🌴 ఆంధ్రప్రదేశ్ రైతులకు అధిక లాభాలిచ్చే మేలైన కొబ్బరి రకాలు, సంపూర్ణ సాగు పద్ధతులు:

🌿 పరిచయం

        కొబ్బరి (Coconut) పంటను 'కల్పవృక్షం' అని పిలుస్తారు, ఎందుకంటే దీనిలోని ప్రతి భాగం ఉపయోగపడుతుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కోస్తా ప్రాంతంలో (ముఖ్యంగా ఉభయ గోదావరి, కృష్ణా జిల్లాలలో) కొబ్బరి ఒక ముఖ్యమైన వాణిజ్య పంట. కొబ్బరి సాగు చేసి అధిక లాభాలు పొందాలంటే, భూమికి అనువైన సరైన రకాలను ఎంచుకోవడంతో పాటు, మెరుగైన సాగు పద్ధతులు పాటించడం అత్యవసరం.

        అధిక దిగుబడినిచ్చే, ఆంధ్రప్రదేశ్ వాతావరణానికి అనువైన 4 మేలైన కొబ్బరి రకాలు, వాటి ప్రత్యేకతలు, అలాగే వాటి సంపూర్ణ సాగు విధానం గురించి తెలుసుకుందాం.

🥥 1. అధిక దిగుబడినిచ్చే మేలైన కొబ్బరి రకాలు

        ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో బోండానికీ (Tender Coconut), టెంకాయ (Copra) తయారీకి మేలైన కొబ్బరి రకాలు ఇక్కడ ఇవ్వబడ్డాయి: 

రకం పేరు	రకం వర్గం	కాపునకు వచ్చే సమయం	ఏడాదికి దిగుబడి (కాయలు)	నూనె శాతం	ప్రధాన ఉపయోగం
ఈస్టుకోస్టు టాల్ (East Coast Tall)	పొడుగు రకం (Tall)	6 సంవత్సరాలు	80-100	64%	టెంకాయ (Copra)
గౌతమి గంగ	పొట్టి రకం (Dwarf)	3-4 సంవత్సరాలు	85-90	69%	నీటి బోండం (Tender Coconut)
డబుల్ సెంచరీ (Double Century)	పొడుగు రకం (Tall)	6 సంవత్సరాలు	130	64%	టెంకాయ (Copra)
గోదావరి గంగ	హైబ్రిడ్ రకం (Hybrid)	4 సంవత్సరాలు	140-150	68%	బోండం & టెంకాయ

🔸 సూచన: మిశ్రమ రకాలు (Hybrid varieties) మొదటి 5–6 సంవత్సరాల్లోనే ఎక్కువ దిగుబడి ఇస్తాయి. పొడవైన రకాలు దీర్ఘకాలంలో స్థిరంగా లాభం ఇస్తాయి.

2. కొబ్బరి సాగుకు సంపూర్ణ యాజమాన్యం

        అధిక దిగుబడినిచ్చే రకాలను ఎంచుకోవడంతో పాటు, ఈ క్రింది సాగు పద్ధతులను పాటించడం వలన లాభాలను పెంచుకోవచ్చు.

🌱 1. నేల మరియు వాతావరణం

• నేల: కొబ్బరి సాగుకు ఇసుకతో కూడిన ఒండ్రు నేలలు (Sandy Loam) లేదా లోతైన ఎర్ర నేలలు అనుకూలం. నీరు నిలవకుండా ఉండడం ముఖ్యం.

• వాతావరణం: అధిక తేమ మరియు సగటు ఉష్ణోగ్రత 27°C ఉండే తీర ప్రాంత వాతావరణం ఉత్తమం.

🌾 2. నాటుకునే పద్ధతి (Planting)

• నాటుకునే సమయం: సాధారణంగా జూన్-అక్టోబర్ మధ్య వర్షాకాలం ప్రారంభంలో నాటుకుంటే మొక్కలు బాగా నిలబడతాయి.

• దూరం (Spacing):

  • పొడుగు రకాలకు (Tall Varieties): 7.5 x 7.5 మీటర్లు (చదరపు పద్ధతిలో)

  • పొట్టి మరియు హైబ్రిడ్ రకాలకు: 7.5 x 6.5 మీటర్లు

• గుంతలు: 1x1x1 మీటర్ల పరిమాణంలో గుంతలు తవ్వి, సేంద్రియ ఎరువులు (పశువుల ఎరువు, ఎముకల పొడి) వేసి నింపి, మధ్యలో మొక్కను నాటాలి.

💧 3. నీరుపారుదల (Irrigation)

• వేసవిలో 5–7 రోజులకు ఒకసారి.

• వర్షాకాలంలో అవసరాన్ని బట్టి.

• Drip irrigation ద్వారా నీరు, ఎరువు రెండూ సరఫరా చేస్తే 30–40% నీరు ఆదా అవుతుంది.

• చుట్టూ మల్చింగ్ చేయడం ద్వారా తేమ నిలుస్తుంది.

3. ఎరువుల యాజమాన్యం (Fertilizer Management)

చెట్టుకు ఏటా (ఏప్రిల్-సెప్టెంబర్ మధ్య) కింది మోతాదులో ఎరువులు వేయడం సిఫార్సు చేస్తారు: 

వయసు (సంవత్సరం)	యూరియా    (గ్రా)	సూపర్ ఫాస్ఫేట్   (గ్రా)	మ్యూయరేట్ ఆఫ్ పొటాష్ (గ్రా)	ఆర్గానిక్ ఎరువు (kg)
1వ సంవత్సరం	300	250	300	25
2వ సంవత్సరం	500	400	500	30
3–5వ సంవత్సరం	700	600	800	40
6+ సంవత్సరం	1000	800	1000	50

🪴 మల్చింగ్ & కలుపు నియంత్రణ

• చెట్టు చుట్టూ 2 మీటర్ల పరిధిలో ఎండిన ఆకులు, కొబ్బరి తీయలు మల్చింగ్‌గా ఉపయోగించాలి.

• ఇది నేల తేమను కాపాడి, ఎరువుల ప్రభావాన్ని పెంచుతుంది.

💰 ఆదాయం & లాభదాయకత

• సగటుగా ఒక్క చెట్టుకి సంవత్సరానికి 80–120 కొబ్బరికాయలు లభిస్తాయి.

• మార్కెట్ ధర ₹25–₹40/కొబ్బరి (తాజా లేదా టెండర్) ఆధారంగా ఉంటుంది.

• ఒక ఎకరాకు 180–200 చెట్లు ఉంటే, సగటు వార్షిక ఆదాయం ₹2.5 – ₹3 లక్షలు.

• ఉత్పత్తులు: Tender Coconut, Copra, Coconut oil, Coir, Leaf handicrafts.

📈 మార్కెటింగ్ సూచనలు

• స్థానిక Rythu Bazaars, Coir Board మార్కెట్లు ఉపయోగించండి.

• “e-NAM” లేదా “APMARKFED” ఆన్‌లైన్ మార్కెట్లు కూడా ప్రయత్నించండి.

• సహకార సంఘాల ద్వారా పెద్ద మొత్తంలో విక్రయం చేస్తే రవాణా ఖర్చు తగ్గుతుంది.

ముగింపు

        సరైన రకాలను ఎంపిక చేసుకుని, ఆధునిక సాగు పద్ధతులు, ముఖ్యంగా బిందు సేద్యం, సమతుల్య ఎరువుల యాజమాన్యం పాటిస్తే కొబ్బరి సాగులో రైతులకు మంచి లాభాలు వచ్చే అవకాశం ఉంది.

        మీరు ఏ కొబ్బరి రకం సాగు చేస్తున్నారు? మీ ప్రాంతంలో అధిక దిగుబడినిచ్చే ఇతర రకాలు ఏమైనా ఉన్నాయా? మీ అనుభవాలను, సందేహాలను క్రింద కామెంట్ల రూపంలో మాతో పంచుకోండి!

🌿మల్చింగ్ - నేలను కాపాడే పద్ధతి 🌾

 మల్చింగ్ (Mulching) అంటే ఏమిటి? 

        మొక్కల చుట్టూ ఉన్న నేలను ఏదైనా పదార్థంతో కప్పి ఉంచడాన్నే మల్చింగ్ అంటారు. పూర్వకాలం నుంచీ ఈ పద్ధతిని ఉపయోగిస్తున్నారు, ఇది నేల ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడంలో మరియు మంచి దిగుబడి సాధించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

        ముఖ్యంగా సేంద్రీయ మల్చింగ్ (Organic Mulching) మరియు ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్ (Plastic Mulching) గురించి రైతులు తెలుసుకోవాలి. ఈ పోస్ట్‌లో, మల్చింగ్ అంటే ఏమిటి, దాని రకాలు, ప్రయోజనాలు, మరియు వాటి మధ్య ఉన్న తేడాలు (Differences) గురించి వివరంగా తెలుసుకుందాం."

🌱 సేంద్రీయ మల్చింగ్ (Organic Mulching)

        సేంద్రీయ పదార్థాలను ఉపయోగించి చేసే మల్చింగ్‌ను సేంద్రీయ మల్చింగ్ అంటారు. ఈ పదార్థాలు కాలక్రమేణా కుళ్ళిపోయి మట్టిలో కలిసిపోయి నేలకు పోషకాలను అందిస్తాయి.

• ఉపయోగించే పదార్థాలు: వరి గడ్డి, వరి పొట్టు, రంపపు పొట్టు, చెరకు పిప్పి, ఎండిన ఆకులు, కొబ్బరి పీచు, పీకేసిన కలుపు మొక్కలు మొదలైనవి.

• ప్రయోజనాలు:

• నేల తేమను నిలుపుతుంది (నీటి ఆదా).

• కలుపు మొక్కల పెరుగుదలను అదుపు చేస్తుంది.

• కుళ్ళిపోవడం ద్వారా నేలకు పోషకాలను అందిస్తుంది.

• నేల కోతను తగ్గిస్తుంది మరియు నేల గట్టిపడకుండా కాపాడుతుంది.

• నేల ఉష్ణోగ్రతను నియంత్రించి, నేలలోని సూక్ష్మజీవులను రక్షిస్తుంది.

• దీనిని తొలగించాల్సిన అవసరం ఉండదు, పంట కాలం ముగిసిన తర్వాత నేలలో కలిపేయవచ్చు.

• చలి నుంచి మొక్క వేర్లను, నేల భౌతిక లక్షణాలను ఇది సంరక్షిస్తుంది.

• నష్టాలు:

  • ఎక్కువ సార్లు భూమి మీద కొత్త ముల్చ్ జోడించడం అవసరం.

  • కొన్నిసార్లు ఆకు లేదా గడ్డి ద్వారా కీటకాల సమస్యలు రావచ్చు.

        సేంద్రియ మల్చింగ్ మొక్క మొదళ్లకు మరీ దగ్గరగా కాకుండా కాస్త దూరంగా వేస్తే మొక్క కాండానికి హాని కలుగదు. ఈ మల్చింగ్ ఎక్కువ దళసరిగా వేస్తే మొక్కకు నీరు, గాలి లభ్యత తగ్గిపోతుంది. 

 

⚫ ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్ (Plastic Mulching)

        ప్లాస్టిక్ షీట్లను మొక్క చుట్టూ నేలపై కప్పడాన్ని ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్ అంటారు. వ్యవసాయంలో పెట్టుబడి భారం తగ్గించుకోవడానికి మరియు దిగుబడిని పెంచడానికి ఇది ఒక ఆధునిక పద్ధతి.

• ఉపయోగించే పదార్థాలు: వివిధ రంగులలో (నలుపు, పారదర్శక, సిల్వర్) లభించే ప్లాస్టిక్ ఫిల్మ్‌లు.

• ప్రయోజనాలు:

• నీటిని 30% నుంచి 70% వరకు ఆదా చేయవచ్చు.

• కలుపు మొక్కల సమస్యను దాదాపుగా 85% వరకు తగ్గిస్తుంది.

• వేర్ల చుట్టూ వాతావరణ పరిస్థితులను నియంత్రిస్తుంది, వేర్లు ఆరోగ్యంగా పెరుగుతాయి.

• నేల కోతను పూర్తిగా అడ్డుకుంటుంది.

• ఎరువుల వినియోగం పూర్తి స్థాయిలో జరుగుతుంది.

• నేల ఉష్ణోగ్రతను నియంత్రించి, చీడపీడల (తెగుళ్ళ) బెడదను తగ్గిస్తుంది (ముఖ్యంగా నల్లటి ప్లాస్టిక్ నేలను వేడి చేస్తుంది).

• నష్టాలు:

• పర్యావరణానికి హానికరం, తిరిగి వాడటం కష్టం.

• సేంద్రియ పోషకాల పెరుగుదలలో సహకారం చేయదు.

• ఖర్చు ఎక్కువగా ఉంటుంది.

---

సేంద్రీయ మరియు ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్ మధ్య తేడాలు

లక్షణం	సేంద్రీయ మల్చింగ్	ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్
పదార్థం	వరి గడ్డి, ఆకులు, చెరకు పిప్పి మొదలైన సేంద్రీయ పదార్థాలు.	ప్లాస్టిక్ ఫిల్మ్‌లు (నాన్-బయోడిగ్రేడబుల్/బయోడిగ్రేడబుల్).
పోషకాలు	కుళ్ళిపోయి నేలకు పోషకాలను అందిస్తాయి.	కుళ్ళిపోదు, పోషకాలను అందించదు.
తొలగింపు	అవసరం లేదు, నేలలో కలిసిపోతుంది.	పంట తర్వాత తప్పక తొలగించి పారవేయాలి (లేదా బయోడిగ్రేడబుల్ అయితే నేలలో కలిసిపోతుంది).
ఖర్చు	పదార్థాలు అందుబాటులో ఉంటే తక్కువ ఖర్చు.	షీట్లు కొనుగోలుకు మరియు తొలగింపుకు ఖర్చు ఎక్కువ.
నేల వేడి	మట్టిని చల్లగా ఉంచుతుంది.	ముఖ్యంగా నల్ల ప్లాస్టిక్ నేలను వేడి చేస్తుంది (తొందరగా పంటకు ఉపయోగపడుతుంది).

మల్చింగ్ పద్ధతిని పాటించడం ద్వారా రైతులు తక్కువ నీటితో, తక్కువ శ్రమతో ఎక్కువ దిగుబడిని మరియు నాణ్యమైన పంటను పొందవచ్చు!

మరిన్ని ఉపయోగకరమైన వ్యవసాయ సమాచారం కోసం చదవండి:"

• డ్రిప్ ఇరిగేషన్ ప్రయోజనాలు

• సేంద్రీయ ఎరువుల తయారీ

అదును తప్పిన పైరు ...... ముదిమిలో బిడ్డలు ఒక్కటే

👨‍🌾 వివరణ:

ఈ సామెత ద్వారా జీవన విధానంలో “సమయం” యొక్క ప్రాముఖ్యతను వివరించబడింది.

        ఏ పంటకైనా అదును (అనుకూల సమయం) ముఖ్యం. సరైన సమయానికి విత్తనం వేయకపోతే పంట సరిగా రాదు. దాని వల్ల ప్రయోజనం ఉండదు. అలాగే ముసలి వయసులో పిల్లలు పుడితే, వారు తల్లిదండ్రులకు అండగా నిలబడలేరు (లేదా) వారికి సేవ చేయలేరు. ఈ రెండూ సమయానికి చేయని పనులు (లేదా) నిష్ప్రయోజనమైన పరిస్థితులను తెలియజేస్తాయి. 

📝 ముగింపు

ఈ సామెత మనకి ఒక పరమార్థాన్ని గుర్తుచేస్తుంది: “సమయం తప్పినప్పుడు ప్రయోజనం లేకపోవచ్చు.”

విధులు, కుటుంబ బాధ్యతలు, వ్యవసాయ పనులు ఎప్పుడైతే సరైన సమయానికి చేయబడతే, యాదృచ్చిక ఫలితం కనిపిస్తుంది.

మీ జీవితంలోనూ ఈ “సమయ వినియోగం”ను గమనించి, వక్రతలకు సమయం ఉండకుండా ముందుగానే సిద్ధంగా ఉండండి.

మీకు తెలిసిన వ్యవసాయ సామెతలను కామెంట్ చేయండి. 

కందిలో ఆకుగూడు పురుగు (Leaf Folder / Pod Borer) -- లక్షణాలు, నివారణ మార్గాలు & రైతుల‌కు సూచనలు

        కంది (Red Gram/Pigeon Pea) అనేది వర్షాధార ప్రాంతాల్లో పండించే ముఖ్యమైన పప్పుదినుసు పంట. అధిక వర్షపాతం ఉన్న సమయంలో ఈ ఆకుగూడు పురుగు పంటను ఆశిస్తుంది. కంది పంట ఎదుగుదల దశలో ఎక్కువగా, ఒక్కోసారి పూత దశలో కూడా ఆశిస్తుంది. లార్వాలు చిగురాకులను, ఆకులను గూడుగా చేసి లోపల ఉండి ఆకులను, పువ్వులను, లేత కాయలను కూడా తొలిచి తింటాయి.

నివారణ విధానాలు:

రసాయన నియంత్రణ:

        ఈ పురుగు నివారణకు లీటరు నీటిలో క్వినాల్ ఫాస్ (Quinalphos) 25% ఇ.సి. 2. మి.లీ. (లేదా ) మోనోక్రోటోఫాస్ (Monocrotophos) 36% యస్.యల్ 1.6 మి.లీ. కలిపి పంటపై పిచికారీ చేయాలి. 

గమనిక: రసాయన వాడేముందు స్థానిక ప్రత్యామ్నాయ నిరోధక మార్గాలు తెలుసుకొని, పర్యావరణాన్ని పరిగణలోకి తీసుకోవాలి.

యాజమాన్య పద్ధతులు (Cultural Practices):

• సమీక్ష: పొలంలో గూడుగా మారిన ఆకులను/పువ్వులను గమనించి, లార్వాలతో సహా సేకరించి నాశనం చేయాలి.

• పక్షి స్థావరాలు: పురుగులను తినే పక్షులు పొలంలో వాలడానికి వీలుగా ఎకరానికి 10-15 'పక్షి స్థావరాలు' (Bird perches) ఏర్పాటు చేయాలి.

• లింగాకర్షక బుట్టలు: పురుగులను ఆకర్షించడానికి, పంట పొలంలో ఎకరానికి 4-5 లింగాకర్షక బుట్టలు (Pheromone traps) అమర్చడం ద్వారా వాటి ఉధృతిని అంచనా వేయవచ్చు మరియు నియంత్రించవచ్చు.

🌿 సూపర్ నేపియర్ గడ్డి సాగు – పాడి పశువుల పాల దిగుబడి పెంచే పశుగ్రాసం 🌿 ||| సూపర్ నేపియర్ గడ్డిని ఎలా పెంచాలి?

🔹 పరిచయం

        పశుగ్రాసం కొరతను తగ్గించి, పాడి పశువులకు అధిక పోషకాలను అందించే గడ్డి సూపర్ నేపియర్ (Super Napier). ఇది వేగంగా పెరిగే, అధిక దిగుబడి ఇచ్చే పశుగ్రాస పంట.

🔹 నేల మరియు ఎరువులు

• దీనికి చౌడు నేలలు మినహా ఆరుతడి కలిగిన అన్ని రకాల నేలల్లో పెంచవచ్చు.

• దీని సాగుకు ముందు దుక్కిలో 10 టన్నుల పశువుల ఎరువు, 20 కిలోల సూపర్ ఫాస్ఫేట్, 20 కేజీల నత్రజని, 10 కేజీల పోటాష్ వేయాలి.

• భూమిని మెత్తగా దున్ని, ప్రతి 3 అడుగులకొక బోదె వేసి, ఎకరాకు 10,000 కాండపు కణుపులు లేదా వేరు పిలకలు నాటాలి.

🔹 పోషక విలువలు

• పచ్చి గడ్డిలో విటమిన్ A అధికంగా ఉంటుంది

• మాంసకృత్తులు (Protein): 10–12%

• జీర్ణమయ్యే పదార్థాలు: 50–55%

• పీచు పదార్థం: 28–30%

• చెక్కెర పదార్థాలు ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల పశువులు ఇష్టంగా తింటాయి.

🔹 ప్రయోజనాలు

• పశువుల ఎదుగుదల మరియు పాల ఉత్పత్తి పెరుగుతుంది

• సంతానోత్పత్తి సామర్థ్యం మెరుగుపడుతుంది

• చవకగా సాగు చేయవచ్చు

• ఎండాకాలంలో కూడా ఎక్కువ పంట లభిస్తుంది.

🔹 కోత & మేత విధానం

• చాఫ్ కట్టర్ తో చిన్న ముక్కలుగా కత్తిరించి పశువులకు ఇవ్వాలి.

• పచ్చి గడ్డి రూపంలో ఇవ్వడం ఉత్తమం.

🔹 జాగ్రత్తలు

• నీరు నిల్వ ఉండకుండా భూమిని సరిగా లెవెల్ చేయాలి.

• ఎక్కువ ఎరువులు వాడితే ఆకులు పచ్చగా మారి పోషక విలువ తగ్గవచ్చు.

🐔 కోళ్లలో వచ్చే పుల్లోరం వ్యాధి (తెల్లపారుడు) లక్షణాలు మరియు యాజమాన్యం

🔹 పరిచయం

    వాతావరణ పరిస్థితులలో మార్పుల కారణంగా పక్షులు, జంతువులలో వ్యాధులు వ్యాపిస్తుంటాయి. ప్రస్తుత వాతావరణ పరిస్థితులతో పుల్లోరం వ్యాధి (Pullorum Disease) వ్యాపిస్తోంది.

🦠 పుల్లోరం వ్యాధి కారణం

        ఈ వ్యాధి యొక్క చారిత్రక పేరు బాసిల్లరీ వైట్ డయేరియా (Bacillary White Diarrhea). పుల్లోరం వ్యాధి సాల్మొనెల్లా ఎంటెరికా పుల్లోరం (Salmonella enterica Pullorum) అనే బ్యాక్టీరియా వల్ల వస్తుంది. 

⚠️ వ్యాధి వ్యాప్తి విధానం

• ఎక్కువగా కోళ్లు గుమికూడే ప్రదేశాలలో వ్యాధి త్వరగా వ్యాపిస్తుంది.

• పరిశుభ్రత లేని పాత్రలలో ఆహారం ఇవ్వడం వల్ల వ్యాధి సోకుతుంది.

• తల్లిపెట్టే గుడ్ల ద్వారా పిల్లలకు వ్యాధి సంక్రమిస్తుంది.

• పిచ్చుకలు, చిలుకలు, కౌజులు వంటి పక్షులు కూడా ఈ వ్యాధిని మోసుకెళ్తాయి.

• వ్యాధి చిన్న పిల్లలకు ఎక్కువగా వ్యాపిస్తుంది. 

🐥 లక్షణాలు

• ప్రభావిత పక్షులు ఉష్ణ మూలం దగ్గర గుమికూడడం,

• తెల్లని రెట్ట మలద్వారం వద్ద అంటుకొని ఉంటుంది,

• అదనంగా, పక్షులకు శ్వాసకోశ ఇబ్బంది, కీళ్ల వాపు, అంధత్వం ఉండవచ్చు.

• కోడిపిల్లలు నలతగా ఉండి ముడుచుకొని కూర్చోవడం

• రెట్ట నీళ్లగా తెలుపు లేదా లేత పసుపు రంగులో కనిపించడం

• గుండె, కాలేయం, పేగులపై తెల్లని మచ్చలు 

🧪వ్యాధి నిర్ధారణ:

    సంభావ్య సానుకూల పక్షులను గుర్తించడానికి సెరాలజీ (Serology) పరీక్ష ఉపయోగిస్తారు. అయితే ఇన్ఫెక్షన్‌ని నిర్ధారించడానికి ఐసోలేషన్, ఐడెంటిఫికేషన్ మరియు సెరోటైపింగ్ అవసరం. ఈ రోగం సోకినా పిల్లల్లో శ్వాస తీయడం భారంగా ఉంటుంది. ఈ వ్యాధి సోకిన కోడిపిల్లలు నలతగా ఉండి ముడుచుకొని కూర్చుంటాయి. రెట్ట నీళ్లగా తెలుపు లేదా లేత పసుపు పచ్చ రంగులో ఉంటుంది. రెక్కలు వాల్చటం వంటి లక్షణాలు ఉంటాయి. గుండె, కాలేయం, పేగులపై తెల్లని మచ్చలు కనిపిస్తాయి. 

💊 చికిత్స మరియు నియంత్రణ

• వ్యాధిగ్రస్త పక్షులను మందల నుండి వేరు చేయాలి ఇది నియంత్రణలో కీలకం.

• వెటర్నరీ నిపుణుల సూచన మేరకు యాంటీబయాటిక్స్ ఉపయోగించాలి.

• ఈ వ్యాధి నివారణకు సల్ఫా లేదా టెట్రాసైక్లిన్ మందును చిటికెడు చొప్పున ఒక టీ గ్లాసు నీళ్లలో కలిపి రోజుకు రెండు సార్లు ఇవ్వాలి.

• పక్షుల గూట్లను శుభ్రంగా ఉంచడం, ఆహార పాత్రలు, నీటి గిన్నెలు పరిశుభ్రంగా ఉంచడం ముఖ్యమైనది.

🌾 రైతులకు ఉపయోగకరమైన చిట్కాలు

• కొత్తగా కొనుగోలు చేసే కోళ్లను మొదట 10–15 రోజులు వేరుగా ఉంచి పరిశీలించాలి.

• పక్షులకు శుభ్రమైన నీరు, సరిచేసిన ఆహారం అందించాలి.

• ఫారంలో శానిటేషన్ మరియు బయోసెక్యూరిటీ చర్యలు పాటించాలి.