వ్యవసాయంలో వాతావరణ పరిస్థితులు, చీడపీడల తరువాత ఎలుకల వల్ల పంటకు చాలా నష్టం జరుగుతుంది. ముఖ్యంగా వరి, వేరుశనగ వంటి పంటల్లో ఇవి గట్లు తొలచడమే కాకుండా, పంటను కొరికి పాడుచేస్తాయి. పొలాల్లో ఉండే ఎలుకలను పొగబెట్టటం, రసాయన ఎరలు, ఎర స్థావరాల ఏర్పాటుతో నివారించవచ్చు. అయితే ఎలుక కన్నాల సంఖ్యను బట్టి నివారణా చర్యలు చేపట్టాలి.
ఎలుకల నిర్మూలనకు పాటించాల్సిన కొన్ని ముఖ్యమైన పద్ధతులు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
1. గట్ల నిర్వహణ (Cultural Practices):
గట్లు చిన్నవిగా ఉంచడం: ఎలుకలు గట్ల లోపల కలుగులు (బిలాలు) చేసుకుంటాయి. కాబట్టి పొలం గట్లను వెడల్పుగా కాకుండా చిన్నవిగా (సుమారు 15-20 సెం.మీ) ఉంచాలి.
కలుగులను మూసివేయడం: పాత కలుగులను మట్టితో మూసివేయాలి. మరుసటి రోజు ఏ కలుగులు తెరుచుకుని ఉన్నాయో చూస్తే, అందులో ఎలుకలు ఉన్నాయని అర్థం. వాటిని మాత్రమే లక్ష్యంగా చేసుకోవాలి.
2. ఉచ్చులు లేదా బోన్లు వాడటం (Trapping):
పొలంలో అక్కడక్కడా వెదురుతో చేసిన ఉచ్చులు, తాటాకులతో చేసిన బుట్టలు (లేదా) ఇనుప బోన్లను ఏర్పాటు చేయాలి. ఇది తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన పద్ధతి.
ఎలుకలను ఆకర్షించటానికి వాటిలో ఉల్లిపాయలు, టమోటా, ఎండుచేపలు, బజ్జిలు లాంటివి ఉంచాలి.
వరిలో నారుమడి పోసిన దగ్గర నుంచి దమ్ములు పూర్తై నాట్లు వేసిన నెల వరకు ... కోతల తర్వాత ఏర్పాటు చేస్తే ఎలుకలను సమర్థవంతంగా నివారించవచ్చు.
.png)
3. విషపు ఎరలు (Poison Baiting):
ఎలుకలను చంపడానికి విషపు ఎరలు అత్యంత ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తాయి. దీనిని రెండు దశల్లో చేయాలి:
మొదటి దశ (ప్రీ-బైటింగ్): ఎలుకలకు అనుమానం రాకుండా, విషం లేని ఆహారాన్ని (నూకలు + కొద్దిగా వంట నూనె) కలుగుల వద్ద 2-3 రోజులు ఉంచాలి. దీనివల్ల ఎలుకలు ఆ ఆహారాన్ని తినడానికి అలవాటు పడతాయి.
రెండవ దశ (విషపు ఎర): 3వ లేదా 4వ రోజున జింక్ ఫాస్ఫైడ్ (Zinc Phosphide) మందును ఎరకు కలపాలి.
తయారీ విధానం: 96 గ్రాముల నూకలు + 2 గ్రాముల నూనె + 2 గ్రాముల జింక్ ఫాస్ఫైడ్ కలపాలి.
దీనిని చిన్న చిన్న పొట్లాలుగా చేసి కలుగుల లోపల ఉంచాలి.
4. బ్రోమాడయోలోన్ (Bromadiolone) వాడకం:
ఇది ఒక 'యాంటీ-కోయాగులెంట్'. దీనిని తిన్న ఎలుకలు వెంటనే చనిపోవు, 3-4 రోజుల తర్వాత లోపల రక్తస్రావం జరిగి చనిపోతాయి. దీనివల్ల మిగిలిన ఎలుకలకు అనుమానం రాదు. మార్కెట్లో దొరికే 'కేక్' లేదా బిళ్ళల రూపంలో ఉండే వీటిని నేరుగా కలుగుల వద్ద వేయవచ్చు.
5. పొగ పెట్టడం (Fumigation):
కలుగుల్లో ఎండు గడ్డి వేసి పొగ పెట్టడం లేదా అల్యూమినియం ఫాస్ఫైడ్ (Aluminium Phosphide) మాత్రలను కలుగులో వేసి గాలి చొరబడకుండా మట్టితో గట్టిగా మూసివేయాలి. (గమనిక: ఇది చాలా జాగ్రత్తగా చేయాల్సిన పని).
కొంతమంది రైతులు "బర్రో ఫ్యుమిగేటర్" ద్వారా ఎలుకలు ఉండే కన్నాలలో పొగను వదిలి సులువుగా చంపవచ్చు.
.png)
విషపు ఎరలను తయారు చేసేటప్పుడు చేతులకు గ్లౌజులు వేసుకోవాలి (మనిషి వాసన తగిలితే ఎలుకలు ఎరను తినవు).
ఎలుకల నిర్మూలనను గ్రామంలోని రైతులందరూ ఉమ్మడిగా ఒకేసారి చేస్తే మంచి ఫలితం ఉంటుంది.
చనిపోయిన ఎలుకలను తీసి భూమిలో పాతిపెట్టాలి, లేదంటే కుక్కలు లేదా ఇతర పక్షులు తిని ప్రమాదానికి గురవుతాయి.