, వెనుకవి రెండూ పొడవుగా ఉండడం ఈ జాతిలో కనిపించే మరో లక్షణం.
బరువు: మగ గేదెలు 550–750 కిలోలు, ఆడ గేదెలు 450–500 కిలోల వరకు బరువు పెరుగుతాయి.
2. పాల దిగుబడి మరియు నాణ్యత (Milk Yield)
ముర్రా గేదెలు ప్రపంచంలోనే అత్యధిక పాల దిగుబడి ఇచ్చే గేదె జాతులలో ఒకటి.
దిగుబడి: ఒక ముర్రా గేదె రోజుకు 14 నుండి 20 లీటర్ల పాలు ఇస్తుంది. మేలైన యాజమాన్య పద్ధతులు పాటిస్తే రోజుకు 25-30 లీటర్ల వరకు ఇచ్చే అవకాశం ఉంది. సగటున ఒక ముర్రా గేదె ఒక ఈత కాలంలో (Lactation period) సుమారు 270-300 రోజులలో 1500 నుండి 2500 లీటర్ల వరకు పాలనిస్తుంది.
వెన్న శాతం: వీటి పాలలో వెన్న (Fat) శాతం 7% నుండి 8% వరకు ఉంటుంది. నాణ్యమైన పాలు కావడం వల్ల మార్కెట్లో మంచి ధర లభిస్తుంది.
3. ముర్రా గేదెల వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు
వాతావరణ అనుకూలత: ఇవి మన తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని ఉష్ణోగ్రతలకు త్వరగా అలవాటు పడతాయి.
వ్యాధి నిరోధక శక్తి: ఇతర సంకరజాతి ఆవులతో పోలిస్తే, ముర్రా గేదెలకు రోగ నిరోధక శక్తి ఎక్కువ.
మార్కెట్ విలువ: వీటి దూడలకు మరియు పాడి గేదెలకు మార్కెట్లో ఎప్పుడూ భారీ డిమాండ్ ఉంటుంది.
4. మేపు మరియు పోషణ జాగ్రత్తలు (Feeding Tips)
ముర్రా గేదె నుండి ఆశించిన స్థాయిలో పాలు రావాలంటే సరైన పోషణ తప్పనిసరి:
పచ్చి మేత: నేపియర్ గడ్డి, జొన్న చొప్ప వంటి పచ్చి మేత రోజుకు 25-30 కిలోలు అందించాలి.
ఎండు మేత: వరి గడ్డి లేదా ఇతర ఎండు మేతను తగిన మోతాదులో ఇవ్వాలి.
దాణా: పాలిచ్చే గేదెలకు పత్తి గింజల చెక్క, తవుడు మరియు మినరల్ మిక్చర్ (ఖనిజ లవణాలు) కలిపిన దాణా ఇవ్వడం వల్ల పాల దిగుబడి పెరుగుతుంది.
నీరు & స్నానం: శుభ్రమైన తాగునీరు ఎల్లప్పుడూ అందుబాటులో ఉంచాలి. రోజుకు కనీసం రెండు సార్లు గేదెలను కడగడం వల్ల వాటి ఒత్తిడి తగ్గి ఆరోగ్యంగా ఉంటాయి.
5. సంతానోత్పత్తి:
ముర్రా జాతి పశువు సాధారణంగా 20 ఏళ్ళు జీవిస్తాయి, 10 ఈతలు ఈనటానికి అవకాశం ఉంటుంది. రెండున్నరేళ్ల నుంచి మూడేళ్ల వయసు మధ్యలో ముర్రా గేదెలు ఎదకు వస్తాయి. ఏటా ఈ గేదెలకు దూడ పుట్టడం పాడి రైతుకు లాభదాయకం. ఈ గేదెలు ఈనిన తర్వాత 3 నేలలకే మళ్ళీ ఎదకు రావడం వాటిలో గొప్ప లక్షణం. తర్వాత పది నెలలకు ఈనుతుంది. ఇలా ప్రతి ఏడాది దూడ పుట్టడానికి, పాల దిగుబడి తగ్గకుండా ఉండడానికి అవకాశం ఉంటుంది.
ముగింపు
పాడి పరిశ్రమను లాభసాటి వ్యాపారంగా మార్చుకోవాలనుకునే వారికి ముర్రా గేదెలు ఉత్తమ ఎంపిక. సరైన జాగ్రత్తలు, పౌష్టికాహారం మరియు సకాలంలో టీకాలు ఇప్పించడం ద్వారా ఈ "నల్ల బంగారం"తో రైతులు ఆర్థికంగా బలోపేతం కావచ్చు.